Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

Rate this post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam một số năm trở lại đây dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

I: Bối cảnh nền kinh tế mở của Việt Nam – Một thị trường có tốc độ phát triển nhanh trên tất cả các lĩnh vực.

Tổng sản phẩm trong nước năm 2004 đạt gần 400 tỷ đồng (theo giá so sánh 1994), tăng 8,4% so với năm 2004, đây là mức tăng cao nhất kể từ năm 1997 đến nay.

Về nông, lâm nghiệp và thuỷ sản: năm 2005 theo giá so sánh năm 1994 ước tính đạt 182,0 nghìn tỷ đồng, tăng 4,9% so với năm 2004, trong đó nông nghiệp tăng 3,2%; lâm nghiệp tăng 1,2%; thuỷ sản tăng 12,1%.

Sản lượng lúa cả năm ước tính đạt 35,79 triệu tấn, giảm 35,8 vạn tấn so với năm 2004, do diện tích giảm 119 nghìn ha và năng suất chỉ đạt xấp xỉ năm 2004. Sản lượng lúa các địa phương phía Bắc giảm 67,9 vạn tấn, các địa phương Nam phía tăng 32,1 vạn tấn, riêng đồng bằng sông Cửu Long tăng 66,7 vạn tấn so với năm 2004. Nếu tính thêm 3,76 triệu tấn ngô và các loại cây lương thực có hạt khác thì sản lượng lương thực có hạt cả năm đạt 39,55 triệu tấn, xấp xỉ sản lượng năm 2004.

Về công nghiệp: tiếp tục duy trì được tốc độ tăng trưởng cao so với kế hoạch và tăng cao hơn so với tốc độ tăng của những năm gần đây. Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2005 theo giá cố định 1994 ước tính tăng 17,2% so với năm 2004, trong đó khu vực Nhà nước tăng 8,7%; khu vực ngoài quốc doanh, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 20,9% (dầu mỏ, khí đốt giảm 4,6%, các ngành khác tăng 28,1%). Khu vực doanh nghiệp Nhà nước tăng thấp, chủ yếu do số doanh nghiệp giảm, giảm nhiều nhất là doanh nghiệp Nhà nước địa phương quản lý, do tiếp tục thực hiện chủ trương của Nhà nước về đổi mới, sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước chuyển sang các hình thức sở hữu khác như cổ phần hoá.

Về xuất nhập khẩu: tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hoá năm 2005 đạt 69,11 tỷ USD, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 21,6% và nhập khẩu tăng 15,4%. Trong năm 2005 tốc độ tăng xuất khẩu cao hơn tốc độ tăng nhập nhẩu (xuất khẩu tăng nhanh hơn 6,2 điểm phần trăm), do vậy nhập siêu cả năm nay giảm cả về số tuyệt đối và tỷ lệ so với trị giá xuất khẩu: nhập siêu cả năm chỉ còn 4,65 tỷ USD (năm 2004 là 5,45 tỷ), bằng 14,4% kim ngạch xuất khẩu, giảm 6,2 điểm phần trăm so với tỷ lệ 20,6% trong năm 2004. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Về đầu tư: đạt 324 nghìn tỷ đồng, tăng 8% so với kế hoạch năm và tăng hơn 20% so với năm 2004. Trong tổng số, vốn Nhà nước chiếm 53,1%, vốn ngoài Nhà nước chiếm 32,4%, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chiếm 14,5%. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc vốn ngân sách Nhà nước năm 2005 ước thực hiện 62,93 nghìn tỷ đồng, bằng 121,2% kế hoạch cả năm, trong đó các đơn vị Trung ương 24,57 nghìn tỷ đồng bằng 123,5% kế hoạch năm; các đơn vị địa phương 38,36 nghìn tỷ đồng bằng 119,8%.

Về đầu tư trực tiếp của nước ngoài, từ đầu năm đến ngày 15/12/2005, trên phạm vi cả nước đã có 771 dự án mới được cấp phép đầu tư với tổng vốn đầu tư đăng ký 3,9 tỷ USD, bình quân vốn 1 dự án mới được cấp phép là 5,1 triệu USD. Các dự án mới được cấp phép trong năm nay chủ yếu vẫn tập trung vào công nghiệp và xây dựng. Có 41 tỉnh, thành phố có dự án đầu tư nước ngoài mới được cấp phép. Có 42 quốc gia và vùng lãnh thổ được cấp phép dự án đầu tư mới tại Việt Nam. Có 509 lượt dự án được tăng vốn trong năm nay, với tổng số vốn tăng thêm là 1825,8 triệu USD (công nghiệp tăng 1407,4 triệu USD; xây dựng tăng 92,1 triệu USD; nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng 204 triệu USD và dịch vụ tăng 214,4 triệu USD). Tính chung trong năm nay, cả vốn cấp mới và vốn tăng thêm đạt 5,72 tỷ USD, là mức thu hút đầu tư trực tiếp của nước ngoài khá cao so với những năm gần đây.

Tóm lại, là một nước đông dân đứng hàng 14 trên thế giới với một thị trường đầy tiềm năng nhưng chưa được khai thác, cùng với một nền chính trị ổn định và là một quốc gia được đánh giá là an toàn và thân thiện nhất trong khu vực châu á – Thái Bình Dương…, Việt Nam được xem là một thị trường khác biệt và có sức hấp dẫn cao so với các thị trường khác ở châu á. Và, trong một thị trường đầy tiềm năng đó, thì động lực cho sự phát triển của thị trường bảo hiểm là rất lớn.

II. Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Những năm vừa qua, trước sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế xã hội, mức tăng trưởng kinh tế cao trung bình là 7,5% trong giai đoạn 2001 – 2005 và đạt hầu hết các chỉ tiêu đặt ra. Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam cũng phát triển hết sức sôi động về phía người bán cũng như người mua và sự hoàn thiện dần của khung pháp lý. Sự tăng trưởng của thị trường BHPNT cũng phần nào đó phản ánh sự phát triển của toàn thị trường bảo hiểm và nền kinh tế.

1. Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ từ phía người bán – các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ

1.1 Các doanh nghiệp kinh doanh BHPNT và thị phần của các doanh nghiệp kinh doanh BHPNT

Sau hơn 10 năm đổi mới, mở cửa thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, cơ cấu thị trường có sự thay đổi cơ bản, đặc biệt là những năm vừa qua số lượng các doanh nghiệp tham gia thị trường không ngừng tăng lên. Loại hình của các doanh nghiệp cũng phát triển khá đa dạng tuy còn nhiều hạn chế của nhà nước với việc phát triển doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài trên thị trường này.

  • Bảng 1: Số lượng các doanh nghiệp qua các năm

Số lượng các công ty tăng lên khá nhanh từ 10 doanh nghiệp vào năm 2001 lên 17 doanh nghiệp vào năm 2006 . Trong đó số lượng các công ty tăng lên đa số nằm ở các doanh nghiệp cổ phần và doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài (xem thêm phụ lục 2). Nếu so sánh giữa độ “mở” của nền kinh tế và của thị trường với số lượng các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia nền kinh tế và số lượng các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đặc biệt là các doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài thì có thể thấy rằng “độ mở” của thị trường đã không theo kịp với “độ mở” của nền kinh tế. Hơn thế nữa thị phần trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ lại chủ yếu là do các doanh nghiệp nhà nước nắm giữ. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

  • Biểu 1: Thị phần của các doanh nghiệp trong các khối kinh tế – 2004, 2005

Qua biểu 5 ta càng thấy rõ rằng, nắm quyền chi phối thị trường vẫn là các doanh nghiệp trong nước mà cụ thể là các doanh nghiệp nhà nước với 52,03% thị phần(2005). Khi giảm từ 73,72% năm 2004 do tại thời điểm đó Bảo Minh chưa cổ phần. Nếu như PVI được cổ phần vào năm 2007 và việc đưa Bảo Việt lên thành tập đoàn tài chính thì thị phần của các công ty nhà nước sẽ giảm mạnh.

