Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử

Rate this post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

Nội dung chính

PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tính cấp thiết của đề tài

Trên thế giới nhìn chung đã có một sự tăng trưởng rất mạnh về Thương mại điện tử trong những năm gần đây. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, internet thì xu hướng mua bán hàng truyền thống đang dần thay thế bởi hình thức mua bán hàng online đòi hỏi các nhà mạng di động cần có những giải pháp thanh toán mới hơn, phù hợp hơn cho khách hàng lựa chọn. Thực tế hiện nay, thanh toán điện tử đang là xu hướng phát triển mua sắm hiện nay trên toàn thế giới và cả Việt Nam, phương thức thanh toán này được coi là phương thức sẽ thay thế hình thức thanh toán truyền thống bằng tiền mặt trước kia.

Sự phát triển của nền kinh tế dẫn đến những yêu cầu cao trong thanh toán, khi nhu cầu thực hiện giá trị của hàng hóa càng lớn cùng với yêu cầu về tốc độ chu chuyển vốn trong nền kinh tế càng cao thì thanh toán bằng tiền mặt không thể đáp ứng được các yêu cầu trên. Đặc biệt trong xu hướng toàn cầu hóa và tự do hóa tài chính, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ cùng các chính sách phát triển của chính phủ đã tạo nền tảng vững chắc thúc đầy các phương thức TTĐT từng bước phát triển giúp người dân và các tổ chức, doanh nghiệp tiếp cận, sử dụng dịch vụ TTĐT một cách dễ dàng, thuận tiện. TTĐT đã và đang trở thành phương tiện phổ biến, được nhiều quốc gia khuyến khích sử dụng. TTĐT là xu hướng tất yếu của quá trình kinh tế, nó không những mang lại lợi ích về mặt kinh tế mà còn phục vụ tốt hơn cho công tác quản lý nhà nước.

Thời gian gần đây TTĐT đã không còn là những khái niệm xa lạ đối với nhiều người dân Việt Nam. Người mua và người bán thật sự có được sự nhanh chóng, tiện lợi khi mua bán hàng hóa; đặc biệt là phạm vi rộng khắp cùng với sự tham gia của các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính, ngân hàng. TMĐT hiện đang phát triển với tốc độ rất nhanh chóng. Sự phát triển đó kéo theo hàng loạt hoạt động trong thương mại truyền thống thay đổi, cùng với đó là phương thức TTĐT. Trước đây, mọi giao dịch đều sử dụng tiền mặt nên con người phải di chuyển rất nhiều, nhưng bây giờ thì mọi người có thể thực hiện rất nhiều giao dịch trong thời gian ngắn mà không cần phải đi lại nhiều, tiện lợi, dễ dàng, mọi lúc mọi nơi thông qua những thiết bị kết nối mạng như là máy vi tính, điện thoại thông minh hay là máy tính bảng… tương ứng với các nhu cầu sử dụng thiết bị di động của khách hàng thì Công ty Viễn thông Mobifone cũng phát triển dịch vụ TTĐT qua các app của Mobifone nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng trong thời đại công nghệ số. Song, trên thực tế, quá trình phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ TTĐT của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế vẫn còn tồn tại những khó khăn cũng như hạn chế.

Xuất phát từ những lý do nói trên cùng với mong muốn đóng góp vào sự phát triển của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế nên đã chọn đề tài: “Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế” làm đề tài khóa luận của mình. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

2. Câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu

2.1. Câu hỏi nghiên cứu

  • Các tác động của chất lượng dịch vụ TTĐT đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế?
  • Mức độ tác động của chất lượng dịch vụ TTĐT đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế như thế nào?
  • Những giải pháp nào nhằm nâng cao sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ TTĐT tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế?

2.2. Mục tiêu nghiên cứu

2.2.1. Mục tiêu chung

Trên cơ sở xác định tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử đến sự hài lòng của khách hàng, đề tài đề xuất các giải pháp nâng cao sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

2.2.2. Mục tiêu cụ thể

Thứ nhất, hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử, sự hài lòng của khách hàng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng.

Thứ hai, kiểm chứng và phân tích tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thứ ba, dựa trên kết quả đánh giá, đề xuất giải pháp nâng cao sự hài lòng của khách hàng về dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

3.1. Đối tượng nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Sự hài lòng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Đối tượng điều tra: Khách hàng đã và đang sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế (đang sinh sống trên địa bàn thành phố Huế – Thừa Thiên Huế)

3.2. Phạm vi nghiên cứu

  • Phạm vi nội dung: Nghiên cứu và đo lường tác động của chất lượng dịch vụ TTĐT đến với sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Phạm vi thời gian:

Đối với số liệu sơ cấp: Thu thập số liệu sơ cấp bằng cách tiến hành phỏng vấn khách hàng bằng phương pháp điều tra bảng hỏi từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2025.

Đối với số liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn từ năm 2022 đến 2024 qua các báo cáo hoạt động kinh doanh.

  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn Thành phố Huế.

4. Phương pháp nghiên cứu

4.1. Quy trình nghiên cứu

Sơ đồ 1. 1 – Quy trình nghiên cứu

4.2. Nghiên cứu định lượng Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Được thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua bảng hỏi để điều tra được đánh giá của khách hàng về chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Bảng hỏi điều tra phát ra và thu về hợp lệ sẽ được xử lý với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS để có được thông tin cần thiết cho quá trình phân tích và sử lý số liệu.

4.2.1. Thiết kế bảng hỏi

  • Xây dựng thang đo

Thang đo được sử dụng cho đề tài nghiên cứu là thang đo Likert 5 mức độ, từ 1 điểm – thể hiện mức độ hoàn toàn không đồng ý đến 5 điểm – thể hiện mức độ hoàn toàn đồng ý.

Sau quá trình điều chỉnh và sửa bảng hỏi, thì bảng hỏi chính thức được xuất ra và tiến hành điều tra đại trà với số lượng mẫu phù hợp với đề tài nghiên cứu nhằm đem lại độ tin cậy cao.

  • Thiết kế bảng hỏi

Tổng hợp bảng hỏi điều tra được chia thành 3 phần chính:

Phần 1: Bao gồm 3 câu hỏi về thông tin sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của người được phỏng vấn và được thiết kế theo thang đo định danh.

Phần 2: Bao gồm 23 câu hỏi về đánh giá chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Với 20 phát biểu được chia thành 5 yếu tố theo mô hình SERVPERF: (A) Mức độ tin cậy; (B) Khả năng đáp ứng; (C) Phương tiện hữu hình; (D) Năng lực phục vụ; (E) Mức độ đồng cảm và 3 phát biểu cuối cùng để đo lường (F) Sự hài lòng. Tất cả 23 câu hỏi này đều được thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý.

Phần 3: Bao gồm 6 câu hỏi về thông tin cá nhân của khách hàng thực hiện khảo sát.

4.3. Phương pháp điều tra thu thập dữ liệu

4.3.1. Dữ liệu thứ cấp Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

  • Các thông tin về TTĐT, sách, báo, tài liệu, Internet, cơ sở thực tập…
  • Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Các tài liệu liên quan đến công ty (lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức, tình hình kinh doanh của công ty) từ: Phòng Mobifone Thành phố Huế, Phòng Tài chính – kế toán và Phòng Hành chính – nhân sự của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thu thập dữ liệu từ các nguồn: giáo trình marketing căn bản, thương mại điện tử căn bản, quản trị tác nghiệp thương mại điện tử,…

Các nguồn khác: các dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các nguồn như Báo cáo TMĐT qua các năm, của cục TMĐT – Bộ Công Thương, các hội thảo và diễn đàn về TTĐT, báo chí trong nước, quốc tế và nguồn Internet về tình hình phát triển phát triển của TTĐT tại Việt Nam và trên Thế giới.

4.3.2. Dữ liệu sơ cấp

Số liệu sơ cấp được thu thập qua việc tiến hành phát phiếu khảo sát cho khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế nhằm thu thập thông tin và đánh giá của khách hàng để phân tích và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Bảng hỏi được xây dựng dựa trên cơ sở mô hình nghiên cứu đề xuất kết hợp với việc thảo luận nhóm, phỏng vấn các cán bộ nhân viên có kinh nghiệm về dịch vụ thanh toán điện tử để thu thập thêm những thông tin và kiểm tra tính xác thực của bảng hỏi. Sau đó, tiến hành phân tích số liệu đã thu thập được và đưa ra kết quả đánh giá của khách hàng về chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Phương pháp điều tra chọn mẫu: đề tài sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất dựa trên sự thuận tiện, vì không có được danh sách khách hàng của công ty. Ngoài ra với bản chất công việc hay đi thị trường nhiều nên dễ dàng tiếp cận với các đối tượng điều tra thì mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nghiên thuận tiện. Vì có thể tiếp xúc gần khi khách hàng làm khảo sát nên tác giả có thể giải thích cụ thể nội dung của từng câu hỏi để tránh trường hợp khách hàng không hiểu đúng câu hỏi, từ đó thu thập được những câu trả lời và độ chính xác cao hơn.

Theo Hair & cộng sự (1998), cho rằng kích thước mẫu tối thiểu thường gấp 5 lần tổng số biến quan sát. Cụ thể trong đề tài này có 20 biến quan sát nên kích thước mẫu tối thiểu sẽ là n = 20*5 = 100. Như vậy, với số lượng biến quan sát trong thiết kế điều tra và trên thực tế, để hạn chế các rủi ro trong quá trình điều tra tác giả đã tiến hàng điều tra 130 phiếu khảo sát nhưng chỉ thu về được 116 phiếu (chiếm 89,2%), vậy ta có 116 phiếu hợp lệ.

4.4. Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Dữ liệu sau khi thu thập từ khách hàng sẽ được kiểm tra, làm sạch, lưu trữ và phân tích bằng phần mềm Excel và SPSS 20.0.

Sau đó, dữ liệu này được sử dụng để đánh giá thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), và hồi quy tuyến tính đa biến. Đồng thời, phương pháp phân tích thống kê mô tả cũng được sử dụng để mô tả đại lượng tần số/tần suất mức độ (5 mức độ của thang đo Likert) của các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng.

4.4.1. Phương pháp thống kê mô tả

Thống kê mô tả cho phép trình bày các dữ liệu thu được dưới hình thức cơ cấu và tổng kết (Huysamen, 1990). Sử dụng phân tích thống kê mô tả để mô tả những đặc tính cơ bản của dữ liệu thu thập được từ nghiên cứu bao gồm tần số, tỷ lệ, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn. Cụ thể là thống kê tần suất xuất hiện các biến định danh thể hiện thông tin của khách hàng, ví dụ: giới tính, trình độ, tuổi tác, học vấn, nghề nghiệp, thu nhập,…

4.4.2. Phân tích độ tin cậy bằng hệ số Cronbach’s Alpha

Phương pháp phân tích độ tin cậy bằng hệ số Cronbach’s Alpha là phương pháp phân tích nhằm kiểm tra tính thống nhất của các biến quan sát/mệnh đề trong thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha (Nguyễn Văn Thắng, 2018). Theo Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2013), cùng nhiều nhà nghiên cứu đã đồng ý rằng khi hệ số Cronbach’s Alpha có giá trị từ 0,8 trở lên đến gần 1,0 là thang đo tốt; từ 0,7 đến gần 0,8 là sử dụng được. Song, cũng có nhiều nhà nghiên cứu (ví dụ: Nunnally & Bernstein, 1994; Peterson, 1994; Slater, 1995) đề nghị hệ số Cronbach’s Alpha từ 0,6 trở lên là có thể sử dụng được trong trường hợp khái niệm đang nghiên cứu là mới hoặc mới đối với người trả lời trong bối cảnh nghiên cứu.

