Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Khóa luận: Nâng cao chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

LỜI MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu:

Cùng với sự nghiệp phát triển đất nước, hệ thống các ngân hàng thương mại, được coi như những mạch máu trong cơ thể sống chính là nền kinh tế, đã có những bước phát triển vượt bậc cả về quy mô và chất lượng kiến cho nền kinh tế Việt Nam cũng ngày càng lớn mạnh. Tuy nhiên trong tình hình kinh tế suy thoái trên toàn thế giới như thời điểm hiện nay, các ngân hàng thương mại Việt Nam cũng phải đứng trước muôn vàn thách thức. “Vốn” là một bài toán khó muôn thủa với cả bên cho vay và người đi vay, thế nhưng huy động vốn đã khó, việc sử dụng đồng vốn đó sao cho hiệu quả lại càng khó hơn. Hiện nay, như nhiều nhà kinh tế đã nhận định hệ thống ngân hàng tại Việt Nam đang ở tình trạng thừa thanh khoản. Một bộ phận lớn cá nhân và doanh nghiệp không thể tiếp cận với vốn vay vì điều kiện cho vay ngặt nghèo, một số khác thì không có nhu cầu vì cá nhân, hộ gia đình cũng thắt chặt hơn trong chi tiêu còn bản thân doanh nghiệp cũng đang dư thừa hàng tồn kho nên không có nhu cầu vay mở rộng sản xuất. Ngân hàng thương mại bị đặt trong hoàn cảnh vừa muốn cho vay ra để thu lãi, vừa không muốn cho vay vì sợ nợ xấu. Tình trạng trên không còn mới với các ngân hàng thương mại Việt Nam nữa. Một nguyên nhân dễ thấy của hoạt động cho vay vốn không hiệu quả chính là do sự buông lỏng trong công tác kiểm định và sự thờ ơ của nhà cầm quyền đối với chất lượng tín dụng.

Là ngân hàng lớn nhất Việt Nam cả về vốn, tài sản, mạng lưới hoạt động và số lượng khách hàng, ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Agribank luôn là ngân hàng tiên phong. Tuy nhiên trong những năm gần đây mà đặc biệt là năm 2024, Agribank bị đánh giá là có tỉ lệ nợ xấu cao nhất trong các nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, ở mức 6,14%, làm thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng của Nhà nước. Từ đó, có thể thấy vấn đề chất lượng tín dụng là một vấn đề thời sự cần phải được quan tâm và giải quyết càng sớm càng tốt.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, trong quá trình thực tập tại chi nhánh NHNo&PTNT Thanh Xuân, em đã lựa chọn đề tài:“ Nâng cao chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân ” làm đề tài nghiên cứu của mình.

2. Mục tiêu nghiên cứu:

Khái quát và hệ thống hóa các lý thuyết về chất lượng tín dụng ngắn hạn của ngân hàng thương mại.

Nghiên cứu, khảo sát và đánh giá thực trạng chất lượng công tác cho vay ngắn hạn tại chi nhánh NHNo&PTNT Thanh Xuân nhằm rút ra ưu, nhược điểm của hoạt động này.

Đưa ra giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn của Chi nhánh.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn.
• Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng hoạt động cho vay ngắn hạn tại chi nhánh NHNo&PTNT Thanh Xuân trong giai đoạn 2023-2025. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

4. Phương pháp nghiên cứu:

• Khóa luận sử dụng tổng hợp các phương pháp như sau:

Phương pháp thống kê mô tả: thu thập các thông tin số liệu về hoạt động huy động vốn và cho vay tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh xuân trong năm 2023, 2024 và 2025, đặc biệt là xem xét số liệu về cho vay ngắn hạn và chất lượng cho vay ngắn hạn tại Chi nhánh.

Phương pháp khảo sát thực tiễn: thực tập trực tiếp tại chi nhánh NHNo&PTNT Thanh Xuân nhằm tích lũy kinh nghiệm và có cái nhìn khách quan, sâu sắc về đề tài.

Phương pháp phân tích, tổng hợp: dựa vào các số liệu thu thập được từ đó phân tích, nghiên cứu nhằm tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng của hoạt động cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân.

5. Kết cấu chuyên đề

Kết cấu khóa luận gồm có 3 chương:

• Chương 1: Cơ sở lý luận chung về nghiệp vụ cho vay ngắn hạn của Ngân hàng thương mại
• Chương 2: Thực trạng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân
• Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ CHO VAY NGẮN HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại

1.1.1. Khái niệm

Ngân hàng là tổ chức kinh doanh tiền tệ tín dụng có vị trí quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường. Ngân hàng bao gồm hệ thống các ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách và ngân hàng hợp tác xã. Trong đó, tại Việt Nam chỉ có duy nhất ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam và ngân hàng hợp tác xã Việt Nam (Co-op Bank) hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận còn lạilà hệ thống các ngân hàng thương mại bao gồm NHTM Nhà nước, NHTM cổ phần, ngân hàng liên doanh và ngân hàng 100% vốn nước ngoài hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận, dưới sự quản lý trực tiếp từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

• Trên thế giới có nhiều định nghĩa về ngân hàng thương mại với nhiều cách nhìn nhận khác nhau, ví dụ như:

Ở Mỹ: NHTM là một công ty kinh doanh chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành dịch vụ tài chính.

Ở Pháp: NHTM là những xí nghiệp thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức tiền gửi hay hình thức khác và họ dùng vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính.

Ở Ấn Độ: NHTM là cơ sở xác nhận các khoản tiền gửi để cho vay, tài trợ và đầu tư.

Ở Việt Nam theo Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật các tổ chức tín dụng luật số 47/2022/QH12 quy định: “Ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”.

“Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản”.

1.1.2. Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

1.1.2.1 Hoạt động huy động vốn

Huy động vốn là hoạt động tiếp nhận vốn nhàn rỗi từ các cá nhân, tổ chức bằng nhiều hình thức khác nhau để hình thành nguồn vốn hoạt động của ngân hàng.

• Ngân hàng thương mại được huy động vốn dưới các hình thức sau:

Vốn huy động từ tiền gửi: Tiền gửi của khách hàng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của ngân hàng. Để gia tăng lượng tiền gửi và có được nguồn tiền với chất lượng cao, các ngân hàng thương mại đã và đang thực hiện nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi tiết kiệm của dân cư, tiền gửi thanh toán (tiền gửi không kỳ hạn), tiền gửi có kỳ hạn của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Vay trên thị trường vốn: Ngân hàng thương mại cũng phát hành các giấy tờ có giá như chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu và trái phiếu nhằm huy động vốn của các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước khi được thống đốc NHNN chấp nhận. Trong đó, chứng chỉ tiền gửi và kỳ phiếu là loại phiếu nợ ngắn hạn còn trái phiếu là phiếu nợ trung và dài hạn.

Vay vốn ngắn hạn của NHNN: Các NHTM có thể được cấp tín dụng ngắn hạn thông qua hình thức xin tái chiết khấu hoặc tái cấp vốn tại NHNN.

Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác: Đây là nguồn các ngân hàng thương mại vay mượn lẫn nhau và vay của các tổ chức tín dụng khác trên thị trường liên ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu dự trữ chi trả cấp bách.

Nguồn vốn khác:Ngoài các loại vốn nêu trên, NHTM còn tạo lập nguồn vốn thông qua nguồn khác như:

Vốn ủy thác: NHTM thực hiện các dịch vụ như ủy thác đầu tư, ủy thác cho vay, cấp phát, giải ngân và thu hộ. Các dịch vụ này làm gia tăng nguồn vốn của NHTM.

Vốn trong thanh toán: Là số vốn NHTM có được khi tham gia làm trung gian thanh toán.

1.1.2.2. Hoạt động tín dụng Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Tín dụng là hoạt động tài trợ của ngân hàng cho khách hàng. NHTM cấp tín dụng cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân thông qua các hình thức cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Trong các hoạt động tín dụng thì cho vay là hoạt động quan trọng nhất, cũng là hoạt động chiếm tỷ trọng cao nhất.

Cho vay: Là hoạt động chính của ngân hàng thương mại chứa đựng nhiều rủi ro và là một hoạt động phức tạp. Cho vay là việc chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ NHTM sang khách hàng vay, sau thời gian nhất định quay trở lại với lượng giá trị lớn hơn giá trị ban đầu. Cho vay là quyền của NHTM do đó NHTM có quyền yêu cầu khách hàng vay tuân thủ những điều kiện mang tính pháp lý nhằm đảm bảo việc trả nợ khi đến hạn.

Bảo lãnh: Là sự cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh và bên được bảo lãnh phải trả nợ cho bên bảo lãnh số tiền mà bên bảo lãnh đã trả thay. Có nhiều hình thức bảo lãnh như bảo lãnh hợp đồng, bảo lãnh trả chậm, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh vay vốn. Thời hạn bảo lãnh là khoảng thời gian mà ngân hàng phát hành chịu trách nhiệm thực hiện cam kết thanh toán. Quá thời hạn cam kết, ngân hàng được giải phóng khỏi nghĩa vụ bảo lãnh đã phát hành trước đó.

Cho thuê tài chính: Các NHTM thành lập công ty cho thuê tài chính theo Nghị định 65/2005/NĐ – CP của Chính phủ. Cho thuê tài chính là việc ngân hàng bỏ tiền ra mua các tài sản mà đa phần là tài sản cố định có giá trị lớn để cho khách hàng thuê theo những thỏa thuận nhất định. Sau thời gian kết thúc thời hạn thuê, bên đi thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản hoặc tiếp tục thuê.

Chiết khấu chứng từ có giá:Chiết khấu giấy tờ có giá là một nghiệp vụ tín dụng của ngân hàng thương mại, trong đó khách hàng chuyển nhượng những chứng từ có giá chưa đến hạn thanh toán cho ngân hàng để nhận lấy một khoản tiền bằng mệnh giá trừ đi lợi tức chiết khấu và hoa hồng phí. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Chiết khấu là nghiệp vụ ít rủi ro, khả năng thu hồi nợ của ngân hàng là khá chắc chắn. Ưu điểm này xuất phát từ đặc điểm của chứng từ có giá là có tính đảm bảo cao cho người thụ hưởng. Chiết khấu không làm “đóng băng vốn” của ngân hàng vì thời hạn chiết khấu ngắn (dưới 90 ngày) và ngân hàng có thể khá dễ dàng xin tái chiết khấu tại NHNN khi có nhu cầu.

1.1.2.3. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ

Để thực hiện dịch vụ thanh toán giữa các doanh nghiệp thông qua ngân hàng, NHTM mở tài khoản cho khách hàng và đóng vai trò làm trung gian thanh toán khi thực hiện các nghiệp vụ theo yêu cầu của khách hàng trên tài khoản tiền gửi này. Để thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng với nhau, NHTM phải mở tài khoản tiền gửi tại NHNN nơi NHTM đặt trụ sở chính và duy trì số dư tiền gửi dự trữ bắt buộc theo quy định.

Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ bao gồm:

• Cung ứng các dịch vụ thanh toán.
• Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ.
• Thực hiện dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng.
• Thực hiện dịch vụ thu và phát triển tiền mặt cho khách hàng.
• Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế khi được NHNN cho phép.
• Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của

1.1.2.4. Các hoạt động khác

Để cạnh tranh với các tổ chức tài chính phi ngân hàng, mang lại nguồn thu nhập cho ngân hàng, ngoài các hoạt động chính kể trên các NHTM còn đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ của mình, gồm có:

Kinh doanh ngoại tệ: NHTM kinh doanh thông qua các phương thức giao dịch như Giao dịch giao ngay (Spot), Giao dịch kỳ hạn (Forward), Giao dịch hoán đổi (Swap), Giao dịch hợp đồng tương lai (Future), Giao dịch hợp đồng quyền chọn (Options) nhằm đáp ứng nhu cầu có liên quan đến ngoại tệ của khách hàng và kinh doanh nhằm kiếm lời thông qua sự chênh lệch tỷ giá mà không phải bỏ vốn và cũng không phải chịu rủi ro.

Đầu tư trên thị trường tiền tệ: NHTM tham gia thị trường tiền tệ nhằm điều hòa mức dự trữ ngân quỹ, đồng thời thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng khoán. Công cụ giao dịch trên thị trường tiền tệ là những công cụ nợ ngắn hạn có chất lượng cao, kỳ hạn một năm trở xuống như tín phiếu kho bạc, hối phiếu, lệnh phiếu.

Đầu tư trên thị trường chứng khoán: NHTM sử dụng vốn để đầu tư chứng khoán với nhiều mục đích khác nhau như đa dạng việc sử dụng vốn nhằm phân tán rủi ro, tăng thu nhập hoặc trợ giúp thanh khoản. Ở Việt Nam, NHTM muốn đầu tư kinh doanh chứng khoán thì phải thành lập các công ty kinh doanh chứng khoán, tách bạch hoạt động ngân hàng với hoạt động chứng khoán. Thông thường các NHTM đầu tư những chứng khoán có độ an toàn cao như trái phiếu kho bạc, trái phiếu chính phủ và những chứng khoán tương đối an toàn khác.

Góp vốn mua cổ phần: NHTM được dùng vốn điều lệ và quỹ dự trữ để góp vốn mua cổ phần nhưng giới hạn ở mức nhất định. Mức đầu tư của tổ chức tín dụng tối đa không quá 11% vốn điều lệ của doanh nghiệp hoặc quỹ đầu tư; hoặc 11% giá trị dự án đầu tư. Tổng mức đầu tư của tất cả các khoản đầu tư không vượt quá 40% vốn điều lệ và quỹ dự trữ của tổ chức tín dụng.

1.2. Tổng quan hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

1.2.1. Khái niệm hoạt động cho vay ngắn hạn

Theo Nghị quyết số 47/2022/QH12 trong Luật các tổ chức tín dụng định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hay một số nghiệp vụ như: nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.

Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các hoạt động cấp tín dụng khác. Như vậy có thể nhận định hai khái niệm cho vay và cấp tín dụng là hai khái niệm không đồng nhất. Hoạt động cho vay chỉ là một trong những hình thức cấp tín dụng mà khái niệm của nó được quy định cụ thể hơn tại Điều 3, Quyết định số 1627/2001/QĐ – NHNN:

“Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

Cho vay ngắn hạn là một bộ phận của hoạt động cho vay nói chung của NHTM, nó là hình thức tín dụng phân theo thời gian. Theo đó: “Cho vay ngắn hạn là hình thức mà tổ chức tín dụng cho khách hàng vay với thời hạn thỏa thuận tối đa là 12 tháng, được xác định phù hợp với chu kì sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng”.

1.2.2 Vai trò hoạt động cho vay ngắn hạn

• Đối với nền kinh tế

Ngân hàng thương mại là trung gian tài chính quan trọng, đóng vai trò cầu nối giữa những người dư thừa vốn và những người có nhu cầu về vốn. Thông qua việc huy động các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế, ngân hàng thương mại hình thành nên quỹ cho vay để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế, biến khoản tiền nhàn rỗi này tham gia vào vòng quay tiền tệ từ đó kích thích quá trình luân chuyển vốn, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh. Cho vay ngắn hạn không chỉ là hoạt động luân chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu mà nó còn giúp phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính trong nền kinh tế.

• Đối với cá nhân và doanh nghiệp Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Nhờ có khoản vay ngắn hạn từ các NHTM, doanh nghiệp được thỏa mãn nhu cầu vốn vay một cách nhanh chóng và thuận tiện. Những khoản tiền vay ngắn hạn này góp phần giúp đỡ cho doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về tài chính, đồng thời giúp doanh nghiệp nắm bắt được cơ hội kinh doanh và mở rộng sản xuất. Bên cạnh đó, đối với các khách hàng là cá nhân và hộ gia đình, những khoản vay ngắn hạn góp phần cải thiện mức sống khi họ chưa có đầy đủ khả năng thanh toán ở hiện tại.

• Đối với ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại thu được lợi nhuận lớn từ hoạt động cho vay ngắn hạn thông qua việc hưởng chênh lệch lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hoặc hoa hồng môi giới. Ngoài ra, cho vay ngắn hạn còn giúp NHTM mở rộng mối quan hệ với khách hàng, tạo điều kiện cho ngân hàng đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, từ đó tăng lợi nhuận và phân tán rủi ro.

1.2.3. Đặc điểm cho vay ngắn hạn

• Vốn vay nhỏ

Doanh nghiệp thường đi vay vốn ngắn hạn nhằm mục đích trả lương, mua nguyên vật liệu, bổ sung vốn lưu động nên vốn vay thường nhỏ và được quay vòng thường xuyên. Đối với cá nhân và hộ gia đình, vay vốn ngắn hạn thường nhằm mục đích mua sắm phương tiện đi lại như ô tô, xe máy hay ngân hàng giúp khách hàng trang trải cuộc sống thông qua nghiệp vụ phát hành thẻ tín dụng. Do đó số tiền vay ngắn hạn thường có quy mô nhỏ.

• Thời gian thu hồi vốn nhanh

Vốn vay ngắn hạn thông thường dùng để bù đắp những thiếu hụt trong ngắn hạn, giúp doanh nghiệp đối phó với những chênh lệch thu chi trong ngắn hạn, giúp cá nhân chi trả các khoản chi tiêu. Những vấn đề này thường chỉ mang tính tạm thời hay mùa vụ nên những khoản thiếu hụt này sẽ sớm được bù đắp hay thu hồi lại dưới hình thái tiền tệ. Khi hàng hóa được tiêu thụ, doanh nghiệp có doanh thu cũng là lúc ngân hàng thu hồi được nợ. Do đó thời gian thu hồi vốn của ngân hàng sẽ nhanh.

• Rủi ro cho vay ngắn hạn thông thường không cao Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Chính vì khoản vay chỉ có thời hạn tối đa là 12 tháng, tức là trong thời gian ngắn, nên thường ít chịu ảnh hưởng của các biến động kinh tế. Ngoài ra, các khoản vay này thường được cung cấp cho cá nhân và doanh nghiệp theo hình thức chiết khấu giấy tờ có giá, cho vay dựa trên tài sản đảm bảo,… vì vậy rủi ro mang đến thường thấp hơn các khoản vay trong trung và dài hạn.

• Lãi suất thấp

Chính do rủi ro mang lại thường thấp hơn so với những khoản vay trung và dài hạn nên chi phí mà người đi vay phải trả cho khoản vay ngắn hạn cũng thấp hơn so với chi phí để vay các khoản tiền tương ứng trong kì trung và dài hạn.

• Hình thức cấp tín dụng phong phú

Để đáp ứng nhu cầu vay vốn đa dạng của khách hàng đồng thời nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường, các ngân hàng thương mại không ngừng phát triển các hình thức cho vay trong nghiệp vụ cho vay ngắn hạn của mình. Ví dụ như nghiệp vụ cho vay thấu chi, nghiệp vụ chiết khấu giấy tờ có giá, nghiệp vụ ứng trước…

1.2.4. Phân loại cho vay ngắn hạn Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

1.2.4.1 Căn cứ vào loại tiền cho vay

• Cho vay nội tệ: Là việc ngân hàng cho khách hàng vay vốn bằng đồng tiền nội tệ của Việt Nam, kí hiệu là VND.
• Cho vay ngoai tệ: Là việc ngân hàng cho khách hàng vay vốn bằng đồng ngoại tệ mà chủ yếu là USD, EUR và một số đồng ngoại tệ khác.

1.2.4.2. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay.

Cho vay tiêu dùng:Là hình thức cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình. Các khoản vay này là nguồn tài trợ giúp người tiêu dùng trang trải các nhu cầu cuộc sống như về phương tiện đi lại, nhà cửa, du lịch hay giáo dục trước khi họ có đủ khả năng tài chính. Cho vay tiêu dùng thường có rủi ro cao hơn cho vay trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh vì vậy lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn lãi suất cho vay trong lĩnh vực này.

Cho vay sản xuất kinh doanh: Là hình thức cho vay nhằm tài trợ vốn cho khách hàng kinh doanh. Trong đó chủ yếu:

Cho vay bổ sung vốn lưu động: Đây là loại hình cho vay nhằm bổ sung nguồn vốn thiếu hụt tạm thời cho doanh nghiệp. Giúp doanh nghiệp mua nguyên vật liệu, trả lương nhân viên hoặc để mở rộng sản xuất kinh doanh. Người vay dùng chính nguồn thu được từ kết quả sử dụng vốn vay để trả nợ ngân hàng.

Cho vay tài trợ tài sản cố định: Thông thường các NHTM cho vay ngắn hạn để các doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động. Tuy nhiên trong một số trường hợp đặc biệt, đối tượng tài trợ của nguồn vốn ngắn hạn cũng có thể là tài sản cố định. Cụ thể là khi doanh nghiệp thiếu vốn đầu tư cho máy móc, tài sản cố định nhưng có khả năng hoàn trả trong ngắn hạn thì vay ngắn hạn là một giải pháp hiệu quả hơn với chi phí thấp hơn là sử dụng khoản vay trung và dài hạn. Vay ngắn hạn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian trong khâu thủ tục xin vay và được giải ngân nhanh chóng.