Dẫn đầu thị trường vẫn là Bảo Việt với thị phần là 38,63% nhưng lại giảm so với các năm trước 42% (2003) và 40,47% (2004) tiếp sau là Bảo Minh: 21,76% là đối thủ mạnh nhất của Bảo Việt. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ chiếm có 5,37% thị phần (biểu 2). Mặc dù chiếm thị phần lớn nhất nhưng tốc độ tăng trưởng của Bảo Việt chỉ đạt 10,83% năm vừa rồi thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng bình quân của cả thị trường là 16,09% (xem phụ lục 2). Đối với công ty này thì đây là năm thứ 3 liên tiếp thị phần cũng như tốc độ tăng trưởng bị sụp giảm, và cứ theo cái đà này thì Bảo Việt sẽ sớm đánh mất vị trí của mình khi Chính phủ hoàn toàn xóa bỏ những hạn chế đối với ngành bảo hiểm phi nhân thọ.

  • Biểu 2: Thị phần của các công ty trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ 2005

Trong khi đó các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có tốc độ tăng trưởng là 24% đặc biệt là Incombank – Asia đã có mức tăng trưởng kỷ lục là 100% tiếp sau đó là Samsung-vina.

Các công ty bảo hiểm trong nước có tỷ lệ tổn thất là 36,85% cao hơn nhiều so với tỷ lệ tổn thất 28,62% của các công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Phần lớn khách hàng của các doanh nghiệp này là các công ty nước ngoài, với khả năng và trình độ quản lý thì tỷ lệ tổn thất nhỏ hơn là điều dễ hiểu. Theo luật hiện tại thì các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không được phép kinh doanh các sản phẩm bảo hiểm bắt buộc như, bảo hiểm xe cơ giới… Trong đó Samsung-vina có tỷ lệ tổn thất cao nhất là 60% tiếp đến là Bảo Việt là 58,6%. Tỷ lệ tổn thất của năm 2005 cũng đã giảm so với năm 2004 là 38%. Tình trạng trục lợi bảo hiểm vẫn diễn ra rất phổ biến.

Tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp là thông tin mà không phải ai cũng biết. Các dữ liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam và của Bộ Tài Chính cũng không đề cập tới vấn đề này hoặc có thì rất chung chung và không trùng khớp nhau. Tuy nhiên theo ý kiến chung thì các công ty bảo hiểm phi nhân thọ hiện nay làm ăn không được tốt lắm vì tình trạng giảm phí phi kỹ thuật, tăng hoa hồng, giảm tỷ lệ khấu trừ và thiên tai liên tục xảy ra. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

1.2 Sản phẩm trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

Cùng theo sự phát triển của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ thì các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ cũng đưa ra các sản phẩm bảo hiểm đa dạng hơn và phù hợp hơn với mức độ phát triển của thị trường. Sự phát triển của các sản phẩm BHPNT thể hiện được khá rõ thực trạng và tình hình khai thác các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ. Sản phẩm trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ gồm có: bảo hiểm cháy, bảo hiểm kỹ thuật, bảo hiểm hàng hóa vận chuyển, bảo hiểm dầu khí, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm sức khỏe và tai nạn con người….

Qua biểu 3 ta có thể thấy rằng, bảo hiểm xe cơ giới vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất 29,14% có lẽ vì đây là loại hình bảo hiểm bắt buộc. Tiếp đến là loại hình bảo hiểm tài sản với thị phần là 20,85%, trong khi đó mức thấp nhất là bảo hiểm rủi ro tài chính là 0% mặc dù sản phẩm bảo hiểm này được triển khai từ năm 2003 nhưng do thị trường tài chính mà cụ thể là thị trường chứng khoán chưa phát triển, thêm vào đó là mức độ rủi ro trên thị trường này là rất cao và rất khó để kiểm soát vì thế mà thị phần của loại hình sản phẩm này là 0%.

Cũng có mức thị phần 0% là bảo hiểm là sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp, nhưng khác với sản phẩm bảo hiểm rủi ro tài chính thì sản phẩm này có từ lâu và các năm trước đã phát triển năm 2004 thị phần của loại hình bảo hiểm này là 0,04% với doanh thu phí là 2 tỷ đồng. Sang đến năm 2005 thì thị phần còn là 0% đó là do tình hình thiên tai diễn ra nhiều hơn tỷ lệ tổn thất xẩy ra cao, phí thu không đủ bồi thường.

Bảo hiểm xe cơ giới, và bảo hiểm tài sản là hai sản phẩm có thị phần lớn nhất đồng thời tốc độ tăng trường cũng cao nhất đạt 19,48% và 20,17% đặc biệt là sản phẩm bảo hiểm trách nhiệm chung lại có cũng có mức tăng trưởng cao là 19,72% mặc dù thị phần của loại hình sản phẩn này chỉ là 1,54%. Tỷ lệ tái bảo hiểm của các sản phẩm bảo hiểm cũng cao là 32% trên toàn bộ thị trường bảo hiểm phi nhân thọ. Ngược lại với tỷ lệ tái bảo hiểm ra nước ngoài cao như vậy thì doanh thu phí giữ lại của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm đã giảm đáng kể, doanh thu của toàn thị trường là 5.535 tỷ đồng thì doanh thu phí giữ lại là 3.990 tỷ đồng chỉ chiếm 72% thôi (xem thêm phụ lục 3). Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Qua đó ta cũng phần nào hiển được tổng quan được thị phần cũng như tình hình phát triển của các sản phẩm trên thị trường. Nhưng để có cái nhìn sâu sắc và chính sác hơn thị ta sẽ đi tìm hiển từng sản phẩm, nghiệp vụ.

1.2.1 Bảo hiểm cháy

  • Doanh thu phí, tốc độ phát triển và thị phần của các công ty

Biểu 4: Doanh thu phí nghiệp vụ bảo hiểm cháy giai đoạn 1995 – 2005

Tốc độ tăng trưởng trung bình của nghiệp vụ trong mấy năm gần đây vào khoảng 10% với tỗng doanh thu vào khoản hơn 120 triệu đô la Mỹ, (từ năm 2001 đến 2005) thì đây được xem là tốc độ tăng trưởng khá ấn tượng so với các nghiệp vụ khác trên thị trường. Riêng trong năm 2004 và 2005 tốc độ tăng trưởng đã đạt mức rất cao là 18% và 23%. Với sự phát triễn của nền kinh tế nh- hiện nay và tình hình ỗn định thị trường bảo hiễm cháy được hứa hẹn là sẽ tăng trưởng cao trong thời gian tới.

Thị phần của các công ty trên thị trường thì cũng không có gì thay đỗi so với một thực tế chung cho bảo hiễm phi nhân thọ Việt Nam là sự chiếm ưu thế của các công ty trong nước. Bảo Việt và Bảo Minh van là hai công ty nắm thị phần lớn nhất chiếm gần 60% doanh thu phí của toàn thị trường, còn các công ty khác van duy trì được mức tăng trưởng ỗn định.

Hiện nay các doanh nghiệp mới chỉ khai thác được lượng dịch vụ từ khách hàng tư nhân và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Phần lớn các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế quốc doanh cũng như khu vực dân cư hiện chưa tham gia loại hình bảo hiễm này. Theo các số liệu thống kê, hiện nay các doanh nghiệp mới chỉ khai thác được hơn 20% lượng dịch vụ trong nước và 80% lượng dịch vụ có vốn đầu tư nước ngoài”. Theo số liệu thống kê của cục phòng cháy chữa cháy Bộ Công An, cả nước hiện có khoảng gần 60.000 doanh nghiệp cơ sở, đơn vị sản xuất thuộc diện phải mua bảo hiễm với giá trị bảo hiễm lên đên hàng trăm tý đô la Mỹ.” Như vậy có đủ cơ sở đễ khẳng định rằng, tiềm năng phát triễn của bảo hiễm cháy Việt Nam là rất lớn. Tuy nhiên làm thế nào đễ khai thác được và phát huy được hết tiềm năng đó sẽ là bài toán khó cho các doanh nghiệp bảo hiễm.