Tuy nhiên, hệ số Cronbach’s Alpha không cho biết biến nào nên loại bỏ và biến nào nên giữ lại. Bởi vậy, bên cạnh hệ số Cronbach’s Alpha, người ta còn sử dụng hệ số tương quan biến tổng (item – total correlation) và những biến nào có tưởng quan biến tổng < 0,3 sẽ bị loại bỏ (Nunnally & Bernstein, 1994; trích từ Nguyễn Đình Thọ, 2018).

Như vậy, các chỉ tiêu được sử dụng để đánh giá độ tin cậy của thang đo trong phân tích độ tin cậy bằng hệ số Cronbach’s Alpha gồm:

  • Hệ số Cronbach’s Alpha tổng thể của thang đo (>0,6)
  • Hệ số tương quan biến – tổng (Corrected Item – Total correlation) (>0,3) Công thức của Cronbach’s Alpha là:

4.4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)

Theo Hair và cộng sự (1998), phân tích nhân tố khám phá là một phương pháp phân tích dùng để rút gọn một tập gồm nhiều biến quan sát có liên hệ với nhau thành một tập biến ít hơn để chúng có ý nghĩa hơn nhưng vẫn chứa đựng hầu hết nội dung thông tin của tập biến ban đầu. Cụ thể, thông qua phân tích nhân tố khám phá, các biến quan sát có mối liên hệ chặt chẽ với nhau sẽ được nhóm lại với nhau để hình thành nên một nhân tố mới đồng thời tách ra khỏi các nhóm biến quan sát khác ít liên quan hơn (Nguyễn Thị Tuyết Mai và Nguyễn Vũ Hưng, 2020).

Phương pháp EFA được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu để đánh giá sơ bộ các thang đo lường: giá trị hội tụ và giá trị phân biệt (Nguyễn Đình Thọ, 2018). Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

  • Tiêu chuẩn áp dụng và chọn biến đối với phân tích nhân tố khám phá (EFA) bao gồm:

Tiêu chuẩn Bartlett và hệ số KMO dùng để đánh giá sự thích hợp của EFA. Theo đó, giả thuyết Ho (các biến không có tương quan với nhau trong tổng thể) bị bác bỏ và do đó EFA được gọi là thích hợp khi: 0,5 ≤ KMO ≤ 1 và Sig < 0,05 (Nguyễn Đình Thọ, 2018). Trường hợp KMO < 0,5 thì phân tích nhân tố có khả năng không thích hợp với dữ liệu.

Tiêu chuẩn rút trích nhân tố gồm chỉ số Eigenvalue (đại diện cho lượng biến thiên được giải thích bởi các nhân tố) và chỉ số Cumulative (tổng phương sai trích cho biết phân tích nhân tố giải thích được bao nhiêu % và bao nhiêu % bị thất thoát). Theo Gerbing và Anderson (1988), các nhân tố có Eigenvalue < 1 sẽ không có tác dụng tóm tắt thông tin tốt hơn biến gốc (biến tiềm ẩn trong các thang đo trước khi EFA). Vì thế, các nhân tố chỉ được rút trích tại Eigenvalue > 1 và được chấp nhận khi tổng phương sai trích ≥ 50%. Tuy nhiên, trị số Eigenvalue và phương sai trích là bao nhiêu còn phụ thuộc vào phương pháp trích và phép xoay nhân tố. Theo Kline (2010), Nguyễn Khánh Duy (2014), nếu sau phân tích EFA là phân tích hồi quy thì có thể sử dụng phương pháp trích Principal components với phép xoay Varimax, còn nếu sau EFA là phân tích nhân tố khằng định (CFA) và phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) thì nên sử dụng phương pháp trích Principal Axis Factoring với phép xoay Promax.

Tiêu chuẩn hệ số tải nhân tố (Factor loadings) biểu thị tương quan đơn giữa các biến với các nhân tố, dùng để đánh giá mức ý nghĩa của EFA. Hệ số tải nhân tố phụ thuộc vào sỡ mẫu của nghiên cứu. Theo Hair & Cộng sự (1998), hệ số tải nhân tố phù hợp tương ứng với cỡ mẫu như sau:

Cỡ mẫu (n) Hệ số tải nhân tố
Lớn hơn 350 >= 0,3
Từ 100 – 350 >= 0,55
Nhỏ hơn 100 >= 0,75

Nguồn: Đinh Phi Hổ (2024)

4.4.4. Phân tích hồi quy tuyến tính Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Hồi quy tuyến tính là mô hình biểu diễn mối quan hệ nhân quả giữa một biến được gọi là biến phụ thuộc (hay biến được giải thích – Y) và một hay nhiều biến độc lập (hay biến giải thích – X). Mô hình này sẽ giúp nhà nghiên cứu dự đoán được mức độ của biến phụ thuộc (với độ chính xác trong một phạm vi giới hạn) khi biết trước giá trị của biến độc lập.

  • Đánh giá độ phù hợp của mô hình

Hệ số xác định R2 và R2 hiệu chỉnh được dùng để đánh giá độ phù hợp của mô hình. R2 sẽ tăng khi thêm biến độc lập vào mô hình nên dùng R2 hiệu chỉnh sẽ an toàn hơn. Khi đánh giá độ phù hợp của mô hình R2 hiệu chỉnh càng lớn thì thể hiện độ phù hợp của mô hình càng cao. Để kiểm định xem có thể suy diễn mô hình cho tổng thể thực hay không ta phải kiểm định độ phù hợp của mô hình.

  • Kiểm định độ phù hợp của mô hình

Để kiểm định độ phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính đa bội ta dùng giá trị F ở bảng phân tích ANOVA. Nếu Sig. của giá trị F < mức ý nghĩa thì ta bác bỏ hệ số R2 của tổng thể là 0 và kết luận là mô hình phù hợp với tập dữ liệu và có thể suy rộng ra cho tổng thể. Giá trị sig trong bảng Coefficient cho biết các tham số hồi quy có ý nghĩa hay không (với độ tin cậy 95% thì Sig < 5% có ý nghĩa).

4.4.5. Phương pháp kiểm định ANOVA (Analysis of Variance)

Phương pháp kiểm định ANOVA được sử dụng để kiểm định giả thuyết về sự bằng nhau của giá trị trung bình ý kiến đánh giá của 03 nhóm khách hàng trở lên đối với các yếu tố ảnh hưởng và sự hài lòng.

Một số giả định với phân phối phương sai ANOVA:

  • Các nhóm so sánh phải độc lập và được chọn một cách ngẫu nhiên.
  • Các nhóm so sánh phải có phân phối chuẩn hoặc cỡ mẫu phải đủ lớn để được xem như xấp xỉ với phân phối chuẩn.

Phương sai của các nhóm so sánh phải đồng nhất. Giả thuyết của kiểm định ANOVA như sau:

  • H0: µ1 = µ2 = … = µi = … = µk (giá trị trung bình ý kiến đánh giá của khách hàng ở các nhóm là như sau).

H1: Có ít nhất hai nhóm khách hàng có giá trị trung bình ý kiến đánh giá khác nhau. (Với độ tin cậy là 95%) Nguyên tắc bác bỏ giả thuyết: Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

  • Nếu giá trị Sig. < 0,05: Bác bỏ giả thuyết H0.
  • Nếu giá trị Sig. ≥ 0,05: Chưa có cơ sở bác bỏ giả thuyết H0.

4.4.6. Kiểm định giá trị trung bình của hai tổng thể độc lập (Independent Sample T- test)

Kiểm định Independent Sample T-test được sử dụng để kiểm định sự khác biệt về giá trị trung bình ý kiến đánh giá của nhóm khách hàng nam và nữ (theo tiêu thức phân tổ: giới tính).

Giả thuyết của kiểm định Indpendent Sample T-test như sau:

  • H0: µ1 = µ2 (Không có sự khác nhau giữa giá trị trung bình ý kiến đánh giá của nhóm nam và nữ).
  • H1: µ1 ≠ µ2 (Có sự khác nhau giữa giá trị trung bình ý kiến đánh giá của nhóm nam và nữ).

Nguyên tắc bác bỏ giả thiết:

  • Nếu giá trị Sig. < 0,05: Bác bỏ giả thiết H0.
  • Nếu giá trị Sig. > 0,05: Chưa có cơ sở bác bỏ giả thiết H0.

Kiểm định One Sample T-test được sử dụng để so sánh giá trị trung bình ý kiến đánh giá của khách hàng đối với giá trị 4 (Test value) theo thang đo Likert 5 điểm nhằm xác định mức độ hài lòng hoặc đồng ý của khách hàng đối với các thuộc tính.

Giả thuyết của kiểm định One Sample T-test như sau:

  • H0: µ = µ0 (4)
  • H1: µ ≠ µ0 (4)

Chúng ta sẽ so sánh p-value (hay Sig.) với mức ý nghĩa α để bác bỏ hay chấp nhận giả thuyết H0.

Trong đề tài này, mức ý nghĩa α được chọn là 0,05 (α = 0,05, đây là mức ý nghĩa được lựa chọn phổ biến trong nghiên cứu kinh tế). Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

5. Kết cấu của đề tài

Đặt vấn đề: Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu.

Chương 1: Cơ sở khoa học về sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử. Chương này trình bày cơ sở lý thuyết và thực tiễn về sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử, từ đó hình thành mô hình nghiên cứu cho đề tài.

Chương 2: Đánh giá sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Chương này trình bày các kết quả nghiên cứu, bao gồm: đánh giá các thang đo; kiểm định mô hình, các giả thuyết nghiên cứu; mô tả mức độ của các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế theo cảm nhận của khách hàng.

Chương 3: Giải pháp nâng cao sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Chương này trình bày những giải pháp nhằm nâng cao sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế dựa trên bối cảnh của thị trường thanh toán điện tử, định hướng phát triển của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế và kết quả nghiên cứu được trình bày tại chương 2.

Kết luận: Phần này đúc kết kết quả nghiên cứu của đề tài, bao gồm: xác định 05 yếu tố tác động cùng chiều đến sự hài lòng của khách hàng; và có 05 giải pháp được đề xuất để nâng cao sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Đồng thời, nêu những hạn chế của đề tài nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai.

PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ THANH TOÁN ĐIỆN TỬ VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG

1.1. Cơ sở lý thuyết về chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử và sự hài lòng của khách hàng Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

1.1.1. Định nghĩa dịch vụ

Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về dịch vụ, vì nó khá phổ biến trong nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau của kinh tế – xã hội.

Theo Philip Kotler (1997): “Dịch vụ là mọi hành động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là vô hình, không dẫn đến quyền sở hữu một cái gì đó. Sản phẩm của nó có thể có hay không gắn liền với một sản phẩm vật chất”.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Thanh (2013): “Dịch vụ là một hoạt động lao động sáng tạo nhằm bổ sung giá trị cho phần vật chất và làm đa dạng hóa, phong phú hóa, khác biệt hóa, nổi trội hóa,… mà cao nhất trở thành những thương hiệu, những nét văn hóa kinh doanh và làm hài lòng cao cho người tiêu dùng để họ sẵn sàng trả tiền cao, nhờ đó kinh doanh có hiệu quả hơn”. Theo Từ điển Tiếng Việt (2009): Dịch vụ là công việc phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu nhất định của số đông, có tổ chức và được trả công.

Theo Từ điển bách khoa Việt Nam (1995), dịch vụ là những hoạt động phục vụ nhằm thỏa mãn những nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.

Theo Hiệp hội Marketing Mỹ (AMA, 1960), dịch vụ là những hoạt động có thể riêng biệt nhưng phải mang tính vô hình nhằm thỏa mãn nhu cầu, mong muốn của khách hàng, theo đó dịch vụ không nhất thiết phải sử dụng sản phẩm hữu hình, nhưng trong mọi trường hợp đều không diễn ra quyền sở hữu một vật nào cả.

Theo Zeithaml, Bitner và Gremlemr (2000), dịch vụ là những hành vi, quá trình, cách thức thực hiện một công việc nào đó nhằm tạo ra giá trị sử dụng cho khách hàng làm thỏa mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng.

1.1.2. Đặc điểm cơ bản về dịch vụ

  • Tính vô hình: Hàng hóa có hình dáng, kích thước, màu sắc và thậm chí cả mùi vị.

Dịch vụ là một sản phẩm đặc biệt, nó tồn tại dưới hình thái phi vật thể. Người sử dụng không thể chạm vào, nhìn thấy,… trước khi sử dụng dịch vụ. vì vậy chúng ta không thể kiểm định chất lượng dịch vụ bằng cách cân đo, đong, đếm.

Tính đồng thời: Với hầu hết các sản phẩm dịch vụ thì quá trình sản xuất và tiêu dùng thường diễn ra đồng thời cùng một lúc, khó tách rời. Do vậy sự tương tác giữa khách hàng và nhân viên phục vụ là một phần của sản phẩm.

Tính không đồng nhất: Một đặc điểm cơ bản nữa là tính không đồng nhất và tính biến thiên của dịch vụ. Chất lượng của dịch vụ rất khó đánh giá, do tính vô hình của dịch vụ ảnh hưởng. Nó bị chi phối bởi những yếu tố khác nhau như: nhân viên phục vụ, thời gian, địa điểm, thói quen sở thích của người tiêu dùng dịch vụ. Ngoài ra, còn tùy thuộc vào cảm nhận riêng của từng đối tượng khách hàng. Do vậy chất lượng của dịch vụ thường giao động, không ổn định và đánh giá mang tính tương đối.

Tính không thể lưu trữ được: Do tính vô hình và tính đồng thời nên không thể lưu kho, tồn trữ hay vận chuyển các dịch vụ từ khu vực này sang khu vực khác như những hàng hóa hữu hình khác. Vậy nên, việc sản xuất và tiêu dùng dịch vụ bị phụ thuộc về thời gian.

1.2. Chất lượng dịch vụ Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

1.2.1. Chất lượng

Theo Armand Feigenbaum (1945): “Chất lượng là quyết định của khách hàng dựa trên kinh nghiệm thực tế đối với sản phẩm hoặc dịch vụ, được đo lường dựa trên những yêu cầu của khách hàng, những yêu cầu này có thể được nêu ra hoặc không nêu ra, được ý thức hoặc đơn giản chỉ là cảm nhận, hoàn toàn chủ quan hoặc mang tính chuyên môn và luôn đại diện cho mục tiêu hoạt động trong một thị trường cạnh tranh”.

Theo quan điểm của Gronroos (1984) cho rằng: “Chất lượng dịch vụ được đánh giá trên hai khía cạnh: chất lượng kỹ thuật và chất lượng kỹ năng. Chất lượng kỹ thuật liên quan đến nhừng gì được phục vụ còn chất lượng chức năng nói lên chúng được phục vụ như thế nào”.

Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000: 2010, chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có.

Theo từ điển Oxford Pocket, chất lượng là mức hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản.

Shewhart Walter (1931) định nghĩa chất lượng trên hai khía cạnh:

  • Khía cạnh khách quan: Chất lượng là một thực tế khách quan độc lập với sự tồn tại của con người.
  • Khía cạnh chủ quan: Chất lượng như những gì chúng ta nghĩ, cảm nhận, hoặc cảm giác như là một kết quả của thực tế khách quan.

1.2.2. Khái niệm về chất lượng dịch vụ Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Theo TCVN và ISO-9000: Chất lượng dịch vụ là mức phù hợp của sản phẩm dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu đề ra hoặc định trước của người mua.

Theo Parasuraman (1988): “Chất lượng dịch vụ là mức độ khác nhau giữa sự mong đợi của người tiêu dùng về dịch vụ và nhận thức của họ về kết quả dịch vụ”. Từ định nghĩa này, tác giả đã khởi xướng để nghiên cứu định tính và định lượng để xây dựng và kiểm định các thang đo về các thành phần cấu tạo nên chất lượng dịch vụ (gọi là thang đo SERVQUAL). Thang đo được dùng để kiểm định 5 nhóm thành phần của chất lượng dịch vụ là độ tin cậy, khả năng đáp ứng, sự cảm thông, sự đồng cảm và phương tiện hữu hình.

Theo Lưu Văn Nghiêm (2001) cho rằng: “Chất lượng dịch vụ là mức độ hài lòng của khách hàng trong quá trình cảm nhận, tiêu dùng dịch vụ, là dịch vụ tổng hợp của Doanh nghiệp mang lại chuỗi lợi ích và thỏa mãn đầy đủ nhất giá trị mong đợi của khách hàng trong hoạt động sản xuất cung ứng và trong phân phối dịch vụ đầu ra”.

Theo Leisen và Vance (2001): “Chất lượng dịch vụ giúp tạo ra lợi thế cạnh tranh cần thiết bởi đó là một yếu tố khác biệt có hiệu quả”.

Theo Cronin và Taylor (1992): “Sự hài lòng của khách hàng nên đánh giá trong một thời gian ngắn, còn chất lượng dịch vụ nên đánh giá theo thái độ của khách hàng về dịch vụ đó trong khoảng thời gian dài”’

Qua những định nghĩa trên, ta nhận thấy rằng chất lượng dịch vụ là kết quả của một quá trình đánh giá tích lũy lâu dài của khách hàng, do khách hàng quyết định. Dựa trên sự so sánh giữa chất lượng mong đợi (hay dự đoán) và mức độ chất lượng khách hàng đã nhận được. Có thể nói chất lượng dịch vụ luôn được so sánh với mức độ thỏa mãn nhu cầu của khách hàng sau khi đã tiêu dùng dịch vụ.

1.2.3. Những yếu tố quyết định chất lượng dịch vụ Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Theo Parasuraman & Cộng sự (1985) đã đưa ra 10 nhân tố quyết định chất lượng dịch vụ đó là:

  • Tin cậy (reliability) nói lên khả năng thực hiện dịch vụ phù hợp và đúng thời hạn ngay từ lần đầu tiên.
  • Đáp ứng (responsiveness) nói lên sự mong muốn và sẵn sàng của nhân viên phục vụ cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
  • Năng lực phục vụ (competence) nói lên trình độ chuyên môn để thực hiện dịch vụ. Khả năng phục vụ biểu hiện khi nhân viên tiếp xúc với khách hàng, nhân viên trực tiếp thực hiện dịch vụ, khả năng nghiên cứu để nắm bắt thông tin liên quan cần thiết cho việc phục vụ khách hàng.
  • Tiếp cận (access) liên quan đến việc tạo mọi điều kiện dễ dàng cho khách hàng trong việc tiếp cận dịch vụ như rút ngắn thời gian chờ đợi của khách hàng, địa điểm phục vụ và giờ mở của thuận lợi cho khách hàng.
  • Lịch sự (courtesy) nói lên tính cách phục vụ niềm nở tôn trọng và thân thiện với khách hàng.
  • Thông tin (communication) liên quan đến việc giao tiếp, thông đạt cho khách hàng bằng ngôn ngữ mà họ hiểu biết dễ dàng và lắng nghe những vấn đề liên quan đến họ như giải thích dịch vụ, chi phí, giải quyết khiếu nại thắc mắc.
  • Tín nhiệm (credibility) nói lên khả năng tạo lòng tin cho khách hàng, làm cho khách hàng tin cậy vào công ty. Khả năng này thể hiện qua tên tuổi của công ty, nhân cách của nhân viên phục vụ giao tiếp trực tiếp với khách hàng.
  • An toàn (security) liên quan đến khả năng đảm bảo sự an toàn cho khách hàng, thể hiện qua sự an toàn về vật chất, tài chính cũng như bảo mật thông tin.
  • Hiểu biết khách hàng (understading/knowingthecustomer) thể hiện qua khả năng hiểu biết nhu cầu của khách hàng thông qua việc tìm hiểu những đòi hỏi của khách hàng, quan tâm đến cá nhân họ và nhận dạng được khách hàng thường xuyên.
  • Phương tiện hữu hình (tangibles) thể hiện qua ngoại hình, trang phục của nhân viên phục vụ, các trang thiết bị phục vụ cho dịch vụ

1.3. Sự hài lòng của khách hàng Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Sự hài lòng của khách hàng luôn được các doanh nghiệp và người kinh doanh chú trọng, bởi khách hàng là nơi tạo nguồn thu và lợi nhuận cho họ. Khi khách hàng hài lòng với sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp hay nhà cung cấp, thì khả năng họ tiếp tục mua sản phẩm dịch vụ rất cao và khi họ hài lòng thì thường có xu hướng nói tốt về sản phẩm dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp với người khác. Thời gian qua, nghiên cứ về sự hài lòng của khách hàng trên nhiều lĩnh vực khác nhau đã đưa ra nhiều định nghĩa có sự khác biệt tương đối. Có điều này, bởi lẽ, sự hài lòng của khách hàng đối với mỗi dịch vụ khác nhau thì mức độ cảm nhận các yếu tố tạo nên sự hài lòng cũng khác nhau.