Cho vay kinh doanh chứng khoán: Khi khách hàng thiếu tiền kinh doanh chứng khoán có thể được ngân hàng xem xét cho vay kinh doanh theo các quy định hiện hành. Loại hình kinh doanh này thu lãi cao, có thời hạn ngắn, có thể chỉ trong một đêm và thường được đảm bảo bằng chính các chứng khoán mà khách hàng đó đang nắm giữ.

1.2.4.3 Căn cứ vào phương thức cho vay Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Cho vay từng lần: Là phương thức cho vay áp dụng đối với các khách hàng có nhu cầu vay vốn không thường xuyên, khách hàng có nhu cầu vay từng lần, hoặc ngân hàng xét thấy cần thiết phải áp dụng loại hình cho vay này để giám sát việc sử dụng vốn chặt chẽ hơn. Mỗi lần vay khách hàng và ngân hàng đều phải làm thủ tục và kí hợp đồng tín dụng. Việc thẩm định, xét duyệt cho vay, quản lý giám sát tình hình sử dụng vốn và thu hồi nợ được thực hiện theo từng hợp đồng cho vay do đó NHTM có thể kiểm soát dễ dàng từng món vay tách biệt.

Cho vay theo hạn mức tín dụng:Là phương thức cho vay áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay vốn thường xuyên, có khả năng tài chính, hoạt động kinh doanh ổn định và được ngân hàng tín nhiệm. Hạn mức tín dụng là mức dư nợ tối đa được duy trì nhất định trong một thời gian do ngân hàng và khách hàng đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Căn cứ vào nhu cầu vay vốn, giá trị tài sản thế chấp, tài sản cầm cố bảo lãnh (nếu có) và khả năng nguồn vốn của mình, ngân hàng và khách hàng sẽ xác định một hạn mức cho vay phù hợp.

Tuy nhiên, các lần vay không tách biệt thành các kì hạn nợ cụ thể nên ngân hàng khó kiểm soát hiệu quả của từng lần vay. Ngân hàng chỉ có thể phát hiện sai phạm khi khách hàng nộp báo cáo tài chính cho ngân hàng hoặc dư nợ lâu không giảm xuống.

Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là phương thức cho vay mà trong đó ngân hàng cho phép khách hàng sử dụng vượt quá số tiền mà họ đã kí thác ở ngân hàng trên tài khoản vãng lai với một số lượng và thời hạn nhất định.

Do tính chủ động và linh hoạt khi sử dụng, hầu hết các doanh nghiệp đều sử dụng hình thức tín dụng này nhằm điều hòa thường xuyên ngân quỹ của doanh nghiệp. Với hình thức này thì ngân hàng thương mại luôn phải dự trữ vốn để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của khách hàng khi họ còn hạn mức tín dụng. Trong đó ngân hàng không thể tính lãi trên toàn bộ số tiền và thời hạn cho vay đã thỏa thuận. Mặt khác, tiền cho vay không theo mục đích cụ thể nào mà thường do khách hàng tùy ý sử dụng. Các đảm bảo nếu có cũng chỉ là các yếu tố phụ, ngân hàng khó có thể kiểm soát được việc sử dụng tiền vay. Vì những nhược điểm trên mà ngân hàng thường chỉ áp dụng đối với những khách hàng quen, có tín nhiệm và ngân hàng có ý muốn giúp đỡ.

1.2.4.4. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng

Cho vay có đảm bảo: Là loại vay được ngân hàng cung ứng chỉ khi có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc có sự bảo lãnh của bên thứ ba. Sự bảo đảm này là căn cứ pháp lý để ngân hàng có nguồn thu thứ hai, bổ sung khi nguồn thu nợ thứ nhất thiếu chắc chắn.

Cho vay không đảm bảo: Là loại cho vay không cần tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của bên thứ ba. Đối với những khách hàng tốt, trung thực có khả năng tài chính lành mạnh, ngân hàng có thể cấp tín dụng dựa vào uy tín của bản thân khách hàng mà không cần một nguồn thu nợ thứ hai bổ sung.

1.2.5. Nguyên tắc và điều kiện cho vay ngắn hạn Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

• Nguyên tắc

Để đảm bảo an toàn vốn, trong quá trình cho vay các ngân hàng thương mại luôn phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

• Tiền vay phải được sử dụng đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.
• Tiền vay phải hoàn trả đúng hạn đầy đủ cả gốc và lãi.

Điều kiện:

Khách hàng chỉ có thể vay vốn khi thỏa mãn tất cả các điều kiện vay vốn. Theo luật pháp Việt Nam, nội dung các điều kiện vay vốn gồm:

• Khách hàng phải có đủ tư cách pháp lý.
• Vốn vay phải được sử dụng hợp pháp.
• Khách hàng phải có năng lực tài chính lành mạnh, đủ để đảm bảo hoàn trả tiền vay đúng hạn đã cam kết.
• Khách hàng phải có phương án, dự án sản xuất kinh doanh khả thi và hiệu quả (đối với khách hàng có phương án, dự án sản xuất kinh doanh).

1.2.6. Quy trình cho vay ngắn hạn

Sơ đồ 1.1: Quy trình cho vay ngắn hạn

• Bước 1:Thiết lập hồ sơ cho vay

Tùy thuộc vào phương thức cho vay, kỹ thuật cho vay và quy mô của các khoản vay mà NHTM quy định việc thiết lập bộ hồ sơ sao cho phù hợp. Lập hồ sơ cho vay là khâu căn bản đầu tiên của quy trình cấp vốn, nó được thực hiện ngay sau khi gặp gỡ khách hàng nhằm thu thập thông tin ban đầu. Vì vậy, khi thiết lập hồ sơ cho vay phải đảm bảo đầy đủ các yếu tố: thông tin cơ bản về khách hàng xin vay, thông tin về tài chính hiện tại của khách hàng, lịch sử tài chính của khách hàng xin vay, thông tin về mục đích sử dụng vốn, đánh giá và nhận xét của ngân hàng về khách hàng, thỏa thuận của khách hàng và ngân hàng về việc vay vốn và trả nợ, báo cáo về kết quả kiểm tra tình hình sử dụng vốn vay.

• Bộ hồ sơ cho vay thường bao gồm các loại giấy tờ sau:

Hồ sơ do khách hàng lập và cung cấp cho ngân hàng

• Hồ sơ pháp lý:

Hồ sơ pháp lý là hồ sơ chứng minh cho ngân hàng biết về năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự của khách hàng vay vốn. Ví dụ như giấy phép thành lập doanh nghiệp, sổ hộ khẩu đối với các cá nhân và hộ gia đình.

• Hồ sơ kinh tế:

Hồ sơ kinh tế bao gồm bảng cân đối kế toán, kết quả hoạt động kinh doanh kỳ liền trước với kỳ vay vốn, kế hoạch sản xuất kinh doanh trong kỳ.