  • Tình trạng tổn thất Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trong tình hình cạnh tranh trên thị trường đang ngày càng quyết liệt thì tình hình tỗn thẫt trong những năm vừa qua đang có xu hướng dien biến theo chiều hướng xấu. Riêng tỗng số tiền bồi thường trong 5 năm qua đã lên tới 30 triệu đôla Mỹ gấp gần 2 lần so với giai đoạn từ khi thị trường bảo hiễm mở cửa cho đến 2000. Ðặc biệt riêng tý lệ bồi thường tỗn thất cháy trong năm 2004 là rất cao.

Nếu nh- tý lệ tỗn thất trong vòng 1993 – 2000 chỉ ở mức trung bình là 15%-20% thì giai đoạn sau đó là cao 37%trong đó nỗi bËt lên 2 năm là 2003/2004 tý lệ tỗn thất trung bình là gần 55%, đây là tý lệ cao nhất từ trước đến nay.

Các vụ tổn thất trong thời gian cũng tập chung vào một số ngành có độ rủi ro cao như da giầy (Pou Yuen, Famiro, Thượng Thăng…), may mặc (Tâinn Spinning).

  • Bảng 2: Một số vụ tổn thất lớn trên thị trường bảo hiểm cháy nổ Việt Nam 01 – 6/06

Một phần nguyên nhân của các vụ tổn thất lớn xảy ra trong thời gian vừa qua xuất phát từ việc các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy tại các cơ sở này chưa được tuân thủ và kiểm tra nghiêm ngặt, vệ sinh công nghiệp không đảm bảo, các trang thiết bị phòng cháy chữa cháy khá nghèo nàn… Đứng trước thực tế này, các doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cần phải quan tâm hơn nữa đến việc tư vấn khách hàng trong công tác đề phòng hạn chế tổn thất cũng như nâng cao chất lượng khai thác dịch vụ.

Có thể nói rằng tình hình tổn thất xấu và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường trong thời gian qua sẽ tạo không ít khó khăn cho quá trình phát triển của nghiệp vụ bảo hiểm cháy tại Việt Nam trong thời gian tới cho dù tiềm năng thị trường là rất lớn.

1.2.2 Bảo hiểm hàng hóa

  • Tình hình xuất nhập khẩu và tỷ trọng hàng hóa tham gia bảo hiểm Rõ ràng rằng tình hình XNK của Việt Nam là rất tốt nhưng số lượng

hàng hóa XNK tham gia vào bào hiểm là rất nhỏ. Tính cho đến năm 2005, kim ngạch nhập khẩu là 36,88 tỷ USD, gấp 2,5 lần so với năm 2000. Giá trị hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đạt 32,23 tỷ USD gấp hơn 2 lần so với năm 2000 (bảng 3). Nhưng tỷ lệ tham gia mua bảo hiểm ở Việt Nam thì lại rất khiêm tốn. Do tư tưởng ngại” đến mình vẫn còn bao trùm nhiều doanh nghiệp, vì nhiều công ty kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu đã chọn hình thức nhập CIF hoặc xuất FOB hoặc CF như là một thói quen khó thay đổi. Những năm trở lại đây, tỷ trọng kim ngạch hàng nhập khẩu tham gia bảo hiểm với các công ty hoạt động trong thị trường bảo hiểm Việt Nam đã có phần tiến triển tốt hơn nhưng còn rất hạn chế.

  • Bảng 3: Tỷ trọng hàng hóa xuất nhập khẩu tham gia bảo hiểm

Với tỷ trọng trung bình trong vòng 6 năm qua là 24,77% giá trị hàng nhập khẩu đã tham gia bảo hiểm trong nước so với 20,41% trước đây. Phần còn lại là 75,33% được bảo hiểm bởi các công ty nước ngoài hoặc là một số ít các công ty không thể tham gia bảo hiểm được. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Tỷ trọng hàng xuất khẩu tham gia bảo hiểm của các công ty bảo hiểm trong nước còn thấp hơn nhiều đạt mức trung bình chỉ khoảng 4,57%. Thật sự đây là một con số rất thấp trong khi xuất khẩu của chúng ta đạt mức cao.

Dựa vào các con số trên ta có thể kết luận rằng, thị trường bảo hiểm hàng hóa vận chuyển vẫn là thị trường cho các công ty bảo hiểm nước ngoài. Với thị phần là hơn 75% với hàng nhập và hơn 95% với hàng xuất. Tính cạnh tranh của các công ty tham gia kinh doanh khai thác loại hình bảo hiểm hàng hóa trên thị trường Việt Nam là thấp và chưa chiếm được lòng tin của khách hàng nước ngoài vì thế mà thay vì chọn các nhà bảo hiểm Việt Nam thì họ lại chọn các nhà bảo hiểm có uy tín hơn.

  • Số tiền bảo hiểm, và doanh thu phí

Số tiền bảo hiểm hàng hóa tăng nhanh và đều trung bình là 17% một năm. Nếu như trong năm 2000 số tiền bảo hiểm hàng hóa vận chuyển chỉ đạt có 6,2 tỷ đô la Mỹ thị đến năm 2005 con số này đã là 15,49 tỷ đô la Mỹ lần và tăng 27% so với năm 2004 là 12,2 tỷ đô la Mỹ.

Về tốc độ tăng trưởng mấy năm gần đây cho thấy là tốc độ tăng giá trị bảo hiểm hàng hóa càng ngày càng cao, phản ánh đúng sự phát triển của nền kinh tế xã hội.

  • Tình hình tổn thất

Trong vài năm qua tình hình tỗn thất ở mức trung bình và được đánh giá là tốt hơn so với các năm đầu khi thị trường bảo hiễm phi nhân thọ bắt đầu mở cửa. Nếu như tỉ lệ tỗn thất trong giai đoạn từ 1995 – 1999 là 74,5% còn trong thời giai đoạn từ 2000 – 2005 là 55%. Với tý lệ này nghiêp vụ bồi thường đạt kết quả khá tốt. Tuy nhiên, các nhà bảo hiễm không thễ chủ quan vì trong khi các vụ tỗn thất lớn có chiều hướng giảm nhưng các tỗn thất thường xuyên lại ra tăng, đặc biệt là đối với các mặt hàng nông sản, hóa chất, nguyên liệu thô…

1.2.3 Bảo hiểm kỹ thuật (bảo hiểm xây dựng và lắp đặt)

  • Doanh thu phí Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Những yếu tố thuận lợi cả về phương diện kinh tế và xã hội cũng như đầu tư trong nước và nước ngoài đã góp phần đáng kể thúc đẩy nghiệp vụ bảo hiểm kỹ thuật tăng trưởng cao, thông qua cung cấp dịch vụ cho các dự án từ lớn đến nhỏ phục vụ cho nhu cầu phát triển của nền kinh tế, điển hình là nhiệt điện Hải Phòng (470 triệu USD), thủy điện Bản Vẽ, nhà máy xi măng Thăng Long (197 triệu USD), xi măng Bỉm Sơn, xây dựng Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia (200 triệu USD), cầu Phú Mỹ (62 triệu USD)…

Tỗng phí đạt được trong những năm gần đây là rất cao, với mức tăng trung bình là hơn 20%.

Bên cạnh tốc độ tăng trưởng, năng lực và chất lượng của đội ngũ cán bộ làm công tác bảo hiểm kỹ thuật đã được nâng cao đáng kễ, mặc dù còn có một số hạn chế bất cập, nhưng đủ đễ có thễ đáp ứng được nhu cầu bảo hiễm kỹ thuật hiện tại của nền kinh tế Việt Nam từ các công trình sử dụng vốn trong nước cho đến các công trình có vốn đầu tư hoặc vốn vay nước ngoài. Thực tế cho thấy trong những năm qua nghiệp vụ bảo hiễm kỹ thuật đã trở thành người bạn trung thành của sự tiến bộ khoa học và công nghệ và đã phát triễn thành một nghiệp vụ độc lập ở thị trường BHPNT Việt Nam.