1.3.1. Định nghĩa về sự hài lòng

Sự hài lòng của người tiêu dùng đối với dịch vụ là cảm xúc đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ dựa trên sự tiếp xúc hay giao dịch với doanh nghiệp đó (Bitner và Hubbert, 1994). Sự hài lòng của khách hàng là chỉ số đánh giá niềm tin của khách hàng về lợi ích của một dịch vụ và điều này dẫn đến cảm xúc tích cực (Tôn Đức Sáu, 2019). Vì vậy, sự hài lòng được cho là có tác động đến những đánh giá của họ đối với chất lượng dịch vụ và dự định hành vi mua. Và theo Zeihaml (1996) thì những khách hàng hài lòng là chìa khóa đối với dự thành công của doanh nghiệp vì nó thu hút và giữ chân khách hàng.

Liên quan đến sự hài lòng của khách hàng, một số các nghiên cứu trước đây đã nêu ra hai khái niệm hài lòng của khách hàng đó là: sự hài lòng tức thì; sự hài lòng được tích tụ dần (Andreasen, 2000). Sự hài lòng tức thì được cảm nhận trực tiếp từ dịch vụ hoặc sự đánh giá của khách hàng sau khi sử dụng (Oliver, 1997). Trong khi đó, sự hài lòng tổng thể, dài hạn dựa trên kinh nghiệm tổng thể về việc mua và sử dụng dịch vụ trong thời gian dài (Fornell, 1996). Theo Wang (2009), sự hài lòng dài hạn được sử dụng nhiều hơn sự hài lòng tức thì trong việc dự đoán hành vi người tiêu dùng cũng như năng lực của doanh nghiệp.

Sự hài lòng của khách hàng là một công cụ quan trọng có thể làm tăng lợi nhuận bằng cách tạo ra rào cản ngăn chặn khách hàng rời bỏ (Reicheld và Sasser, 1990). Bei và Chiao (2001) kết luận rằng, sự hài lòng của khách hàng đã có một tác động tích cực vào việc duy trì khách hàng, qua đó ngụ ý rằng sự hài lòng của khách hàng có tác động tích cực lên lòng trung thành. Fornell (1992) cũng cho rằng, sự hài lòng của khách hàng nâng cao lòng trung thành của khách hàng và làm giảm độ nhạy cảm về giá của khách hàng, đồng thời làm giảm chi phí tiếp thị, thu hút thêm khách hàng mới, hạ chi phí hoạt động do tăng được số lượng khách hàng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Một cách khái quát, sự hài lòng của khách hàng đối với một dịch vụ là sự phản ứng của khách hàng đối với việc được dịch vụ đó đáp ứng những mong muốn của họ (Hà Nam Khánh Giao, 2023). Phản ứng này được thể hiện qua thái độ tích cực, sự trung thành với nhà cung cấp dịch vụ và lan truyền thông tin tốt với người khác.

1.3.2. Các nhân tố quyết định sự hài lòng Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Nghiên cứu của Zeithaml và Bitner (2000) về mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng cũng cho thấy, mối quan hệ tổng quát về sự hài lòng còn bao gồm chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm và giá cả. Ngoài ra, sự hài lòng còn bị tác động bởi yếu tố tình huống và yếu tố cá nhân. Có thể quan sát mối quan hệ đó tại sơ đồ dưới đây:

Sơ đồ 1. 2 – Các nhân tố quyết định sự hài lòng

1.3.3. Quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng

Mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng là chủ đề được các nhà nghiên cứu đưa ra bàn luận trong các thập kỷ qua. Nhiều nghiên cứu về sự hài lòng của khách hàng trong các ngành dịch vụ đã được thực hiện. Một số tác giả cho rằng giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng có sự trùng khớp vì thế hai khái niệm này có thể thay thế cho nhau.

Tuy nhiên qua nhiều nghiên cứu cho thấy chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng là hai khái niệm phân biệt. Parasuraman & ctg (1993), cho rằng giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng tồn tại một số khác biệt, mà điểm khác biệt là vấn đề “nhân quả”. Còn Zeithalm & Bitner (2000) thì cho rằng sự hài lòng của khách hàng bị tác động bởi nhiều yếu tố như sản phẩm, chất lượng dịch vụ, giá cả, yếu tố tình huống, yếu tố cá nhân.

Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng là hai khái niệm khác nhau nhưng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong nghiên cứu về dịch vụ. Các nghiên cứu trước đây cho thấy chất lượng dịch vụ là nguyên nhân dẫn đến sự hài lòng (Cronin & Taylor, 1992; Spreng & Taylor, 1996). Lý do là chất lượng dịch vụ liên quan đến việc cung cấp dịch vụ còn sự hài lòng chỉ được đánh giá sau khi đã sử dụng dịch vụ đó. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Sự hài lòng của khách hàng xem như là kết quả, chất lượng dịch vụ xem như là nguyên nhân, hài lòng có tính dự báo và mong đợi, chất lượng dịch vụ là một chuẩn lý tưởng. Sự hài lòng của khách hàng là một khái niệm tổng quát, thể hiện sự hài lòng của họ khi sử dụng một dịch vụ. Trong khi đó chất lượng dịch vụ chỉ tập trung vào các thành phần cụ thể của dịch vụ (Zeithalm & Bitner 2000). Tuy giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng có mối liên hệ với nhau nhưng có ít nghiên cứu tập trung vào việc kiểm định mức độ giải thích của các thành phần của chất lượng dịch vụ đối với sự hài lòng đặc biệt đối với từng ngành dịch vụ cụ thể (Lassar & Cộng sự, 2000). Cronin & Taylor đã kiểm định mối quan hệ này và kết luận cảm nhận chất lượng dịch vụ dẫn đến sự thỏa mãn của khách hàng. Các nghiên cứu đã kết luận chất lượng dịch vụ là tiền đề của sự hài lòng (Cronin & Taylor, 1992) và là nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sự thỏa mãn (Ruyter, Bloemer, 1997).

Tóm lại chất lượng dịch vụ là nhân tố tác động nhiều nhất đến sự hài lòng của khách hàng. Nếu nhà cung cấp dịch vụ đem đến cho khách hàng những sản phẩm có chất lượng thỏa mãn nhu cầu của họ thì doanh nghiệp đó đã bước đầu làm cho khách hàng hài lòng.

Do đó muốn nâng cao sự hài lòng khách hàng, nhà cung cấp dịch vụ phải nâng cao chất lượng dịch vụ. Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng có quan hệ hỗ trợ chặt chẽ với nhau, trong đó chất lượng dịch vụ là cái được tạo ra trước và sau đó quyết định đến sự hài lòng của khách hàng. Mối quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố này là vấn đề then chốt trong hầu hết các cuộc nghiên cứu về sự hài lòng của khách hàng.

1.4. Khái niệm thanh toán điện tử

1.4.1. Một số nhận định về thanh toán điện tử:

Trong hai thập kỷ qua, hệ thống thanh toán điện tử đã thu hút nhiều sự chú ý từ các nhà nghiên cứu và thiết kế hệ thống thông tin do vai trò quan trong của nó trong thương mại điện tử hiện đại. Điều này dẫn đến các nghiên cứu và có những quan điểm khác nhau về định nghĩa thanh toán điện tử của một số các nhà nghiên cứu.

Các khái niệm này chủ yếu là nhìn từ những góc độ khác nhau, từ các học giả trong lĩnh vực kế toán và tài chính, công nghệ kinh doanh và hệ thống thông tin. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Theo ủy ban Châu Âu (EU), thanh toán điện tử được hiểu là việc thực hiện các hoạt động thanh toán thông qua các phương tiện điện tử dựa trên việc xử lý truyền dữ liệu điện tử.

Dennis (2009) định nghĩa hệ thống thanh toán điện tử như một hình thức cam kết tài chính có liên quan đến người mua và người bán thông qua việc sử dụng các thông tin liên lạc điện tử.

Briggs và Brooks (2016) cho rằng, thanh toán điện tử là một hình thức liên hết giữa các tổ chức, cá nhân được hỗ trợ bởi các ngân hàng cho phép trao đổi tiền điện tử.

Ở góc độ khác, Peter và Babatunde (2017) xem hệ thống thanh toán điện tử là một phương thức chuyển khoản qua Internet.

Theo Adeoti và Osotimehin (2017), hệ thống thanh toán điện tử dùng để chỉ một phương tiện điện tử thực hiện thanh cho hàng hóa và dịch vụ mua sắm trực tuyến tại các siêu thi và trung tâm mua sắm.

Một định nghĩa khác cho thấy rằng, thanh toán điện tử là các khoản trong môi trường thương mại điện tử với hình thức trao đổi tiền thông qua các phương tiện điện tử (Kaur và Pathak, 2020). Thanh toán điện tử là một cách trả tiền điện tử cho hàng hóa hoặc séc, trực tiếp hoặc qua đường bưu điện.

Hệ thống thanh toán điện tử thường được phân thành bốn loại: Thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, tiền điện tử, hệ thống micropayment (Maiyo, 2018).

Ngoài ra, Teoh, Chong, Lin và Chua (2018) xem thanh toán điện tử như bất kỳ chuyển giao của một giá trị thanh toán điện tử của người nộp để thụ hưởng thông qua một kênh thanh toán điện tử cho phép người tiêu dùng truy cập từ xa và quản lý tài khoản ngân hàng và giao dịch qua mạng điện tử.

Tóm lại, theo các định nghĩa trên, hệ thống thanh toán điện tử có thể chỉ đơn giản là một tập hợp các thành phần và quy trình cho phép hai hoặc nhiều bên tham gia giao dịch và giá trị tiền trao đổi thông qua phương tiện điện tử.

1.4.2. Các khái niệm liên quan đến đề tài Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Thương mại điện tử (e-commerce): là sự mua bán sản phẩm hay dịch vụ trên các hệ thống điện tử như Internet và các mạng máy tính.

Hóa đơn điện tử được quy định là tập hợp các thông điệp dữ liệu điện tử về bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ. Đối với việc khởi tạo, lập, gửi, nhận, lưu trữ và quản lý hóa đơn điện tử sẽ thông qua phương tiện điện tử và đáp ứng các quy định của Bộ Tài Chính.

1.4.3. Các phương thức thanh toán điện tử:

1.4.3.1 Thanh toán bằng các loại thẻ

  • Khái niệm thẻ thanh toán:

Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà người chủ thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt hoặc thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ tại các điểm chấp nhận thanh toán bằng thẻ.

Là hình thức thanh toán đặc trưng nhất của giao dịch thương mại trực tuyến trên Internet. Thanh toán bằng thẻ tín dụng chiếm tới 90% trong tổng số các giao dịch thương mại điện tử. Với cách thanh toán này giúp cho người mua hàng trực tuyến có thể dễ dàng thực hiện các giao dịch với nhà cung cấp ở mọi nơi mọi lúc một cách nhanh chóng nhất.