• Hồ sơ vay vốn: Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Hồ sơ vay vốn bao gồm giấy đề nghị vay vốn, dự án hoặc phương án sản xuất kinh doanh, hồ sơ đảm bảo tiền vay.

• Hồ sơ do ngân hàng lập

Trong hồ sơ do ngân hàng lập gồm có: các báo tài về thẩm định và tái thẩm định;các thông báo như thông báo từ chối cho vay, thông báo gia hạn nợ, thông báo đến hạn nợ, thông báo nợ quá hạn, thông báo tạm ngừng cho vay, thông báo chấm dứt cho vay; báo cáo kiểm tra sử dụng vốn vay, báo cáo phân tích tình hình tài chính; sổ theo dõi cho vay và thu nợ.

• Hồ sơ do ngân hàng và khách hàng cùng lập

Trong đó bao gồm hợp đồng tín dụng hoặc sổ vay vốn và hợp đồng bảo đảm tiền vay như hợp đồng thế chấp tài sản, hợp đồng bảo lãnh vốn vay.

• Bước 2: Phân tích cho vay

Để phòng ngừa và hạn chế rủi ro, các ngân hàng đã áp dụng nhiều biện pháp, trong đó biện pháp cơ bản nhưng có vị trí quan trọng nhất là phân tích đánh giá một cách toàn diện khách hàng trước khi cho vay.

• Uy tín của khách hàng

Đối với những khách hàng cũ, những giao dịch trước đó của khách hàng với NHTM sẽ cung cấp một lượng thông tin về tính trung thực và năng lực của khách hàng. Đối với khách hàng mới, phần nhiều sẽ phụ thuộc vào sự giới thiệu của các doanh nghiệp khác có quan hệ hay thông báo thực trạng từ các ngân hàng khác.

Trong trường hợp khách hàng là doanh nghiệp, cán bộ tín dụng phải tìm hiểu chính xác các vấn đề như: Doanh nghiệp đã tồn tại trong bao lâu? Kết quả kinh doanh trong quá khứ và hiện tại như thế nào? Doanh nghiệp có biểu hiện hành vi làm ăn lừa đảo hay không. Đặc biệt là với công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần thì bản chất, uy tín và sự nhạy bén trong kinh doanh của hội viên và các giám đốc là rất quan trọng.

• Phân tích tình hình tài chính của khách hàng

Khách hàng có tiềm lực tài chính mạnh là cơ sở quan trọng đảm bảo tính tự chủ trong hoạt động kinh doanh và đảm bảo khả năng hoàn trả nợ trong tương lai.

• Thẩm định dự án đề nghị vay vốn

Khi tiếp nhận hồ sơ vay vốn do khách hàng gửi tới, cán bộ tín dụng phải điều tra phân tích kĩ lưỡng những thông tin do khách hàng cung cấp. Xem xét dự án có khả thi và hợp lí hay không sau đó báo cáo trưởng phòng tín dụng và trưởng phòng tín dụng sẽ cử người đi thẩm định điều kiện vay vốn. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

• Thẩm định bảo đảm nợ vay

Để đảm bảo an toàn vốn vay, khách hàng khi vay vốn phải có đảm bảo nợ vay dưới hình thức thế chấp, cầm cố tài sản hoặc bảo lãnh của người thứ ba.

• Bước 3: Quyết định cho vay

Kết quả của quá trình phân tích tín dụng là đưa ra quyết định đồng ý hay từ chối cấp vốn cho người xin vay. Nếu yêu cầu vay vốn được chấp nhận thì cán bộ tín dụng cùng khách hàng sẽ kí kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng đảm bảo tiền vay (nếu có). Nếu từ chối thì ngân hàng cũng có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho khách hàng lý do từ chối cho vay.

• Bước 4: Giải ngân

Giải ngân là công đoạn giao tiền cho người đi vay số tiền cam kết trong hợp đồng tín dụng. Ngân hàng có thể giải ngân trực tiếp bằng tiền mặt hoặc thông qua tài khoản của khách hàng tại ngân hàng. Ngân hàng cũng có thể giải ngân một hay nhiều lần tùy thuộc vào các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng.

• Bước 5: Kiểm tra và giám sát vốn vay

Sau khi cho vay, công việc kiểm tra được tiến hành từ lúc giải ngân cho đến khi thu hết nợ. Định kỳ cán bộ tín dụng phải kiểm tra để phát hiện nợ quá hạn, nợ khó đòi để đề nghị các biện pháp xử lý thích hợp. Ngoài ra, các cán bộ tín dụng còn phải kiểm tra giám sát xem đối tượng sử dụng vốn vay, mục đích sử dụng vốn vay có đúng như cam kết trong hợp đồng tín dụng không nhằm phát hiện sớm để ngăn chặn các hành vi lừa đảo.

Nếu phát hiện sai phạm, ngân hàng có thể thu hồi nợ trước hạn, phát mại tài sản đảm bảo, hạn chế và đình chỉ cho vay hoặc khởi kiện trước pháp luật.

• Bước 6: Thanh lý hợp đồng cho vay

Kết thúc khoản vay, nếu khách hàng hoàn thành nghĩa vụ trả nợ bao gồm cả gốc và lãi cho ngân hàng thì hợp đồng cho vay hết hiệu lực. Ngân hàng và khách hàng sẽ làm biên bản thanh lý hợp đồng (nếu có yêu cầu). Cán bộ tín dụng sẽ tổng kết và lưu trữ các thông tin về khoản vay để có thể sử dụng khi cần thiết.

1.3. Chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

1.3.1. Khái niệm về chất lượng cho vay ngắn hạn

Chất lượng tín dụng được hiểu là sự đáp ứng yêu cầu tín dụng của khách hàng phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Chất lượng tín dụng là kết quả tổng hợp của những thành tựu hoạt động tín dụng, thể hiện ở sự ổn định và phát triển của nền kinh tế.

• Chất lượng cho vay ngắn hạn cũng tương tự như chất lượng tín dụng nói chung được đánh giá theo các góc độ khách nhau:

Về phía ngân hàng: Chất lượng cho vay ngắn hạn thể hiện ở phạm vi mức độ, giới hạn tín dụng phải phù hợp với khả năng, thực lực của ngân hàng. Đảm bảo gắn liền với sự an toàn của vốn cho vay ngắn hạn và khả năng sinh lời.

Về phía khách hàng: Do nhu cầu vốn vay được đáp ứng để doanh nghiệp thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, bù đắp chi phí, trả nợ ngân hàng và thu được lợi nhuận nên chất lượng cho vay đứng trên góc độ doanh nghiệp chỉ hiểu đơn giản là thỏa mãn nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và làm cho đồng vốn sử dụng sao cho hiệu quả nhất.

Xét từ góc độ nền kinh tế – xã hội: Tín dụng ngân hàng phản ánh sự năng động của nền kinh tế. Tín dụng phải huy động tối đa mức vốn tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế để cung ứng cho các cá nhân, doanh nghiệp hoạt động và mở rộng kinh doanh.