  • Tình hình tổn thất

Trái với việc tăng cao của doanh thu phí bảo hiễm, thì tình hình tỗn thất cũng giảm, làm hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong nghiệp vụ này càng tăng cao. Riêng trong năm 1999 và 2001 thì tý lệ tỗn thất tăng đột biến ở mức ký lục là 76,31% và 63,06% kéo theo đó là mức bồi thường cũng tăng cao. Nhưng từ năm 2002 đến nay thì tý lệ này được coi là tốt và cứ theo xu hướng này thì nghiệp vụ này sẽ phát triễn rất tốt.

Từ doanh thu phí, cao tý lệ tỗn thất thấp cũng làm cho bồi thường ở mức khá thấp nếu so với các năm trước, trung bình 5 năm qua tý lệ tỗn thất trung bình chỉ là 15% trong khi đó tý lệ này ở gian đoạn 5 năm trước đó là 28,83%.

1.2.4 Bảo hiễm dầu khí

Ðược đánh giá là trong những năm gần đây bảo hiễm dầu khí Việt Nam không phát triễn như mong đợi. Ðây là xu thế chung của toàn thì trường bảo hiễm dầu khí thế giới. Khi có hơn 1/3 số đơn bảo hiễm cho các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí ở ngoài khơi, thềm lục địa Việt Nam là một bộ phận của chương trình bảo hiễm toàn cầu của các công ty dầu nước ngoài.

Do ảnh hưởng trực tiếp của thị trường bảo hiễm dầu khí thế giới về các điều khoản, điều kiện và tý lệ phí bảo hiễm, thị trường bảo hiễm Việt Nam cũng có những biến động về doanh thu. Như biễu đồ dưới đây cho thấy doanh thu phí bảo hiễm dầu khí trong nước đã tăng lên 18,5 triệu USD năm 2001 và đạt mức cao nhất 32,8 triệu USD vào năm 2002 và sau đó giảm dần vào các năm tiếp theo. Doanh thu phí bảo hiễm dầu khí năm 2005 là hơn 20 triệu USD.

Mặt khác, khả năng tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm Biệt Nam còn rất hạn chế nên mức giữ lại ở thị trường trong nước còn rất thấp và không thể tự đưa ra các điều khoản, điều kiện áp dụng và tự định phí. Vì vậy, đối với các dự án bảo hiểm có giá trị tài sản lớn, mức độ rủi ro cao như trong bảo hiểm dầu khí thường là tỷ lệ tái bảo hiểm ra nước ngoài chiếm hơn 95%.

Thực tế thời gian qua cho thấy việc phân tán rủi ro bảo hiểm dầu khí ở thị trường Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn trở ngại nhất là đối với dịch vụ bảo hiểm thăm dò ngoài khơi, dịch vụ đấu thầu hoặc là một phần của đơn bảo hiểm toàn cầu của các nhà điều hành mỏ hoặc kết hợp giữa phí bảo hiểm toàn cầu và phí thị trường. Nguyên nhân là do khó có thể tìm kiếm được hợp đồng tái bảo hiểm tự động chấp nhận mọi dịch vụ dầu khí trong thời kỳ này mà chỉ có thể thu xếp được hợp đồng tái bảo hiểm dưới dạng “Facility” (Hợp đồng từng phần) phụ thuộc vào sự chấp thuận của các nhà tái bảo hiểm trên cơ sở từng dịch vụ. Vì vậy, các dịch vụ dầu khí là một bộ phận của chương trình bảo hiểm toàn cầu của một số người điều hành mỏ nước ngoài và một số đơn bảo hiểm xây dựng ngoài khơi hầu như phải thu xếp tái bảo hiểm tạm thời.

  • Về tình hình tổn thất Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Số vụ tổn thất đã giảm do việc áp dụng các điều kiện chặt chẽ hơn và tăng mức khấu trừ nên đã có tác dụng làm sạch hoặc loại bỏ các tổn thất nhỏ mang tính chất tiêu hao nguồn phí, nhưng số tiền bồi thường trung bình của mỗi tổn thất lại có chiều hướng tăng lên. Dưới đây là bảng so sánh số lượng và số tiền bồi thường tổn thất ước tính bao gồm cả tổn thất chưa giải quyết trong 5 năm vừa qua.

  • Bảng 4: Số vụ tổn thất và mức bồi thường qua các năm

Nhìn chung thì kết quả kinh doanh của loại hình bảo hiểm trong mấy năm trở lại đây đạt kết quả tương đối tốt với tỷ lệ tổn thất trung bình là 25%. Công tác giám định tổn tất có nhiều chuyển biến tốt: ngay sau khi nhận được thông báo tổn thất của người được bảo hiểm các công ty bảo hiểm gốc đã có ý kiến tư vấn thích hợp cho khách hàng và chủ động đàm phán với môi giới, các nhà đứng đầu nhận tái bảo hiểm đưa thêm quy định về người giám định tính toán tổn thất vào đơn bảo hiểm và phối hợp chặt chẽ với họ để chỉ định giám định viên tiến hành giám định tổn thất kịp thời theo đúng thông lệ quốc tế. Thêm vào đó, các công ty bảo hiểm gốc còn tư vấn cho khách hàng đưa thêm nhiều điều kiện, điều khoản giám định kỹ thuật và tình trạng an toàn mọt rủi ro bảo hiểm để có được sự đánh giá thực chất tình hình tài sản và giúp họ có những biện pháp quản lý rủi ro hữu hiệu nhằm phòng tránh các nguy cơ xảy ra tổn thất đới với tài sản.

1.2.5 Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu (P& I)

1.2.5.1 Bảo hiểm thân tàu

  • Tình hình đội tàu

Thực hiện chính sách của Chính phủ, đội tàu biển Việt nam đã lớn mạnh hơn nhiều so với những năm trước đây cả về số lượng và giá trị con tàu. Nếu năm 96 chỉ có khoảng 185 tàu biển với trị giá 195 triệu USD giá trị tham gia bảo hiểm là thì tới nay đã có 340 tàu với 751 triệu USD giá trị tham gia bảo hiểm. Chỉ tính riêng trong tháng 6 tháng cuối năm 2004 đã có 11 con tàu có giá trị > 2 triệu USD được đưa vào hoạt động với tổng giá trị lên tới 95 triệu USD. Trong 3 tháng đầu năm 2005 thì cũng có tới 7 con tàu trị giá > 2 triệu USD được tăng cường cho đội tàu Việt Nam với giá trị là 52 triệu USD. Từ đó khẳng định rằng, đội tàu biển Việt Nam ngày càng được trẻ hóa bằng các tàu chuyên dụng, hiện đại có tấn trọng tải và giá trị cao…

  • Doanh thu phí của nghiệp vụ bảo hiểm thân tàu Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Từ khi Bảo Việt không còn là công ty độc quyền nữa thì đến năm 1995 có 4 công ty bảo hiểm khai thác bảo hiểm thân tàu biển và trách nhiệm dân sự của chủ tàu. Do nghiệp vụ này đòi hỏi số đông và kinh nghiệm trong khai thác, xử lý tổn thất, … nên các công ty bảo hiểm mới ra đời sau này không mấy quan tâm hoặc chưa xin giấy phép kinh doanh nghiệp vụ này. Hiện tại, 4 công ty cũng chiếm tới 99% thị phần của nghiệp vụ này (Bảo Việt, Bảo Minh, PVI, và Pijco). Do ít công ty bảo hiểm tham gia vào lĩnh vực này nên gần đây việc bắt tay, đồng bảo hiểm hoặc xan xẻ dịch vụ theo hình thức tái bảo hiểm đã nhiều hơn. Hầu hết các tàu mới mua về hoặc được đóng mới trong nước đều yêu cầu các nhà tham gia bảo hiẻm đấu thầu phí. Một mặt nào đó, đấu thầu phí sẽ làm dịch vụ của chúng ta hoàn hảo hơn. Tuy nhiên, để có được dịch vụ, có được khách hàng tiềm năng, việc hạ phí, áp dụng phí mức miễn thường thấp diễn ra thường xuyên, đặc biệt là trong đấu thầu phí đối với các con tàu mới. Có những dịch vụ tỷ lệ phí áp dụng đặc biệt thấp, thấp hơn cả phí tái bảo hiễm do các công ty nhận tái bảo hiễm nước ngoài yêu cầu, từ đó tý lệ phí trung bình liên tục. giảm qua các năm điều này được thễ hiện qua Biểu 11.