  • Phân loại thẻ thanh toán:

Thẻ tín dụng (Credit Card): là loại thẻ được sử dụng phổ biến nhất, theo đó người chủ thẻ được phép sử dụng một hạn mức tín dụng không phải trả lãi để mua sắm hàng hóa, dịch vụ tại những cơ sở kinh doanh, khách sạn, sân bay, …. Chấp nhận loại thẻ này. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Gọi đây là thẻ tín dụng vì chủ thẻ được ứng trước một hạn mức tiêu dùng mà không phải trả tiền ngay, chỉ thanh toán sau một kỳ hạn nhất định. Cũng từ đặc điểm trên mà người ta còn gọi thẻ tín dụng là thẻ ghi nợ hoãn hiệu (delayed debit card) hay chậm trả.

Thẻ ghi nợ (Debit Card): đây là loại thẻ có quan hệ trực tiếp và gắn liền với tài khoản gửi tiền. Loại thẻ này khi được sử dụng để mua hàng hóa hay dịch vụ, giá trị những giao dịch sẽ được khấu trừ ngay lập tức vào tài khoản của chủ thẻ thông qua những thiết bị điện tử đặt tại cửa hàng, khách sạn,… đồng thời chuyển ngân ngay lập tức vào tài khoản của cửa hàng, khách sạn,… Thẻ ghi nợ còn hay được sử dụng để rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động.

Thẻ ghi nợ không có hạn mức tín dụng vì nó phụ thuộc vào số dư hiện hữu trên tài khoản của chủ thẻ.

Thẻ rút tiền mặt (Cash Card): là loại thẻ rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động hoặc ở ngân hàng. Với chức năng chuyên biệt chỉ dùng để rút tiền, yêu cầu đặt ra đối với các loại thẻ này là chủ thẻ phải ký quỹ tiền gửi vào tài khoản ngân hàng hoặc chủ thẻ được cấp tín dụng thấu chi mới sử dụng được.

Nhận thức vai trò và tầm quan trọng của thanh toán thẻ đối với kinh tế xã hội, bên cạnh sự ra đời của nhiều phương thức thanh toán điện tử khác, dịch vụ thanh toán thẻ luôn được các ngân hàng tại Việt Nam quan tâm phát triển. Đến cuối năm 2023, số lượng thẻ lưu hành đạt mức 97 triệu thẻ (tăng khoảng 8,3% so với cuối năm 2022); số lượng giao dịch thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng trong năm 2023 đạt trên 292,2 triệu giao dịch với 592 nghìn tỷ đồng. Các NHTM đã tích hợp thêm nhiều tính năng vào thẻ ngân hàng để sử dụng thanh toán hàng hóa, dịch vụ.

  • Thanh toán qua cổng

Cổng thanh toán về bản chất là dịch vụ cho phép khách hàng giao dịch tại các website thương mại điện tử. Cổng thanh toán cung cấp hệ thống kết nối an toàn giữa tài khoản (thẻ, ví điện tử,…) của khách hàng với tài khoản của website bán hàng. Giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp thanh toán, nhận tiền trên Internet đơn giản, nhanh chóng và an toàn. Hiện cũng có một số ngân hàng triển khai cổng thanh toán. Điển hình như:

Thanh toán qua cổng VNPAYQR: Đây là dịch vụ tận dụng tối đa hạ tầng ngân hàng sẵn có và ưu thế của thiết bị di dộng cá nhân nhằm mang lại một phương thức thanh toán mới an toàn, tiện lợi cho cả người bán và người mua. Khách hàng chỉ cần đăng nhập ứng dụng Mobile Banking của ngân hàng, sử dụng camera điện thoại quét mã QR để thanh toán hóa đơn trong vài giây.

Thanh toán qua cổng SenPay.vn: Hoạt động theo mô hình vừa là 1 ví điện tử, vừa là 1 cổng thanh toán trung gian. SenPay.vn đóng vai trò là 1 ngân hàng trực tuyến, chịu trách nhiệm xử lý các giao dịch thanh toán trên nền Internet.

1.4.3.2 Thanh toán bằng ví điện tử Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Là một tài khoản điện tử. Ví điện tử giống như “ví tiền” của người mua hàng trên Internet và giúp người mua thực hiện công việc thanh toán các khoản phí trên Internet, gửi tiền một cách nhanh chóng, đơn giản và tiết kiệm cả về thời gian và tiền bạc.

Với hình thức thanh toán này, người tiêu dùng phải sở hữu ví điện tử của Mobivi, Payoo, VnMart, NetCash, từ đó có thể thanh toán trực tuyến trên một số website đã chấp nhận ví điện tử này. Ví điện tử có thể được gắn kết với tài khoản ngân hàng để chuyển tiền giữa ví điện tử và tài khoản. Ngoài ra, người tiêu dùng có thể nạp tiền vào ví bằng cách nộp tiền mặt, chuyển khoản.

Tính đến tháng 12/2024 có 32 tổ chức không phải là ngân hàng đã được NHNN cấp phép hoạt động cung ứng các dịch vụ trung gian thanh toán. Phần lớn các đơn vị này cung cấp dịch vụ ví điện tử, cổng thanh toán điện tử, hỗ trợ thu hộ chi hộ, chuyển tiền điện tử (Hồng Hà, 2024).

  • Một số loại ví điện tử phổ biến:

Ví điện tử Airpay: Là loại ví điện tử của Công ty Cổ phần Phát triển Thể thao Điện tử Việt Nam. Ví điện tử Airpay cho phép thanh toán các dịch vụ, hóa đơn, mua sắm trực tuyến kèm theo nhiều mức chiết khấu tùy theo từng dịch vụ hỗ trợ.

Zalo Pay là ứng dụng thanh toán di động cới các tiện ích như chuyển tiền, trả tiền, rút tiền, nạp tiền điện thoại, thanh toán hóa đơn trực tuyến. Ứng dụng này thuộc sở hữu của Công ty TNHH Zion thuộc Tập đoàn VNG. Được tích hợp với cộng đồng 70 triệu người dùng ứng dụng Zalo, ZaloPay phát triển nhanh chóng và có ưu thế khá lớn trong việc tham gia vào thị trường Payoo: Công ty cổ phần DV Trực tuyến Cộng đồng Việt (VietUnion).

ViettelPay: là ứng dụng ví điện tử được phát triển bời Tập đoàn Viettel. Cũng như các ví điện tuer khác, ViettelPay hỗ trợ hầu hết các giao dịch tài chinh phổ biến: thanh toán hóa đơn, thanh toán tín dụng, thanh toán cước viễn thông, chuyển tiền, nạp mã thẻ, đặt vé,…

Momo: Momo hỗ trợ người dùng nạp tiền, chuyển tiền, thực hiện những giao dịch mua bán, bao gồm hơn 100 dịch vụ tiện ích. Có rất nhiều các tổ chức dịch vụ sử dụng Momo để tiến hành thực hiện các cuộc giao dịch như tại siêu thị, cửa hàng, nhà hàng, các hãng máy bay, nhà xe, các hệ thống chiếu phim, kênh mua sắm trực tuyến.

VinaPay: thuộc Công ty cổ phần Công nghệ Thanh toán Việt Nam. Đây là nền tảng thanh toán di động cung cấp dịch vụ giao dịch điện tử cho các nhà khai thác di động, ngân hàng, nhà bán lẻ và người dùng cá nhân.

1.4.3.3 Thanh toán bằng thiết bị di động thông minh

  • Qua Mobile Banking Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Hình thức này đang dần trở nên phổ biến bởi hầu hết ai cũng đều sở hữu một chiếc điện thoại thông minh. Chính vì vậy, khi đi mua sắm, khách hàng không cần phải mang theo tiền mặt, thay vào đó là thanh toán qua điện thoại với dịch vụ Mobile Banking. Hệ thống thanh toán qua điện thoại được xây dựng trên mô hình liên kết giữa ngân hàng, các nhà cung cấp viễn thông và người dùng.

  • Qua QR Code

Tiến bộ công nghệ cũng là lý do khiến thanh toán bằng QR Code ngày càng được ưa chuộng. Phương thức này khá đơn giản, gọn nhẹ, dễ sử dụng và thân thiện cho người tiêu dùng. Tính năng QR Code hiện đang được tích hợp sẵn trên ứng dụng di động của các ngân hàng, các sản phẩm và dịch vụ của Google như Google Chart hay Google Map, trên bảng hiệu xe, xe buýt, danh thiếp, tạp chí, website, hàng hóa tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi,…

Người dùng sử dụng camera điện thoại để quét mã QR để thực hiện nhanh các giao dịch chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, mua hàng. Chỉ với một lần quét, sau vài giây, bạn đã thanh toán thành công tại các nhà hàng, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, taxi, thậm chí là các website thương mại điện tử hay trên bất cứ sản phẩm nào có gắn mã QR mà không cần sử dụng tiền mặt, thẻ, không lo lộ thông tin cá nhân tại các điểm thanh toán.

  • Internet Banking

Là một hệ thống cho phép các cá nhân thực hiện các hoạt động, các giao dịch với ngân hàng ngay tại nhà hay bất cứ nơi đâu thông qua Internet. Cho phép khách hàng thực hiện tất cả các giao dịch hằng ngày, chẳng hạn như chuyển khoản, truy vấn thông tin tài khoản, thanh toán hóa đơn và thậm chí một số các ứng dụng giúp giải quyết các khoản vay cũng như liên quan đến thẻ tín dụng. Thông tin tài khoản có thể được truy cập bất cứ lúc nào dù ngày hay đêm, và có thể được thực hiện từ bất cứ nơi nào có kết nối Internet.

  • Chuyển khoản ngân hàng

Thông qua chuyển khoản tại các cây ATM hoặc giao dịch trực tiếp tại ngân hàng, chủ tài khoản chuyển khoản sang tài khoản của người bán một số tiền trước khi nhận hàng.

Cách thức này chỉ được thực hiện khi người mua có thể tin cậy ở người bán hoặc người bán lẻ là một đối tác có uy tín. Phương thức này rất hữu ích trong trường hợp người mua và người bán ở cách xa nhau, không thể thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, nhưng có rủi ro nhất định cho người mua, khi người bán không giao hàng hoặc giao hàng kém phẩm chất so với khi rao bán.

1.4.4. Lợi ích của thanh toán điện tử Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Theo Garadahew Warku (2015), tất cả các phương thức thanh toán điện tử có một số đặc điểm như: Tính độc lập, di động, ẩn danh, bảo mật, dễ sử dụng, chi phí giao dịch, thuận tiện, kiểm soát và truy xuất nguồn gốc. Hệ thống thanh toán điện tử có lợi cho người bán hàng trực tuyến, bởi vì thanh toán điện tử cho phép họ để giao dịch bán hàng trực tuyến mọi lúc mọi nơi thay vì bị giới hạn trong một cửa hàng; Giảm chi phí xử lý hoạt động và đồng thời tiết kiệm giấy in ấn cho biên lai, hóa đơn; Cho phép khách hàng, người tiêu dùng tiếp cận với thị trường toàn cầu.