Do giới hạn của đề tài chỉ tập trung phân tích đối tượng là ngân hàng thương mại nên chất lượng cho vay ngắn hạn được hiểu từ cái nhìn của ngân hàng và được cụ thể thông qua các chỉ tiêu định tính và định lượng.

1.3.2. Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng tín dụng ngắn hạn

• Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn là việc làm cần thiết để phát triển kinh tế.

Đảm bảo chất lượng cho vay ngắn hạn là điều kiện để ngân hàng làm tốt vai trò trung gian thanh toán của mình. Khi chất lượng cho vay ngắn hạn được đảm bảo, đặc biệt là cho vay đối với các doanh nghiệp, sẽ tạo cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động và sản xuất kinh doanh liên tục, tạo ra nhiều giá trị cho xã hội. Doanh nghiệp phát triển tốt là động lực kiến nền kinh tế cũng phát triển theo. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

• Nâng cao chất lượng cho vay quyết định sự tồn tại và phát triển của các ngân hàng.

Chất lượng cho vay tốt làm tăng khả năng thanh toán của ngân hàng, giảm chi phí quản lý, các chi phí thiệt hại từ việc không thu hồi vốn, đem lại nguồn lợi nhuận lớn và tạo thế mạnh cho ngân hàng trong việc cạnh tranh.

Chất lượng cho vay còn tác động đến hoạt động tạo nguồn của ngân hàng. Chất lượng cho vay tốt tức là tiền vốn huy động được từ phía khách hàng được sử dụng hiệu quả sẽ tạo hình ảnh tốt và làm tăng uy tín của ngân hàng. Nhiều chuyên gia đã từng nhận định như sau: “Thứ mà ngân hàng kinh doanh là niềm tin”, do đó khi có niềm tin ngân hàng sẽ có thêm nhiều khách hàng trung thành, các khách hàng này sẽ tin tưởng sử dụng nhiều dịch vụ của ngân hàng hơn. Từ đó ngân hàng sẽ xây dựng được nhiều mối quan hệ bền vững và tốt đẹp với nhiều khách hàng trung thành.

=>Từ những ưu thế trên, việc củng cố và nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn là việc cần thiết cho sự tồn tại và phát triển lâu dài đối với ngân hàng thương mại.

1.3.3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng ngắn hạn

1.3.3.1 Chỉ tiêu định tính

Đây là nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay trên cơ sở pháp lý, việc tuân thủ các quy chế, quy trình nghiệp vụ của NHTM, việc thực hiện theo đúng cam kết trong hợp đồng cho vay.

Cơ sở pháp lý: Hoạt động cho vay có hiệu quả khi tuân thủ đúng quy định của pháp luật, các văn bản chỉ đạo của Chính Phủ và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Cơ sở quy chế cho vay của từng NHTM: Hoạt động đi vay hiệu quả luôn phải tuân thủ quy chế, quy trình nghiệp vụ cho vay. Tùy theo đặc điểm riêng của mình, hầu hết các NHTM đều tự nghiên cứu và đưa ra quy chế cho vay phù hợp nhất. Mỗi ngân hàng đều tự lập “Sổ tay tín dụng”, trong đó đưa ra các khái niệm, quy trình và đưa ra hướng dẫn nghiệp vụ cụ thể dành cho các cán bộ ngân hàng. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Cơ sở hợp đồng cho vay: khi tiến hành hoạt động cho vay, ngân hàng và doanh nghiệp sẽ thỏa thuận và lập nên hợp đồng tín dụng. Trong hợp đồng này sẽ quy định chi tiết về các yếu tố quan trọng như thời hạn cho vay, mục đích sử dụng vốn vay, số tiền vay, phương thức hoàn trả vốn và gốc. Một khoản vay được coi là chất lượng khi nó tuân thủ theo đúng những cam kết đã kí trong hợp đồng.

1.3.3.2. Chỉ tiêu định lượng

Các chỉ tiêu định tính nói chung khá phức tạp, khó xác định chính xác đồng thời chỉ đem lại cái nhìn khái quát về chất lượng cho vay. Để đánh giá chính xác hơn, cụ thể hơn chúng ta nên xem xét tổng hợp các chỉ tiêu định lượng.

Ở Việt Nam, khi đánh giá chất lượng cho vay thì công việc đầu tiên cần làm là phải phân loại nợ. Trong Nghị định số 18/2007/QĐ – NHNN, các khoản nợ được chia thành 5 nhóm:

Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) bao gồm các khoản nợ được tổ chức tín dụng đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ cả nợ gốc và lãi đúng hạn.

Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) bao gồm các khoản nợ không hoàn trả được một phần hay toàn bộ nợ gốc và lãi từ trong thời gian từ 10 đến 90 ngày, các khoản nợ được điều chỉnh lại thời gian trả nợ lần đầu.

Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) bao gồm các khoản nợ không hoàn trả được một phần hay toàn bộ nợ gốc và lãi trong thời gian từ 91 đến 180 ngày, các khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu trừ các khoản nợ điều chỉnh lần đầu đã phân vào nhóm 2.

Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm các khoản nợ không hoàn trả được một phần hay toàn bộ nợ gốc và lãi trong thời gian từ 181 đến 360 ngày, các khoản nợ cơ cấu lại thời gian trả nợ lần đầu quá hạn dưới 90 ngày theo thời hạn trả nợ mới được cơ cấu lại, các khoản nợ cơ cấu lại lần thứ hai.

Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) bao gồm các khoản nợ không hoàn trả được một phần hay toàn bộ nợ gốc và lãi sau 360 ngày, các khoản nợ cơ cấu lại thời gian trả nợ lần đầu quá hạn trên 90 ngày theo thời hạn trả nợ mới được cơ cấu lại, các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần hai nhưng quá hạn, các khoản cơ cấu thời hạn trả nợ lần thứ 3 trở lên.

Theo đó, Nợ quá hạn được định nghĩa là các khoản nợ mà một phần hay toàn bộ nợ gốc và lãi đã quá hạn, bao gồm các khoản nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5. Nợ xấu là các khoản nợ thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 như đã quy định ở trên.

Các nhóm chỉ tiêu định lượng bao gồm:

• Dư nợ cho vay ngắn hạn Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Là chỉ tiêu phản ánh khối lượng tiền ngân hàng cung cấp cho cá nhân và doanh nghiệp vay ngắn hạn tại một thời điểm. Nó phản ánh quy mô hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại, còn tốc độ dư nợ cho vay ngắn hạn thể hiện khả năng mở rộng quy mô cho vay ngắn hạn qua các thời kỳ. Dư nợ cho vay ngắn hạn lớn và tốc độ tăng nhanh cũng phần nào thể hiện chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại là tốt.