Chính vì vậy mà dù số thuyền tham gia bảo hiểm có lớn trong mấy năm trở lại đây làm giá trị tham gia bảo hiểm cũng tăng nhưng doanh thu phí bảo hiểm trong nghiệp vụ này lại tăng rất chậm. Doanh thu phí bảo hiểm năm 2005 là khoảng 6 triệu USD bằng 150% so với mức doanh thu phí năm 1996 là gần 4 triệu USD tức là phải mất đúng 10 năm thì doanh thu phí mới tăng được 50% trong khi với các nghiệp vụ khác thì con số này thấp hơn nhiều chỉ khoảng từ 3-5 năm.

  • Tình hình tổn thất và bồi thường Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Tình hình tổn thất mấy năm gần đây lại rất xấu, đặc biệt là năm 2002 (177%) và năm 2004 (212%) (biểu 12). Tỷ lệ trung bình trong 5 năm trở lại đây đã lên tới là 130%. Các vụ tổn thất lớn liên tục xảy ra mắc cạn, chìm, đắm, đâm va. Điển hình như vụ tàu “Tràng An” bị chìm năm 2000, bồi thường 1,2 triệu USD. Tàu Lục Nam bị chìm năm 2001 bồi thường 1 triệu USD. Cháy máy tàu “Phú Xuân” năm 2002 bồi thường 3,32 triệu USD và gần đây là đắm tàu Mimosa tại Vũng tàu và tàu See Bee bi đắm tại Trung Quốc bồi thường cho mỗi tầu là 2 triệu USD. Ngoài tổn thất toàn bộ thực tế hay ước tính cũng có các tổn thất bộ phận xảy ra với tầng xuất ngày càng nhiều và chi phí cho các tổn thất này cũng càng ngày càng cao.

Do tỷ lệ tổn thất cao như vậy cũng làm cho tỷ lệ bồi thường thân tàu biển trong những năm gần đây là rất cao và đáng báo động. Biểu đồ trên đã phản ánh tương đối đầy đủ kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp tham gia nghiệp vụ này.

Trong thời gian tới đội tàu biển Việt Nam sẽ còn tiếp tục được đầu tư bằng đóng mới trong nước hoặc mua tàu đã qua sử dụng tại nước ngoài, điều này sẽ làm cho tăng về cả chất và lượng, hơn nữa ngành đóng tàu biển của Việt Nam đã và sẽ tăng trưởng mạnh và có uy tín cao trên thị trường quốc tế, thể hiện qua việc giành được hợp đồng ở cấp cao để đóng được những con tàu trọng tải lớn xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Anh, …

Tuy nhiên khó mà báo trước được tình hình tổn thất ra sao khi tình hình thời tiết diễn biến hết sức phức tạp và khủng bố trên thế giới đang gia tăng. Trước tình hình đó các doanh nghiệp khai thác bảo hiểm gốc nên chăng bắt tay với nhau nhiều hơn nữa để tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh khi kết quả kinh doanh nghiệp vụ này là rất xấu, nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.2.5.2 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ tầu (P & I)

Doanh thu phí của loại hình nghiệp vụ này có tăng và chắc chắn là sẽ còn tăng mạnh trong tương lai khi đội tàu của Việt Nam phát triển. Mức phí P&I trong thị trường cũng rất cạnh tranh, khi khoảng cách giữa phí hội và phí gốc nhỏ lại, điều này cũng đồng nghĩa với việc tỷ lệ giữa phí hội và phí Fix tăng dần, 76% cho 2001, 91% cho 2004 và 94% cho 2005.

Như đã trình bày ở trên, đội tàu biển Việt Nam có độ tuổi khá cao, khoảng 15 tuổi, và cá biệt là có tới 15% con tàu có độ tuổi trên 25 tuổi, nên việc thực thi công tác đề phòng hạn chế tổn thất bằng cách luôn quan tâm đến tình trạng tàu là hợp lý và đạt hiệu quả cao cho cả chủ tàu và nhà bảo hiểm.

Tuy nhiên trong 5 năm trở lại đây thì số vụ tổn thất và tỷ lệ tổn thất không ngừng tăng cao do tình hình thời tiết không ổn định. Tổng số tiền bồi thường đã vuợt doanh thu phí và đang còn có xu hướng tăng cao nếu các nhà bảo hiểm không có biện pháp để quản lý rủi ro một cách có hiệu quả.

1.2.6  Bảo hiểm hàng không Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Tình hình bảo hiểm hàng không Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng lớn của của tình hình bảo hiểm hàng không thế giới. Sau sự kiện 11/09/2001 phí bảo hiểm hàng không cũng tăng khá lớn. Nhưng những năm gần đây, do tình hình khai thác an toàn của các công ty hàng không ở Việt Nam, tỷ lệ phí liên tục được giảm dần qua từng năm. Tuy nhiên do có sự tăng trưởng về đội bay từ năm 2000 chỉ có khoảng 45 máy bay các loại thì tới năm 2005 đã có 69 máy bay các loại và bốn đội bay là Vietnam Airline, Pacific Airline, Vasco và SFC. và số lượng hành khách cũng tăng lên trung bình là 15% một năm. Riêng trong năm 2005 tỷ lệ này tăng lên 18% đạt đến con số 6 triệu. Nên tổng phí bảo hiểm trên thị trường hầu như được duy trì và chiếm 5,91% tổng phí của toàn thị trường bảo hiểm phi nhân thọ. Bảo Minh chiếm thị phần lớn nhất với 69,1% tiếp sau đó là đến Bảo Việt.

Tình hình tổn thất cũng giảm trong mấy năm trở lại đây. Nếu như trong năm giai đoạn 1995 – 1999 tỷ lệ tổn thất lên tới 200% một con số quá cao, thì trong gia đoạn tiếp theo là từ 2000 cho đến nay thì tỷ lệ thất khoảng 20%. Làm cho tỷ lệ tổn thất của toàn thị trường trong 10 năm trở lại đây là 48% với số tiền bồi thường là 48,9 triệu đô la Mỹ.

Ngành hàng không trong những năm tới sẽ còn thay đổi nhiều, cụ thể là trong cuối năm 2006 đội bay Việt Nam sẽ bổ sung thêm 7 chiếc Boing 767. Thêm vào đó là hướng phát triển của các hãng hàng không và đội bay ở Việt Nam rõ ràng hơn. Vietnam Airline sẽ trở thành hãng hàng không hàng đầu phát triển theo hướng quốc tế, Pacific sẽ hoạt động theo mô hình hàng không giá rẻ khai thác các chuyến bay với mức giá thấp. Vasco và SFC sẽ tập trung vào khai thác vào các đường bay ngắn, mà hiện nay thì nhu cầu cho loại hình này đang tăng cao vì thế trong thời gian tới sẽ có thêm các hãng hàng không tham gia thị trường Việt Nam. Đi đôi với triển vọng của ngành hàng không Việt Nam là sự phát triển tiềm năng của ngành Bảo hiểm hàng không.

1.2.7 Bảo hiểm xe cơ giới

Là một loại hình bảo hiểm bắt buộc, thì đây là nghiệp vụ bảo hiểm vẫn tiếp tục có doanh thu(1.601 tỷ VNĐ-101 triệu USD)và thị phần (hơn 29%) lớn nhất trên thị trường BHPNT có mức tăng trưởng 18% so với năm 2004 cũng khá cao những không được bằng với mức cao của toàn thị trường. Bảo Việt vẫn là “gã” khổng lồ trong nghiệp vụ này chiếm tới hơn 42% tiếp theo sau là Bảo Minh, 22%. Được đánh giá là một thị trường còn nhiều tiềm năng do tỷ lệ tham gia bảo hiểm của các xe ô tô, xe máy còn rất thấp. Theo Luật Kinh Doanh bảo hiểm 2000 thì tất cả các xe ô tô, và xe máy phải mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự nhưng cho tới năm 2005 thì con số này còn khá khiêm tốn, có khoảng 600.000 chiếc ô tô (75%) và 5 triệu xe máy (35%) là mua bảo hiểm.