Theo Hord (2010), thanh toán điện tử là rất thuận tiện cho người tiêu dùng. Người tiêu dùng chỉ cần nhập thông tin tài khoản của mình như số lượng, địa chỉ thanh toán và thẻ tín dụng. Thông tin sau đó được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu trên máy chủ web của nhà bán lẻ. Khi người tiêu dùng quay trở lại trang web, chỉ cần đăng nhập với tên truy cập và mật khẩu. “Hoàn thành một giao dịch đơn giản như cách nhấn chuột. Tất cả người tiêu dùng phải làm là xác nhận đang thực hiện mua hàng” (Hord, 2010).

Thanh toán điện tử làm giảm chi phí cho doanh nghiệp. Các khoản thanh toán hơn đó được xử lý bằng điện tử, chi phí ít hơn là sử dụng giấy và bưu chính. Cung cấp thanh toán điện tử cũng có thể giúp các doanh nghiệp cải thiện duy trì người tiêu dùng. Người tiêu dùng có nhiều khả năng trở lại với trang web thương mại điện tử nơi mà thông tin của họ đã được nhập và lưu trữ (Hord, 2010).

Theo Cobb (2010), “Thanh toán điện tử chi phí giao dịch thấp hơn có thể kích thích GDP và tiêu dùng cao hơn, tăng hiệu quả của chính phủ, tăng cường vai trò trung gian tài chính và cải thiện tính minh bạch tài chính”. Cobb nói thêm rằng:”Chính phủ đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc tạo ra một môi trường mà trong đó những lợi ích có thể đạt được một cách phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế”.

Sử dụng các công cụ thanh toán điện tủ sẽ mang lại lợi ích lớn cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng dưới hình thức chi phí giảm, thuận tiện hơn, phương tiện đáng tin cậy an toàn hơn trong thanh toán và nhiều tiềm năng lớn cho hàng hóa và dịch vụ được cung cấp trên toàn thế giới qua Internet hoặc mạng điện tử khác (Humphrey và Cộng sự, 2001). Thanh toán điện tử cho phép người tiêu dùng xử lý các giao dịch tài chính hàng ngày mà không cần phải truy cập vào chi nhánh ngân hàng địa phương của họ. Thanh toán điện tử tiết kiệm thời gian và chi phí (Appiah và Agyemang, 2012).

1.4.4.1 Lợi ích đối với khách hàng

  • Tiết kiệm thời gian: Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Khách hàng có thể giao dịch bất cứ thời điểm nào và bất cứ đâu có internet, không cần tốn nhiều thời gian để trực tiếp đến điểm giao dịch và chờ đợi đến lượt của mình.

  • Tính an toàn cao:

Ngoài mật khẩu tài khoản và mã PIN điện thoại ra thì an toàn của người sử dụng càng được nâng cao hơn với công nghệ xác thực mạnh như OTP (One Time Password) – giải pháp xác thực bằng công nghệ sử dụng mật khẩu một lần là dịch vụ cung cấp cho các tổ chức và doanh nghiệp có hệ thống quản lí tài khoản của khách hàng và có nhu cầu xác thực người dùng cũng như giao dịch để đảm bảo an toàn cho tài khoản của khách hàng khi truy cập và giao dịch trên mạng Internet.

  • Chi phí tương đối thấp:

Khách hàng khi sử dụng dich vụ thanh toán điện tử sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí hơn như chi phí đi lại, chi phí cơ hội về thời gian giao dịch trực tiếp tại điểm giao dịch.

  • Dễ dàng theo dõi và kiểm soát.

Hầu hết các tài khoản của hình thức thanh toán điện tử đều cho phép bạn tra cứu lại các giao dịch đã thực hiện và có lưu lại lịch sử giao dịch theo ngày, tháng…

Do đó, cả người mua và người bán khi cần đều có thể theo dõi tiến trình của giao dịch hoặc tìm lại những giao dịch đã từng thực hiện. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

  • Hạn chế dùng tiền mặt.

Việc hạn chế dùng tiền mặt sẽ góp phần giảm tải thất thoát và các rủi ro không mong muốn cho người sử dụng, đặc biệt đối với các sản phẩm, dịch vụ có giá trị lớn.

1.4.4.2 Lợi ích đối với doanh nghiệp

Triển khai dịch vụ thanh toán điện tử, Mobifone sẽ có rất nhiều lợi ích. Trước hết, công ty mang đến một kênh giao dịch tuyệt vời cho khách hàng của mình, làm họ hài lòng hơn. Đây là điều rất quan trọng trong lúc các công ty viễn thông đưa ra nhiều chiến lược làm tăng sự thỏa mãn của khách hàng và tăng sức cạnh tranh đối với các đối thủ của mình.

  • Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp cho các hoạt động kinh

Hầu hết khách hàng đều đang sử dụng công nghệ với thanh toán điện tử. Nếu bạn không có hệ thống thanh toán trực tuyến, bạn sẽ rất dễ mất khách hàng vào các đối thủ khác.

  • Giảm chi phí văn phòng, nhân viên.

Thay vì nhân viên phải túc trực tại văn phòng hay đến tận nhà để thu tiền sản phẩm, dịch vụ từ khách hàng thì cước phí đã được TTĐT. Như vậy sẽ cắt giảm được chi phí doanh nghiệp thuê lương lao động này.

  • Cung cấp dịch vụ thuận tiện cho khách hàng.

Mở rộng thị trường thông qua Internet, đa dạng hóa dịch vụ sản phẩm. Đồng thời, có lượng dữ liệu, thông tin về khách hàng.

1.4.5. Thị trường thanh toán điện tử tại Việt Nam Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Trong hơn 6 tháng đầu năm 2025, mặc dù Việt Nam cũng là một trong những nước bị ảnh hưởng bởi đại dịch thế kỷ – Covid19 thế nhưng dường như những ngành nghề liên quan đến công nghệ lại không chịu quá nhiều ảnh hưởng tiêu cực nhiều như những ngành khác. Điển hình như thị trường thanh toán điện tử vẫn luôn “tấp nập” bất chấp dịch bệnh.

Tại Việt Nam những chuyển biến ban đầu cũng đáng ghi nhận khi các giao dịch qua internet, điện thoại di động tăng tới 238% về giá trị (số liệu từ Cục thương mại điện tử và Kinh tế dố – Bộ Công Thương), với 78 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua internet và 45 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán di động (mobile payment).

Doanh thu từ thị trường thanh toán điện tử 2025 đã tăng trưởng 14,2% so với cùng kỳ năm ngoái, doanh thu đạt được là 8.904 triệu USD. Lượng người dung cũng đã tăng trưởng lên đến 36,2 triệu, tăng 12,1% so với năm ngoái (Báo cáo về Thị trường thanh toán điện tử Landscape 2025).

1.4.6. Khung cơ sở pháp lý về TTĐT tại Việt Nam:

  • Thông tư 23/2019/TT-NHNN ngày 19/8/2019 về Hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại TCCUDVTT;
  • Thông tư 33/2019/TT-NHNN ngày 20/11/2019 quy định một số trường hợp được thanh toán bằng tiền mặt của các tổ chức sử dụng vốn nhà nước;
  • Thông tư 35/2019/TT-NHNN ngày 20/11/2019 quy định phí rút tiền mặt qua tài khoản thanh toán tại NHNN;
  • Thông tư 39/2019/TT-NHNN ngày 11/12/2019 hướng dẫn về dịch vụ trung gian thanh toán;
  • Thông tư 46/2019/TT-NHNN ngày 31/12/2019 hướng dẫn về dịch vụ thanh toán không dung tiền mặt.

1.4.7. Chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử

Chất lượng dịch vụ được xem như khoảng cách giữa mong đợi về dịch vụ và cảm nhận của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ (Parasuraman, 1985). Và cảm nhận về chất lượng dịch vụ của khách hàng là kết quả đánh giá chất lượng dịch vụ, là những gì khách hàng mong đợi, kinh nghiệm của họ và những ảnh hưởng từ hình tượng của doanh nghiệp.

Chất lượng dịch vụ được thực hiện qua tiếp xúc nên khách hàng quan tâm nhiều đến khía cạnh dịch vụ làm cho họ thỏa mãn, thích thú, tạo thêm nhu cầu, mong muốn và chờ đợi. chất lượng dịch vụ không chỉ làm thỏa mãn các khách hàng sử dụng nó, mà còn đòi hỏi việc đáp ứng thông tin cho khách hàng một cách nhanh chóng và kịp thời, đúng hẹn và chuẩn xác. Hướng dẫn cho khách sử dụng rõ ràng, hàng hóa dịch vụ an toàn, thái độ phục vụ niềm nở nhiệt tình, thủ tục đơn giản.

Như vậy, chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử có thể được hiểu là một khái niệm để chỉ những tính năng, những đặc điểm hay yếu tố nổi bật của dịch vụ thanh toán điện tử nhằm thỏa mãn những nhu cầu và kì vọng của khách hàng, đòi hỏi việc đáp ứng thông tin kịp thời, chuẩn xác và đảm bảo cho hoạt động của cả Mobifone và khách hàng sử dụng.

1.4.8. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Nâng cao chất lượng thanh toán điện tử là việc Mobifone không ngừng làm cho chất lượng dịch vụ cung cấp đến khách hàng ngày càng tốt hơn, thoản mãn được tối đa nhu cầu của khách hàng. Thông qua việc áp dụng công nghệ hiện đại, các công ty viễn thông liên tục triển khai và cải tiến các tính năng, giao diện mới vào trong ứng dụng để chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử ngày càng tăng lên.

Nhu cầu của khách hàng luôn luôn thay đổi và ngày càng khó tính, khắt khe hơn. Vì vậy mà việc mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử ngày càng trở nên cấp thiết hơn bởi:

  • Thứ nhất: sự cạnh tranh giữa các công ty viễn thông ngày càng gia tăng.
  • Thứ hai: Sự biến đổi của môi trường kinh doanh bao gồm: địa lý, môi trường, văn hóa – xã hội, kinh tế, khoa học công nghệ, chính trị pháp luật,… Chính sự thay đổi của những nhân tố này tạo ra những cơ hội và thách thức đối với hoạt động của các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam nói chung và phát triển dịch vụ thanh toán điện tử nói riêng.
  • Thứ ba: Khách hàng ngày càng có nhu cầu và đòi hỏi cao trong việc sử dụng các sản phẩm dịch vụ viễn thông. Họ có đủ trình độ để tiếp nhận công nghệ cao nên họ đòi hỏi được sử dụng các dịch vụ hiện đại, an toàn và tiện lợi hơn. Chìa khóa của sự thành công trong cạnh tranh là duy trì và không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất. Nhờ đó, doanh nghiệp sẽ tạo được niềm tin đối với khách hàng, uy tín, hình ảnh và thị phần của doanh nghiệp cũng được nâng cao hơn.
  • Việc mở rộng và nâng cao chất lượng thanh toán điện tử là điều tất yếu mà Mobifone cần phải thực hiện trong xu thế hội nhập ngày nay.