• Chỉ tiêu nợ quá hạn

Nợ quá hạn là những khoản nợ mà thời gian tồn tại của nó vượt quá thời gian thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và khách hàng. Nợ quá hạn phát sinh khi khoản cho vay đến hạn nhưng khách hàng không trả được một phần hoặc toàn bộ tiền gốc và lãi cho ngân hàng. Nợ quá hạn là biểu hiện yếu kém về tài chính của khách hàng và là dấu hiệu rủi ro tín dụng cho ngân hàng. Trong hoạt động tín dụng, nợ quá hạn là không thể tránh khỏi tuy nhiên nếu tỷ lệ này vượt quá mức quy định sẽ dẫn đến mất khả năng thanh khoản của ngân hàng. Do đó, các ngân hàng luôn muốn giảm thấp tỷ lệ này bởi nó làm giảm lợi nhuận của ngân hàng.

Tỷ lệ này cho ta biết tỷ trọng các khoản vay đã quá hạn trả cả gốc và lãi trên tổng dư nợ của ngân hàng. Chỉ tiêu này phản ánh chất lượng các khoản vay của ngân hàng. Đối với NHTM tỷ lệ nợ quá hạn ngắn hạn càng cao thì chất lượng các khoản cho vay ngắn hạn càng thấp, nguy cơ rủi ro đối với ngân hàng càng lớn.

• Chỉ tiêu phản ánh nợ xấu

Tỷ lệ nợ xấu là một chỉ tiêu cơ bản để đánh giá chất lượng cho vay của ngân hàng. Tỷ lệ trên cho biết trong 100 đồng vốn cho vay ngắn hạn thì có bao nhiêu đồng là nợ xấu tức là nợ thuộc nhóm 3,nhóm 4 và nhóm 5. Nợ xấu phản ánh khả năng thu hồi vốn khó khăn của ngân hàng, lúc này không còn là rủi ro thông thường nữa mà là rủi ro có khả năng mất vốn.

• Hiệu suất sử dụng vốn Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Hệ số này cho biết khả năng sử dụng nguồn vốn ngắn hạn huy động được để cho vay ngắn hạn của ngân hàng là cao hay thấp. Tùy thuộc vào chính sách và chiến lược của từng ngân hàng mà quyết định cho vay bao nhiêu phần trăm số tiền đã huy động được.

• Chỉ tiêu vòng quay vốn

Chỉ tiêu vòng quay vốn thể hiện thực trạng sử dụng vốn của ngân hàng. Nó đề cập việc người vay có trả nợ đầy đủ, đúng hạn hay không. Nếu các chỉ số khác không thay đổi, vòng quay vốn càng lớn chứng tỏ những tài sản (các khoản vay) của ngân hàng có tính thanh khoản càng cao. Tuy nhiên vòng quay vốn mối quan hệ chặt chẽ với vòng quay vốn của doanh nghiệp. Nếu khách hàng những doanh nghiệp thương mại và dich vụ thì vòng quay vốn nhanh do đó vòng quay vốn của NHTM cũng lớn. Nếu khách hàng là doanh nghiệp sản xuất có vòng quay vốn chậm thì vòng quay vốn của NHTM cũng nhỏ hơn.

• Chỉ tiêu sinh lời từ hoạt động cho vay ngắn hạn

Chất lượng tín dụng ngắn hạn được đánh giá qua lợi nhuận mà ngân hàng thu được từ hoạt động tín dụng ngắn hạn.

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của hoạt động cho vay ngắn hạn. Với 100 đồng thu nhập thì có bao nhiêu đồng là thu từ hoạt động cho vay ngắn hạn. Nó thể hiện hiệu quả của cho vay ngắn hạn trong toàn bộ hoạt động tín dụng của ngân hàng.

1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

1.3.4.1. Nhân tố thuộc về ngân hàng

• Chính sách tín dụng

Chính sách tín dụng là một hệ thống văn bản phản ánh cương lĩnh, chủ trương hoạt động của một ngân hàng. Nhằm hướng dẫn cho cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng nhằm tạo sự thống nhất trong hoạt động tín dụng.

Một chính sách tín dụng được đánh giá là hoàn thiện nếu nó được xây dựng phù hợp với mục tiêu tổng thể của ngân hàng trong từng thời kỳ. Một chính sách tín dụng đúng đắn sẽ thu hút nhiều khách hàng, đảm bảo khả năng sinh lời từ hoạt động tín dụng, hạn chế rủi ro tín dụng và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

• Quy trình nghiệp vụ

Quy trình tín dụng là tập hợp những nghiệp vụ cơ bản, các bước tiến hành trong hoạt động cho vay, thu nợ nhằm đảm bảo an toàn vốn vay.

Trong quy trình cho vay, bước thẩm định trước khi cho vay đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thẩm định dự án giúp ngân hàng xem xét một cách toàn diện dự án để xác định tính khả thi của dự án trên cơ sở đó quyết định khách hàng có đủ điều kiện vay vốn không. Bên cạnh đó, cùng với những kinh nghiệm của mình, ngân hàng có thể góp ý, tư vấn về các điểm bất hợp lý trong dự án nhằm tăng tính khả thi của dự án. Thẩm định là công việc đòi hỏi thời gian và kĩ thuật tính toán, nó là cơ sở chính để ngân hàng ra quyết định cho vay hay không cho vay. Do đó, chất lượng tín dụng phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng thẩm định và quy định về điều kiện, thủ tục cho vay.

Kiểm tra và giám sát quá trình sử dụng vốn vay là hoạt động giúp ngân hàng nắm được tình hình của khoản tín dụng đã cung cấp để có những điều chỉnh can thiệp khi cần thiết. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Thu nợ, thu lãi và thanh lý nợ hiệu quả là khâu có tính quyết định đến sự tồn tại của ngân hàng. Sự nháy bén của ngân hàng trong hoạt động này sẽ giúp phát hiện kịp thời những hiện tượng bất thường đối với món vay cùng với những biện pháp xử lý chính xác, hợp lý sẽ giúp giảm thiểu và quản lý tốt các khoản nợ quá hạn. Điều này có tác động tích cực tới chất lượng cho vay của NHTM.

• Trình độ cán bộ tín dụng

Cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng nhất đối với hoạt động cho vay của ngân hàng bởi họ là những người trực tiếp thực hiện các khâu của quá trình cho vay. Tính sinh lời và việc đảm bảo an toàn khoản vay phụ thuộc nhiều vào đạo đức nghề nghiệp của cán bộ cho vay. Bên cạnh đó, cán bộ tín dụng còn cần phải có hiểu biết rộng về pháp luật, tình hình kinh tế – xã hội, dự đoán trước những diễn biến có thể xảy ra nhằm tư vấn hỗ trợ khách hàng và đưa ra nhận xét khách quan, sáng suốt về khách hàng.

• Thông tin tín dụng

Thông tin cho vay đóng vai trò quan trọng trong hoạt động ra quyết định cho vay của ngân hàng. Thông tin có thể thu thập được từ những nguồn có sẵn ở ngân hàng như hồ sơ vay vốn trước đó, phân tích tín dụng của cán bộ cho vay, thông tin có sẵn trong hệ thống Trung tâm thông tin tín dụng (CIC) của Ngân hàng Nhà nước. Nguồn thông tin do phía khách hàng cung cấp như báo cáo tài chính, phỏng vấn trực tiếp hoặc từ các nguồn khác như báo chí, Internet.