Cùng với sự ra tăng của doanh thu thì là sự ra tăng của các hình thức trục lợi bảo hiểm. Có rất nhiều trường hợp chủ phương tiện mua bảo hiểm sau khi xảy ra tai nạn và điều này thì rất khó để chứng minh là chủ phương tiện có vi phạm hay không. Vì thế mà để giảm được tỷ lệ này các doanh nghiệp bảo hiểm phối hợp cùng các cơ qua trức năng để giải quyết vấn đề trên.

1.2.8 Các loại hình bảo hiểm khác Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Cũng phát triển nhưng không cao, đặc biệt có bảo hiểm nông nghiệp thì đã giảm rất nhiều do tình hình tổn thất quá cao, mặt khác lại không có chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước nên loại hình sản phẩm bảo hiểm này đã hầu như là không còn. Đới với các sản phẩm bảo hiểm còn lại thì lại rất mới như bảo hiểm trách nhiệm chung, bảo hiển rủi ro tài chính có doanh thu rất nhỏ chỉ chưa đến 100 tỷ đồng.

Tóm lại: hiện nay các doanh nghiệp chỉ tập chung khai thác các sản phẩm truyền thống như cháy, xây dựng và lắp đặt, dầu khí… còn các sản phẩm mới thì không thấy phát triển hoặc có những ở quy mô rất ít và hầu như là không. Ví dụ cách đây 4 năm Bảo Việt có triển khai loại hình bảo

hiểm nông nghiệp cây trồng và vất nuôi, nhưng sau hơn 3 năm tồn tại đến nay nghiệp vụ bảo hiển này đã không phát triển được nữa. Trên thị trường hiện nay chỉ có duy nhất một công ty nước ngoài triển khai dịch vụ này là Groupama nhưng phạm vi của nghiệp vụ này là rất nhỏ. Hay như trong lĩnh vực tài chính thì sản phẩm bảo hiểm là không có.

Dù biết rằng phát triển được các nghiệp vụ bảo hiểm truyền thống là rất tốt nhưng trong một nền kinh tế mở, với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, ngày càng có nhiều các loại hình kinh doanh mới ra đời thì bảo hiểm với đặc trưng cơ bản là phát triển cùng nền kinh tế sẽ phải có những sản phẩm phù hợp với yêu cầu mở của nền kinh tế với nhu cầu của xã hội. Như hiện nay trên bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam sản phẩm bảo hiểm là quá nghèo nàn, quanh đi quẩn lại chỉ có mấy loại sản phẩm truyền thống đã có từ rất lâu trên thế giới. Vì thế đứng trước yêu cầu mở của nền kinh tế thì việc đa dạng hóa sản phẩm là một yêu cầu cấp bách.

1.2.9 Xu thế phát triển các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ

Trái với xu thế phát triển của bảo hiểm nhân thọ là mang tính tiết kiệm cao hơn là tính bảo vệ đề phòng rủi ro thì xu thế phát triển của các sản phẩm BHPNT lại ngày càng thể hiện vai trò ngăn ngừa và đề phòng rủi ro. Trong tình hình cạnh tranh ngày càng gay gắt như hiện nay thị xu hướng sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ là để bảo vệ con người, tài sản khi rủi ro ko may xảy ra. Rủi ro luôn bí ẩn, một dấu hỏi chấm cho con người vì chẳng ai biết trước khi nào rủi ro đến với mình và chẳng ai mong muốn. Bởi vậy công ty bảo hiểm là người đại diện san sẻ cùng bạn rủi ro đó. BHPNT phản ánh rất rõ điều này.

Hiện nay, xu hướng của sản phầm BH PNT thì vẫn mang tính chất an tòan, phòng tránh rủi ro vì những tổn thất về tài sản thường ảnh hưởng lớn đến hoạt động tài chính. Hiện nay, nhu cầu cần được bảo hiểm ngày càng cao. Khách hàng cần nhiều lọai hình bảo hiểm ngắn hạn cũng như dài hạn. Để tin chắc là họ luôn luôn được an tòan, an tâm đi lại, làm việc và sinh sống, người dân càng đòi hỏi nhiều hơn các lọai hình bảo hiểm để đáp ứng nhu cầu.

1.3 Tình hình cạnh tranh trên thị trường Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường ngày một mở, ngày một phát triển, số lượng các doanh nghiệp tham gia thị trường ngày một tăng thì sự cạnh tranh trên thị trường diễn ra rất khốc liệt. Tình hình cạnh tranh của thị trường này được thể hiện rõ qua 3 khía cạnh là: phí, chất lượng sản phẩm, và dịch vụ sau bán hàng.

1.3.1 Tình hình cạnh tranh trên thị trường qua phí bảo hiểm.

Doanh thu phí tăng ổn định xong vì các công ty kinh doanh bảo hiểm gặp khó khăn với việc khai thác thị trường tiềm năng rộng lớn này, số lượng dịch vụ lớn (thường là từ các doanh nghiệp vốn có đầu tư trực tiếp nước ngoài) đưa vào khai thác mới trong mấy năm trở lại đây không có sự tăng trưởng. Nên việc khan hiếm dịch vụ đã dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường đó là cạnh tranh bằng phí. Theo các chuyên gia thì chính việc cạnh tranh bằng phí là một nguyên nhân quan trong kéo chậm sự tăng trưởng của thị trường. Tình hình cạnh tranh hạ phí đã giảm hẳn sau sự kiện 11/9 trước sức ép của thị trường quốc tế, các điều kiện điều khoản được thắt chặt. Tuy nhiên, xu hướng trên chỉ kéo dài đến hết năm 2002. Kể từ năm đầu năm 2003 trở đi, tình trạng cạnh tranh hạ phí trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ mà cụ thể là trong một số nghiệp vụ là: cháy, và xây dựng lại xuất hiện trở lại. Đây là hướng diễn biến trong xuốt năm 2003, 2004, 2005 và trong 6 tháng đầu năm 2006 thì lại càng trở lên gay gắt và phức tạp hơn bao giờ hết.

Ví dụ ở nghiệp vụ bảo hiểm cháy: như trước kia cạnh tranh hạ phí chỉ tập trung ở những dịch vụ lớn thì hiện nay lại xuất hiện cả ở các dịch vừa và nhỏ. Xảy ra tình trạng này là do số lượng các đầu dịch vụ lớn có hạn lại phải chịu nhiều ảnh hưởng của các nhà tái bảo hiểm quốc tế nên tỉ lệ phải duy trì ở mức tiêu chuẩn. Còn với các dịch vụ nhỏ, mức độ ảnh hưởng của các nhà tái bảo hiểm chỉ là các hợp đồng cố định nên công ty bảo hiểm có thể chủ động đưa ra mức phí cạnh tranh để dành dịch vụ.

1.3.2 Tình hình cạnh tranh trên thị trường qua chất lượng sản phẩm.

Cùng với xu thế hạ phí trên thị trường thì các điều kiện và điều khoản cũng ngày càng được mở rộng. Trên thực tế đây là hình thức cạnh tranh chủ yếu của công ty bảo hiểm trong việc thu hút khách hàng mà không thật sự quan tâm đến chất lượng rủi ro khai thác cũng như nâng cao chất lượng sản phẩm cung cấp. Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong thời gian qua đã tạo cho các nhà nhận tái bảo hiểm quốc tế một cái nhìn khá thận trọng về thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam. Mặc dù thị trường bảo hiểm tài sản thế giới những năm gần đây đang có xu hướng “mềm” song trên thực tế các nhà nhận tái bảo hiểm lớn vẫn rất thận trọng trong việc xem xét các rủi ro. Một thực tế trong thời gian vừa qua là các dịch vụ bảo hiểm tài sản rất khó được chấp nhận bởi các nhà nhận tái bảo hiểm lớn. Với điều kiện và điều khoản cũng như tỷ lệ phí quá cạnh tranh như hiện nay, thậm chí việc thu xếp tái bảo hiểm cho các rủi ro như khách sạn, văn phòng cho thuê… cũng đã gặp khó khăn.