1.5. Các mô hình đo chất lượng dịch vụ Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

1.5.1. Mô hình khoảng cách chất lượng dịch vụ SERVQUAL

Sơ đồ 1. 3 – Mô hình SERVQUAL – 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ

Mô hình SERVQUAL (Parasuraman và Cộng sự, 1985) là một mô hình phát triển chủ yếu dựa vào đo lường chất lượng dịch vụ trong Marketing. Thang đo này được đánh giá là có độ tin cậy cao và tính chính xác trong nhiều ngày như trong ngân hàng, nhà hàng, khách sạn, trường học, hàng không,… Trong nghiên cứu của mình vào năm 1985, Parasurama và Cộng sự đã đưa ra mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ để đo lường khoảng cách giữa sự kì vọng của khách hàng và cảm nhận sau khi sử dụng.

Khoảng cách 1 (GAP 1): Xuất hiện khoảng cách khi có sự khác biệt giữa kì vọng của khách hàng. Nếu đáp ứng được nhu cầu của khách hàng sẽ giúp doanh nghiệp cung cấp được một chất lượng dịch vụ tốt và giảm khoảng cách giữa khách hàng và nhà cung cấp dịch vụ.

Khoảng cách 2 (GAP 2): Xuất hiện khoảng cách khi nhà cung cấp dịch vụ gặp khó khăn trong việc chuyển đổi nhận thức về kì vọng của khách hàng thành những đặc tính, chất lượng của mình. Có những thời điểm cầu dịch vụ quá cao làm cho nhà cung cấp không thể đáp ứng kịp, dẫn đến chất lượng dịch vụ không được tốt, giảm đi sự mong đợi của khách hàng.

Khoảng cách 3 (GAP 3): Xuất hiện khoảng cách khi nhân viên dịch vụ không chuyển giao dịch vụ cho khách hàng theo những tiêu chí đã được xác định. Trong ngành dịch vụ, sự tiếp xúc trực tiếp của nhân viên với khách hàng có ý nghĩa cực kì quan trọng trong việc cảm nhận về chất lượng dịch vụ của khách hàng. Tuy nhiên, vẫn còn các nhân viên không thực hiện được theo đúng những yêu cầu đã được đề ra. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Khoảng cách 4 (GAP 4): Các phương tiện truyền thông, quảng cáo và thông tin cũng góp phần tác động đến kì vọng của khách hàng. Những hứa hẹn trong các chương trình quảng cáo, khuyến mãi có thể làm gia tăng kì vọng của khách hàng, tuy nhiên khi không thực hiện đúng như lời hứa hẹn thì cảm nhận của khách hàng sẽ giảm đi.

Khoảng cách 5 (GAP 5): Khoảng cách xuất hiện khi có sự khác biệt giữa chất lượng kì vọng của khách hàng và chất lượng mà khách hàng cảm nhận được. Chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào khoảng cách thứ 5 này. Khi khách hàng cảm thấy không có sự khác biệt giữa chất lượng kì vọng và chất lượng mà khách hàng cảm nhận được khi sử dụng dịch vụ thì chất lượng dịch vụ đó được xem như hoàn hảo.

Theo Parasuraman và Cộng sự (1985), chất lượng dịch vụ chính là khoảng cách thứ 5. Khoảng cách này lại phụ thuộc vào 4 khoảng cách còn lại: GAP 5 = f (GAP 1, GAP 2, GAP 3, GAP 4)

Vậy nên, nhà cung cấp dịch vụ muốn cải thiện và nâng cao giá trị cảm nhận của khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ thì cần cố gắng rút ngắn tối đa các khoảng cách này.

Dựa trên định nghĩa truyền thống về dịch vụ, Parasuraman và Cộng sự (1988, 1991) đã tiếp tục nghiên cứu và đã xây dựng thang đo SERQUAL để đánh giá chất lượng dịch vụ gồm: 20 biến quan sát và 5 thành phần để đo lường chất lượng kì vọng và chất lượng dịch vụ cảm nhận của khách hàng.

Bảng 1. 1 – Mối quan hệ giữa mô hình gốc và mô hình hiệu chỉnh

Mô hình gốc Mô hình hiệu chỉnh
Tin cậy Tin cậy
Đáp ứng Đáp ứng
Tiếp cận
Thông tin Đồng cảm
Hiểu biết khách hàng
Năng lực phục vụ
Tín nhiệm Năng lực phục vụ
Lịch sử
An toàn
Phương tiện hữu hình Phương tiện hữu hình

1.5.2. Mô hình đo lường chất lượng dịch vụ SERVPERF Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Mô hình SERVQUAL là một mô hình phổ biến và được sử dụng nhiều trong các nghiên cứu marketing rất có ích trong việc thái quát hóa các tiêu chí đo lường chất lượng dịch vụ nhưng vẫn có nhiều nhược điểm và nếu áp dụng triệt để đo lường chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử thì sẽ không thích hợp ở các khía cạnh:

  • Khó khả thi do các tiêu chí đo lường mang tính chung
  • Đo lường quy trình nhiều hơn là kết quả thực hiện dịch vụ.
  • Không xem xét đến các yếu tố bên ngoài cũng như hoạt động marketing và chỉ chú ý đến yếu tố nội tại mà thôi.
  • Đo lường kì vọng của khách hàng rất khó khăn.

Nhiều quan điểm cho rằng, thủ tục đo lường SERVQUAL khá là dài dòng do khách hàng phải đáng giá trên 2 phương tiện kỳ vọng và cảm nhận thực tế khi nhận được dịch vụ, có thể gây ra nhầm lẫn cho khách hàng khi đánh giá. Vì vậy, Cronin và Taylor (1992) đã cho ra mô hình SERVPERF, một biến thể của SERVQUAL với bộ thang đo hoàn chỉnh gồm 5 thành phần cơ bản tương tự mô hình SERVQUAL với 20 phát biểu.

Sơ đồ 1. 4 – Mô hình chất lượng dịch vụ SERVPERF

  • Tin cậy (Reliability): Thể hiện qua khả năng thực hiện dịch vụ chính xác và đúng thời hạn ngay từ lần đầu tiên.
  • Đáp ứng (Responsiveness): Thể hiện qua sự mong muốn, sẵn sàng của nhân viên để giúp đỡ và cung cấp dịch vụ kịp thời cho khách hàng.
  • Sự cảm thông (Empathy): Thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đến từng khách hàng.
  • Năng lực phục vụ (Assurance): Thể hiện qua trình độ chuyên môn và cách phục vụ lịch sự, niềm nở, thân thiện, tôn trọng khách hàng.
  • Phương tiện hữu hình (Tangibles): Thể hiện qua ngoại hình, trang phục của nhân viên, bao gồm cả những trang thiết bị được sử dụng trong quá trình thực hiện dịch vụ.

1.6. Các nghiên cứu có liên quan Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

1.6.1. Nghiên cứu nước ngoài

Teerapat Jansorn, S. Kiattisin, A. Leelasantitham (2018): “Nghiên cứu các yếu tố chấp nhận đối với dịch vụ thanh toán điện tử”. Nghiên cứu này khám phá các yếu tố quyết định ảnh hưởng đến việc chấp nhận dịch vụ thanh toán điện tử. Bảng câu hỏi được sử dụng để thu thập dữ liệu từ những người sử dụng internet và sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử, và 100 người được hỏi đã tham gia nghiên cứu. Mô hình lý thuyết thống nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) và mô hình phương trình cấu trúc (SEM) được sử dụng để kiểm tra các giả thuyết.

M Peirce (2000) với nghiên cứu Thanh toán điện tử nhiều bên cho truyền thông di động. Khi thông tin liên lạc di động ngày càng trở nên tinh vi và phổ biến, thanh toán di động truyền thống với các mối quan hệ tin cậy ngầm của nó sẽ không còn đầy đủ. Với một số lượng lớn điện thoại di động có kích thước khác nhau, rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng và hàng triệu người dùng chuyển vùng, xóa mọi sự tin cậy không cần thiết nhằm tăng cường bảo mật và cung cấp tính phí không thể kiểm soát được. Thanh toán cho phép mội bên tham gia vào cuộc gọi cuối cùng nhận được một phần doanh thu được tạo ra. Việc kiểm tra kỹ thuật thanh toán qua mạng cho thấy một số thiếu sót nghiêm trọng và các vấn đề mới nổi. Chúng tôi giải quyết những vấn đề này bằng cách thiết kế một chương trình thanh toán điện tử nhiều bên cho phép tất cả các bên tham gia vào cuộc gọi được thanh toán trong thời gian thực.

Shalini Srivastava, Neena Sinha (2022): “Sở thích và sự hài lòng của người tiêu dùng đối với ví M: một nghiên cứu về người tiêu dùng Bắc Ấn Độ”. Mục đích của bài báo này là để kiểm tra mô hình khái niệm về ý định và sự hài lòng của người tiêu dùng đối với ví di động. Nghiên cứu này sử dụng mô hình UTAUT tích hợp bao gồm các biến như dễ sử dụng, tin cậy, bảo mật, hiệu quả bản thân,… và một số biến bổ sung (chủ nghĩa khoái lạc) để kiểm tra hành vi của người tiêu dùng trong bối cảnh công nghệ ngân hàng di động. Phân tích hồi quy, ANOVA và phân tích mô tả được sử dụng để kiểm tra mối quan hệ giữa một số khía cạnh như nhận thức, sở thích, mức độ hài lòng và tỷ lệ sử dụng ví di động ở Bắc Ấn Độ. Một mẫu gồm 204 người tiêu dùng Bắc Ấn Độ đã được thực hiện để hiểu hành vi chấp nhận của người tiêu dùng đối với ví di động. Nghiên cứu giải thích ý nghĩa mô hình đề xuất và hiệu quả của nó để hiểu hành vi của người tiêu dùng Bắc Ấn Độ. Kết quả cho thấy mối liên hệ đáng kể giữa nhận thức, sở thích, sử dụng và sự hài lòng của người tiêu dùng. An ninh, sự tin tưởng và chủ nghĩa khoái lạc là một vài trong số các biến số ảnh hưởng nhất trong nghiên cứu. Các biến nhân khẩu học như giới tính và tuổi tác cũng ảnh hưởng đến sự hài lòng của người tiêu dùng và tỉ lệ sử dụng ví di động ở Bắc Ấn Độ. Mô hình đề xuất và kết quả của nghiên cứu mang lại những hiểu biết có giá trị cho các nhà nghiên cứu và thực hành trong bối cảnh sử dụng ví di động.