Thông tin càng đầy đủ, toàn diện và nhanh nhạy thì khả năng ra quyết định từ phía ngân hàng càng chính xác. Từ đó sẽ tăng khả năng nắm bắt cơ hội và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay, chất lượng tín dụng nhờ đó sẽ tăng lên.

• Tình hình huy động vốn tại ngân hàng thương mại Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Tình hình huy động vốn cũng ảnh hưởng tới chất lượng tín dụng. Vốn huy động ngắn hạn chủ yếu để tài trợ cho vay ngắn hạn. Vốn huy động trung và dài hạn thì lại là nguồn chủ yếu để cho vay trung và dài hạn. Do đó, nguồn vốn ngắn hạn huy động được càng lớn thì quy mô và khả năng cho vay ngắn hạn của ngân hàng cũng càng lớn. Khi đó, nếu ngân hàng không thiết lập được sự phù hợp giữa kỳ hạn tiền gửi và kỳ hạn cho vay sẽ dẫn đến rủi ro thanh khoản.

1.3.4.2 Nhân tố khách quan

• Môi trường kinh tế

Môi trường kinh tế là tiền đề cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế. Bất cứ sự biến động nào của nền kinh tế vĩ mô cũng đều tác động đến hoạt động của ngân hàng và các doanh nghiệp. Trong giai đoạn kinh tế phát triển, người vay hoạt động tốt do lợi nhuận thu được cao nhưng trong giai đoạn suy thoái khả năng hoàn trả của người đi vay sẽ bị giảm sút. Tùy thuộc vào mức độ biến động và khủng hoảng của nền kinh tế mà việc ảnh hưởng đến đến các cá nhân, doanh nghiệp cũng như khả năng thanh toán các khoản nợ của họ ở mức khách nhau. Một nền kinh tế tăng trưởng ổn định là cơ sở để các ngân hàng mở rộng và nới lỏng cho vay, còn các doanh nghiệp sẽ có điều kiện mở rộng sản xuất, thu lợi nhuận cao và đảm bảo hiệu quả của khoản vay.

• Môi trường pháp lý

Các yếu tố pháp lý bao gồm hệ thống luật, hệ thống các biện pháp đảm bảo cho pháp luật được thực thi và sự nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh là những yếu tố gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp từ đó sẽ ảnh hưởng tới chất lượng cho vay.

Hoạt động cho vay của ngân hàng có thể đem lại nhiều lợi nhuận nhưng cũng chứa đựng rất nhiều rủi ro. Có những rủi ro có khả năng gây bất ổn và ảnh hưởng lên toàn bộ nền kinh tế do đó các NHTM phải nằm trong sự quản lý chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước và phải hoạt động tuân theo những nghị định, chính sách và hệ thống pháp luật.Việc tạo lập một hành lang pháp lý thuận lợi đem lại môi trường bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.

• Môi trường chính trị – xã hội Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

Môi trường chính trị ổn đinh, ít biến động sẽ là điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nền kinh tế. Ngược lại nếu chính trị bất ổn sẽ gây khó khăn và tạo ra rào cản cho hoạt động sản xuất và phát triển của toàn bộ các thành phần trong nền kinh tế.

Môi trường xã hội bao gồm: trình độ dân trí, văn hóa dân tộc, suy nghĩ và niềm tin của người dân. Một khi trình độ dân trí cao, người dân sống có đạo đức thì sẽ hạn chế được các vụ lừa đảo, các doanh nghiệp cạnh tranh công bằng. Từ đó nâng cao hiệu quả cho vay.

1.3.4.3 Nhân tố thuộc về khách hàng

• Rủi ro từ phía khách hàng

Khách hàng là đối tượng sử dụng vốn vay bởi vậy khách hàng cũng chính là người trực tiếp quyết định chất lượng tín dụng của NHTM. Tuy nhiên, luôn có những rủi ro trong kinh doanh mà ngay cả khách hàng hay ngân hàng đều khó có thể lường trước. Trong sản xuất kinh doanh, đối với khách hàng là doanh nghiệp, rủi ro có thể phát sinh dưới nhiều hình thái như: thiên tai, cháy nổ, phá sản, biến động thị trường kiến rủi ro về tỉ giá, về lãi suất…Điều này làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất và tiêu thụ của doanh nghiệp, từ đó cũng ảnh hưởng tới khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Đối với cá nhân và hộ gia đình, khả năng hoàn trả vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn thu nhập ổn định, đều đặn hàng tháng của các thành viên. Trong tình hình kinh tế khó khăn như hiện nay thì khả năng mất việc, bị thuyên chuyển công tác, nợ lương, giảm lương là những rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra. Khi đó nguồn trả nợ cũng sẽ bị ảnh hưởng kiến cho khách hàng mất khả năng trả nợ hoặc sẽ trả nợ trễ hạn so với cam kết Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

• Khả năng, năng lực và kinh nghiệm của nhà quản lý doanh nghiệp vay vốn

Nếu năng lực của doanh nghiệp hay cụ thể ở đây là năng lực của nhà lãnh đạo và năng lực của toàn bộ nhân viên yếu kém thì hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp chắc chắn sẽ không cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng hoàn trả vốn và lãi cho ngân hàng, chất lượng tín dụng của ngân hàng cũng sẽ bị ảnh hưởng. Ngược lạị nếu giám đốc hay chủ các doanh nghiệp có hiểu biết, kinh nghiệm và năng lực làm việc của nhân viên tốt thì nguồn vốn sẽ được sử dụng hiệu quả hơn. Khi đó chất lượng tín dụng của ngân hàng cũng tốt hơn.

• Đạo đức của khách hàng

Bên cạnh hai yếu tố nêu trên, đạo đức của khách hàng vay vốn cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu khách hàng cố ý sử dụng vốn vay sai mục đích, cố tình thực hiện hành vi lừa đảo hay cố ý không trả nợ thì sẽ gây ra rủi ro mất vốn rất cao cho các NHTM. Do đó việc phân tích trước khi cho vay, kiểm tra tính đảm bảo và hợp pháp của tài sản đảm bảo là việc vô cùng quan trọng trước khi ngân hàng chấp nhận đề xuất xin vay từ khách hàng.

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Với những lý luận như trên đã giúp chúng ta có cái nhìn tổng quát về hoạt động cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp, hiểu được vai trò của hoạt động cho vay ngắn hạn cũng như vai trò quan trọng của việc nâng cao chất lượng hoạt động cho vay ngắn hạn đối với nền kinh tế và các chủ thể trong nền kinh tế. Từ đó chúng ta sẽ đi sâu vào tìm hiểu thực trạng hoạt động cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp tại NHNo&PTNT Việt Nam – Chi nhánh Thanh Xuân. Khóa luận: Nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn tại Agribank.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>> Khóa luận: Thực trạng cho vay ngắn hạn tại Agribank

Viethue

Dịch Vụ Viết Luận Văn Thạc Sĩ 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietthuethacsi.com/ – Hoặc Gmail: dicvuluanvanthacsi@gmail.com