1.3.3. Tình hình cạnh tranh trên thị trường qua dịch vụ sau bán hàng.

Dịch vụ sau bán hàng chính là các các dịch vụ có liên quan đến công tác giải quyết bồi thường. Hiên nay công tác này cũng được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm và được xem như là một phần quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ. Nhiều vụ tổn thất lớn trong thời gian qua đã được các công ty bảo hiểm phối hợp với các công ty giám định giải quyết nhanh chóng, đúng thủ tục, giúp khách hàng nhanh chóng ổn định sản xuất kinh doanh.

2. Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ từ phía người mua Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

2.1 Nhận thức của người dân về bảo hiểm phi nhân thọ đang được cải thiện

Nền kinh tế tăng trưởng, đời sống kinh tế của người dân được cải thiện đã tác động tích cực tới ý thức người dân về bảo hiểm. Người dân đã có sự hiểu biết nhất định về ý nghĩa và vai trò của bảo hiểm đặc biệt là bảo hiểm phi nhân thọ đối với hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như đời sống sinh hoạt xã hội. Tham gia bảo hiểm là biện pháp hữu hiệu nhất đảm bảo an toàn cho sự phát triển của xã hội. Bảo hiểm mặc dù không tránh được rủi ro, hiểm họa nhưng lại tránh đảm bảo về mặt tài chính cho các doanh nghiệp , cá nhân trước rủi ro hiểm họa khi xảy ra. Người dân trong sản xuất kinh doanh cũng như trong sinh hoạt xã hội đã thấy được tác dụng to lớn của bảo hiểm và coi bảo hiểm như một lá chắn kinh tế vững chắc trước những biến cố của thiên tai, tai nạn bất ngờ. Đến nay, “Bảo hiểm” không còn là khái niệm xa lạ đối với người dân Việt Nam. Ý thức về sự cần thiết của bảo hiểm đối với quá trình sản xuất kinh doanh cũng như đời sống của con người đang từng bước được định hình và ngày càng rõ nét trong tư duy của các nhà doanh nghiệp cũng như trong cộng đồng dân cư.

2.2 Dung lượng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ

Khi kinh tế càng phát triển, đời sống người dân càng cao, nhận thức về bảo hiểm nói chung bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng của người dân càng được nâng lên, thì khả năng tiêu dùng của người dân lại càng lớn, dung lượng thị trường càng ngày càng “to”.

Trong những năm gần đây, thị trường BHPNT đạt được tốc độ tăng trưởng ấn tượng với tốc độ tăng trưởng trung bình là 15% một năm từ lúc mở của thị trường 1993 đến nay, và nếu chỉ tính từ năm 2000-2005 thị tốc độ này là 20%/năm. Doanh thu phí tăng nhanh, nếu như vào năm 1993 doanh thu phí là 1,341 tỷ VNĐ thì đến năm 2005 thì con số này đã là 5,535 tỷ VNĐ mức phí đã tăng lên 4 lần chỉ trong có 8 năm.

  • Bảng 5: Doanh thu và mức tăng trưởng của TTBHPNT qua các năm

Đây là mức tăng trưởng cao so với thế giới trong thời kỳ này. Nhưng xét về quy mô so với số dân Việt nam thị đây là một con số khiêm tốn ngay cả khi so sánh với các nước trong khu vực thôi.

  • Bảng 6: Xếp hạng về thị trường bảo hiểm phi nhân thọ của các nước

Khi so sánh dung lượng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam với những nước có trình độ phát triển như Singapore hay như Malayxia thì ta cũng có thể thấy được sự chênh lệch về dung lượng thị trường là điều hiển nhiên nhưng khi so sánh với những nước mà được đánh giá là có cùng trình độ phát triển như Inđônêxia hay Philipine thì thấy rằng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam còn cách quá xa. Chi tiêu của người dân cho bảo hiểm phi nhân thọ còn quá khiêm tốn chỉ là 2,7 USD/người/năm (2004) sau tăng lên là 3,5 USD vào năm 2005. Trong khi đó con số này của Inđônêxia và Philipine là 8,1 USD và 6 USD (bảng 6). Qua đó có thể thấy rõ là khoảng cách thị trường bảo hiểm phi nhân thọ của ta còn quá xa so với các nước bạn trong khu vực. Đó cũng là một điều mà ta có thể dự đoán được trước bởi nền kinh tế Việt Nam mới mở của được hơn 20 năm và thị trường bảo hiểm thì chỉ có 13 năm “hé” cửa và chính thức thì mới khoảng 5 năm mở của tính từ thời điểm các công ty 100% vốn nước ngoài được phép thành lập tại Việt Nam. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Từ đó có thể kết luận rằng dung lượng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam còn rất nhỏ so với thế giới nhưng dung lượng này đang tăng trưởng đều. Cụ thể qua 2 năm 2004 và 2005, ta thấy được sự phát triển toàn diện của thị trường BHPNT ở Việt Nam, phát triển đều về doanh thu phí, thị phần. Đây là dấu hiệu đáng mừng cho một thị trường rất “non” như Việt Nam. Tuy nhiên trong thời gian tới, được dự bảo là có rất nhiều thiên tai xảy ra và nhiều rủi ro khác nữa thì thị trường BHPNT Việt nam cần đề phòng để giữ được mức tăng trưởng như hiện nay.

3 Môi trường pháp lý

Trước năm 2000, không có một văn bản pháp lý cụ thể nào hướng dẫn thi hành trong lĩnh vực bảo hiểm. Vào năm 2000 bộ tài chính ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật kinh doanh bảo hiểm. Cùng lúc đó, Chính phủ cũng ra nhiều văn bản dưới luật nhằm hướng dẫn luật trên, như là: nghị định số 42 và 43, thông tư số 98, 99. Và vào năm 2003 Thủ tướng đã ban hành nghị quyết sô 175/2003/QD-TTg thông qua chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam từ nay đến 2010. Như vậy hiện nay, tại Việt Nam, các hoạt động của ngành bảo hiểm phi nhân thọ được điều chỉnh bởi mốt số văn bản luật và hướng dẫn thi hành.

Để có cái nhìn sâu hơn về hệ thống pháp lý điểu chỉnh thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, ta sẽ đi phân tích hệ thống pháp lý trên 2 góc độ.

3.1 Luật với người mua

Cũng có một số các văn bản pháp lý quy định rõ những người nào, kinh doanh trong lĩnh vực gì phải mua bảo hiểm, bảo gồm không hạn chế những đối tượng mà được đề cập trong luật doanh nghiệp 2005 và luật đầu tư mới có hiệu lực từ ngày 01/072006, luật dân sự, luật giao thông đường thủy nội địa … Chính phủ cũng yêu cầu các công ty kinh doanh trong lĩnh vực có liên qua cũng phải mua bảo hiểm sau: xây dựng và lắp đặt, xăng dầu, bảo hiểm cháy nổ, và vận tải hành khách trên cả đường bộ, đường sông, đường hàng không, và đường biển. Từ này 01/01/2006 bảo hiểm cho mọi công dân Việt Nam khi đi du lịch ra nước ngoài sẽ là bắt buộc. Thêm vào đó, mọi công dân Việt Nam cũng đều phải mua bảo hiểm an sinh xã hội. Tuy nhiên Việt Nam là một nước mà lịch sử và truyền thống của ngành bảo hiểm chỉ mới bắt đầu chính thức vào năm 1964, và ý thức pháp luật của người dân còn rất thấp. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trong nghiệp vụ bảo hiểm xây dựng và lắp đặt, thì các chủ thi công dự án tuân thủ việc mua bảo hiểm xây dựng là lắp đặt do sức ép về thời gian hoàn thành công trình. Nhưng khi công trình kết thúc và đi vào khai thác thì chỉ có các chủ công trình tư nhân hay có vốn đầu tư nước ngoài thì còn tiếp tục mua bảo hiểm, còn các công ty khác mà đặc biệt là các công ty nhà nước thì điều này là rất hiếm thấy.