Lisa Y. Chen and Wan-Ning Wu (2022): “Khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người tiêu dùng đối với thanh toán di động”. Thanh toán di động cho phép người tiêu dùng thanh toán linh hoạt hơn thông qua các thiết bị di động tiện lợi. Mặc dù thanh toán di động dễ dàng và tiết kiệm thời gian, hoạt động và bảo mật của thanh toán di động phải đảm bảo thanh toán nhanh chóng, thuận tiện, đáng tin cậy và an toàn để tăng sự hài lòng của người dùng. Do đó, nghiên cứu này dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ để khám phá tác động của các biến bên ngoài thông qua tính hữu ích được cảm nhận và tính dễ sử dụng được cảm nhận đối với sự hài lòng của người dùng. Các phương pháp phân tích dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu này là phân tích thống kê mô tả, phân tích độ tin cậy và hiệu lực, phân tích tương quan Pearson và phân tích hồi quy để xác minh các giả thuyết. Kết quả cho thấy rằng tất cả các giả thuyết đều được ủng hộ. Tuy nhiên, thanh toán di động vẫn còn nhiều hạn chế trong phát triển và các nghiên cứu liên quan còn hạn chế. Kết quả của nghiên cứu này đã cung cấp thông tin chi tiết về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người dùng đối với thanh toán di động. Các dịch vụ liên quan phát triển thanh toán di động và các đề xuất nghiên cứu trong tương lai cũng được đưa ra. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Yuanyuan Wang, Joo Hwan Seo, Woon-Kyung Song (2024): “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người tiêu dùng với thanh toán di động: Thị trường thanh toán di động Trung Quốc”. Mục đích của nghiên cứu này là để điều tra các yếu tố chính ảnh hưởng đến sở thích của người tiêu dùng đối với thanh toán di động ở Trung Quốc. Trung Quốc đang âm thầm trải qua cuộc cách mạng công nghệ lần thứ ba đã làm thay đổi rõ rệt cách sống của người dân. Chúng tôi đã sử dụng mô hình phương trình cấu trúc với 573 người Trung Quốc để điều tra hệ thống thanh toán di động ở Trung Quốc dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ. Chúng tôi nhận thấy rằng các yếu tố như giá trị của dịch vụ, bảo mật, sự tiện lợi và tính hữu ích được cảm nhận có tác động đến sự hài lòng của người tiêu dùng và sự hài lòng đó hỗ trợ việc mua hàng của người tiêu dùng. Ngoài ra, có thể kết luận rằng công cụ đã được chứng minh này sẽ hỗ trợ các nhà nghiên cứu phát triển và tinh chỉnh thêm các mô hình nghiên cứu thanh toán di động.

1.6.2. Nghiên cứu trong nước

Hà Nam Khánh Giao (2025) với nghiên cứu Mức độ hài lòng của khách hàng sử dụng thẻ thanh toán tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này nhắm đến đối tượng khách hàng cá nhân đang sử dụng dịch vụ thẻ thanh toán tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp nghiên cứu định lượng, vận dụng mô hình SERVPERF. Thang đo được đánh giá bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, đo lường độ hội tụ bằng phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA và sau đó phân tích hồi qui bội được sử dụng để kiểm định mô hình nghiên cứu. Kết quả cho thấy có 4 yếu tố chính tác động đến sự hài lòng khi sử dụng dịch vụ thẻ thanh toán: tính tin cậy, tính thuận tiện, giá cả và khả năng giải quyết phàn nàn của khách hàng.

Nguyễn Duy Thanh, Huỳnh Anh Phúc (2022) với nghiên cứu Chất lượng dịch vụ và ảnh hưởng xã hội trong sự chấp nhận thanh toán điện tử. Thanh toán điện tử là một thành phần quan trọng của thương mại điện tử, nó giúp nâng cao hiệu quả sử dụng và gia tăng sự hài lòng của người sử dụng thương mại điện tử trong kỷ nguyên số. Nghiên cứu này đề xuất và kiểm định mô hình chấp nhận thanh toán điện tử. Dữ liệu được thu thập từ những khách hàng tham gia thương mại điện tử đã từng sử dụng hoặc có ý định sử dụng thanh toán điện tử ở Thành phố Hồ Chí Minh. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính dựa trên mẫu khảo sát của 200 đáp ứng viên, có sáu trong tổng số chính giả thuyết nghiên cứu được ủng hộ. Kết quả nghiên cứu chỉ ra các yếu tố chất lượng dịch vụ, ảnh hưởng xã hội, và dễ dàng sử dụng có quan hệ tuyến tính với sự chấp nhận thanh toán điện tử. Mô hình nghiên cứu giải thích được khoảng 51% sự chấp nhận thanh toán điện tử.

Nguyễn Thị Thùy Vân & Nguyễn Duy Thanh, Tạp chí Phát triển Kinh tế (2021) với nghiên cứu Nhận thức rủi ro trong sự chấp nhận thanh toán qua mạng xã hội. Mạng xã hội đang ngày càng phổ biến rộng rãi trên toàn thế giới, nên việc kết hợp mạng xã hội với các dịch vụ ngân hàng là một nhu cầu tất yếu. Nghiên cứu này xem xét nhận thức rủi ro trong sự chấp nhận thanh toán qua mạng xã hội. Kết quả nghiên cứu chỉ ra các yếu tố kì vọng hiệu quả, kì vọng nỗ lực, ảnh hưởng xã hội, sự tin tưởng, và nhận thức rủi ro có ảnh hưởng đến sự chấp nhận thanh toán qua mạng xã hội. Kết quả này không những mở rộng mô hình thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) mà còn đề xuất các giải pháp đê phát triển thanh toán qua mạng xã hội ở Việt Nam.

Đặng Ngọc Biên (2025) với nghiên cứu Các nhân tố tác động tới sự hài lòng của người sử dụng dịch vụ ví điện tử. Mô hình SERVQUAL được sử dụng trong nghiên cứu này để xác định các nhân tố tác động đến sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng ví điện tử tại thị trường Việt Nam. Trên cơ sở dữ liệu sơ cấp thu thập được từ cộng đồng người dùng ví điện tử ở Việt Nam, nhóm tác giả sử dụng phương pháp định lượng để kiểm định độ tin cậy của các biến quan sát và xây dựng mô hình hồi quy tuyến tính bội xác định khả năng ảnh hưởng của từng nhân tố, sau đó đưa ra những đề xuất cụ thể để các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ ví điện tử đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Nguyễn Ngọc Duy Phương, Vũ Văn Đông (2025): “Xem xét ý định liên tục của khách hàng đối với việc sử dụng ví điện tử: Sự xuất hiện của chấp nhận thanh toán di động ở Việt Nam”. Mục đích của nghiên cứu là xác định các tiền đề về ý định tiếp tục sử dụng ví di động tại Việt Nam. Một bảng câu hỏi tự quản lý đã được phân phát để thu thập dữ liệu từ tổng số 276 người trả lời. Mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần được sử dụng để phân tích dữ liệu. Năm tính năng của ví di động – chất lượng ứng dụng di động, tính quen thuộc của ví di động, tính chuẩn mực trong tình huống, bảo mật thanh toán và cơ chế phản hồi – được giới thiệu như những yếu tố cơ bản, ảnh hưởng đến ý định tiếp tục sử dụng ví di động của khách hàng tại Việt Nam. Kết quả chỉ ra rằng ứng dụng chất lượng di động và sự quen thuộc có thể ảnh hưởng đáng kể đến tính dễ sử dụng (PEOU) và tính hữu ích được cảm nhận (PU), nhưng tính chuẩn mực tình huống chỉ có tác động đến PEOU. PEOU và PU có liên quan tích cực đến sự hài lòng. Mặt khác, cơ chế phản hồi và bảo mật thanh toán ảnh hưởng tích cực đến lòng tin của khách hàng. Kết quả là, những tác động tích cực mà sự hài lòng và tin tưởng có được đối với ý định tiếp tục sử dụng ví điện tử được xác nhận. Các phát hiện có thể được sử dụng để tư vấn cho các nhà cung cấp ví di động cải thiện thiết kế và dịch vụ nền tảng của họ để giữ chân người dùng. Là một đóng góp về mặt lý thuyết, nghiên cứu này kết hợp Mô hình chấp nhận công nghệ, Lý thuyết thống nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ để điều tra các yếu tố quyết định chính đến ý định tiếp tục trong bối cảnh ví điện tử ở Việt Nam.

1.7. Đề xuất mô hình nghiên cứu

  • Mô hình nghiên cứu đề xuất

Mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế được dựa trên cơ sở lí luận của mô hình đo lường chất lượng dịch vụ SERVPERF (Cronin và Taylor, 1992). Thang đo theo mô hình SERVQUAL có số lượng câu hỏi nhiều gấp đôi so với mô hình SERVPERF. Số lượng câu hỏi nhiều có thể gây nhàm chán, mất nhiều thời gian, làm giảm độ chính xác của thông tin thu thập.

Đề tài sử dụng mô hình SERVPERF để đo lường chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử của Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Mô hình nghiên cứu được thể hiện ở sơ đồ sau:

Sơ đồ 1. 5 – Mô hình nghiên cứu tác động chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử đến sự hài lòng của khách hàng tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Các giả thiết cho mô hình nghiên cứu được đặt ra như sau:

  • Giả thuyết H1: Thành phần mức độ tin cậy cùng chiều với thành phần chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Giả thuyết H2: Thành phần Mức độ đáp ứng cùng chiều với thành phần chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Giả thuyết H3: Thành phần Phương tiện hữu hình cùng chiều với thành phần chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Giả thuyết H4: Thành phần Năng lực phục vụ cùng chiều với thành phần chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Giả thuyết H5: Thành phần Mức độ đồng cảm cùng chiều với thành phần chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thang đo chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử tại Mobifone Tỉnh Thừa Thiên Huế theo mô hình SERVPERF gồm 20 biến quan sát để đo lường 5 thành phần của chất lượng dịch vụ. trong đó thành phần Mức độ tin cậy gồm có 4 biến quan sát; thành phần Khả năng đáp ứng gồm 4 biến quan sát; thành phần Phương tiện hữu hình gồm 4 biến quan sát; thành phần Năng lực phục vụ gồm 4 biến quan sát; thành phần Mức độ đồng cảm gồm có 4 biến quan sát. Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử.

Bảng 1. 2 – Các nhân tố tác động đến sự hài lòng về chất lượng dịch vụ

Nhân tố Khái niệm Tác giả
Mức độ tin cậy Thể hiện qua khả năng thực hiện dịch vụ phù hợp và đúng thời hạn ngay từ lần đầu tiên. Parasuraman & Cộng sự (1985)
Khả năng đáp ứng Nói lên sự mong muốn và sẵn sàng của nhân viên phục vụ cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Parasuraman & Cộng sự (1985)
Phương tiện hữu hình Thể hiện qua ngoại hình, trang phục của nhân viên, các trang thiết bị phục vụ cho dịch vụ. Parasuraman & Cộng sự (1985)
Năng lực phục vụ Thể hiện qua trình độ chuyên môn và cung cách phục vụ lịch sự, niềm nở với khách hàng. Parasuraman & Cộng sự (1985)
Mức độ đồng cảm Thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đến từng cá nhân khách hàng. Parasuraman & Cộng sự (1985)

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>> Khóa luận: Thực trạng của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

1 Bình luận
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
trackback

[…] ===>> Khóa luận: Tác động của chất lượng dịch vụ thanh toán điện tử […]

Contact Me on Zalo
0877682993
1
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x