Với nghiệp vụ giao thông nói chung, bảo hiểm hàng không là bắt buộc, không chỉ là bắt buộc từ phía Việt Nam mà còn là từ phía nước ngoài. Vì các công ty hàng không khác sẽ không cho phép các máy bay chưa được bảo hiểm bay trên vùng trời của họ. Điều này cũng xảy ra trong hàng hải quốc tế. Ngoài các điều khoản bảo hiểm thông thường, như tổn thất hàng hóa, tàu thuyền, các công ty tầu biển cũng buộc phải mua bảo hiểm mổi trường và bảo hiểm trách nhiệm người thứ 3. Kể từ năm 2006, thì đối với ngành vận chuyển hành khách và hàng hóa dễ cháy bằng đường thủy nội địa mua bảo hiểm là điều bắt buộc. Còn trong lĩnh vực giao thông đường bộ thì luật nói rằng tất cả các chủ phương tiện ô tô xe máy đều phải mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự nhưng số lượng người mua bảo hiểm là rất ít.

Trong bảo hiểm cháy nổ và an sinh xã hội, thì có chưa đầy 3% các ngôi nhà tư được bảo hiểm và đa số trong số đó lại được tái bảo hiểm. Theo luật thì, các doanh nghiệp phải mua bảo hiểm cháy nổ, nhưng trên thực tế còn rất nhiều các doanh nghiệp tư nhân không mua bảo hiểm này.

3.2 Luật với người bán

Trước năm 2000, quá trình tự do hóa ở Việt Nam đang dừng ở những bước đầu tiên khi nền kinh tế vừa mở của 15 năm trước đó. Các nhà đầu tư nước ngoài thấy rằng rất khó cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nước khi lĩnh vực kinh doanh bị hạn chế. Hình thức thành lập công ty liên doanh là hình thức duy nhất với số vốn hạn chế và về cơ bản là không thể làm ăn được với các doanh nghiệp nước ngoài khác đang hoạt động tại Việt Nam. Kể từ năm 2001 có rất nhiều thay đổi trong việc thành lập các công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Việc Quốc hội thông qua luật kinh doanh bảo hiểm vào cuối năm 2000 và có hiệu lực vào đầu năm 2001, thì đây là văn bản luật chính thức đầu tiên điều chỉnh một cách rõ ràng các hoạt động của lĩnh vực bảo hiểm trong đó có cả bảo hiểm phi nhân thọ. Trong đó đưa những khung cơ bản cho hoạt động của các công ty trong nước cũng như nước ngoài và các đại lý trong lĩnh vực bảo hiểm. Và đặc biệt, để bảo vệ người mua và tạo sân chơi bình đẳng hơn cho các doanh nghiệp trong nước cũng như ngoài nước thì Chính phủ đã ban hành nghị quyết 42, 43 nhằm tăng vốn pháp định tối thiểu lên để đảm bảo khả năng chi trả của các doanh nghiệp bảo hiểm khi rủi ro được bảo hiểm xảy ra. Đối với các doanh nghiệp phi nhân thọ thì mức này là 5 triệu USD. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trong quá trình bình thường hóa qua hệ Việt – Mỹ, Chính phủ Việt Nam đã kỹ hết hiệp định thương mại Việt – Mỹ vào năm 2000, theo như bản hiệp định này thì Việt Nam sẽ nới lỏng thị trường bảo hiểm đặc biệt là bảo hiểm phi nhân thọ cho các doanh nghiệp Mỹ.

Xóa bỏ tỷ lệ hạn chế về vốn cho các doanh nghiệp bảo hiểm Mỹ sau 5 năm kể từ khi hiệp định này có hiệu lực.

Sau 3 năm các công ty liên doanh với phía Mỹ sẽ được phép bán ra các sản phẩm như, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm xây dựng và lắp đặt và các loại hình bảo hiểm bắt buộc khác và các công ty có100% vốn từ phía Mỹ sẽ được phép bán ra các sản phẩm trên trong vòng 6 năm (2007).

Sau năm 2006 việc tái bảo hiểm bắt buộc 20% qua công ty cổ phần tái bảo hiểm quốc gia sẽ bị xóa bỏ.

Theo bản hiệp định này thì các doanh nghiệp Mỹ có lợi thế là sẽ trở thành các doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được hoạt động “đầy đủ” tại thị trường Việt Nam. Nhưng với triển vọng ra nhập vào WTO của Việt Nam vào cuối năm 2006 thì lợi thế này của các doanh nghiệp Mỹ cũng không còn khi Việt Nam vừa mới đây đồng ý với phía Mỹ rằng Việt Nam sẽ mở rộng hơn nữa thị trượng dịch vụ mà trong đó có bảo hiểm.

Việt Nam sẽ cho phép các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài hoạt động thông qua hình thức chi nhánh 100% vốn nước ngoài. Việt Nam cũng sẽ cho phép mở các chi nhánh trực tiếp và được phép tham gia vào thị trường bảo hiểm phi nhân thọ sau năm năm gia nhập WTO.

Việt Nam cũng cho phép các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam với hạn chế tối thiểu về phạm vi kinh doanh. Ví dụ như là trong vòng 1 năm ra nhập WTO thì Việt Nam sẽ không cho phép các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài bán các sản phẩm bảo hiểm bắt buộc, nhưng lại không có một rào cảm nào về việc ra nhập thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Hơn thế nữa, Việt Nam sẽ thực hiện cam kết của mình với việc mở cửa hơn nữa thị trường bảo hiểm phi nhân thọ để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế của hiệp hội bảo hiểm các nhà bảo hiểm quốc tế.

Chuẩn bị cho sự ra nhập thị trường của các doanh nghiệp nước ngoài trong tương lai Chính phủ cũng đã nới lỏng quyền kiểm xoát với hầu hết các doanh nghiệp nhà nước. Bộ Tài Chính vừa thông qua việc sẽ cổ phần xong Bảo Việt vào cuối năm 2006 và Bảo Việt sẽ trở thành một tập đoàn tài chính. Vào năm 2003 Thủ thướng cũng đã thông qua chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam từ nay đến 2010 bằng quyết định số 175/2003/QD – TTg theo đó thì doanh thu phí của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ vào năm 2010 sẽ đạt gần 850 triệu USD, nâng cao được ý thức của người dân về bảo hiểm, đa dạng hóa kênh phân phối, tái cơ cấu lại các doanh nghiệp có vốn nhà nước, cho phép nhiều doanh nghiệp nước ngoài tham gia thị trường hơn nữa nhằm thúc đẩy thị trường phát triển. Và trên cả là hoàn thiện khung pháp lý về bảo hiểm nói riêng để phù hơp với những tiêu chuẩn quốc tế.

4 Một số phân tích rút ra từ thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam hiện nay. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

4.1 Những thành tựu đã đạt được

Qua hơn 10 năm mở của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng. Tốc độ tăng trưởng trung bình trong 5 năm trở lại đây là 28% cao hơn nhiều so với giai đoạn 93 – 99 trước đó là 10%. Sự tăng trưởng này đặc biệt có một nguyên nhân khách quan là nhờ vào sự tăng trưởng của các hoạt động kinh tế, đặc biệt là các nguồn vốn đầu tư phát triển xã hội liên tục tăng đều qua các năm trung bình là 15%. Mặt khác tình hình cạnh tranh cũng được nâng cao khi từ năm 1994 trở đi độc quyền ngành đã được phá bỏ với việc thành lập của Bảo Minh, và từ năm 1997 thì có sự tham gia của các doanh nghiệp liên doanh, còn đến năm 1999 thì doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài được phép hoạt động ở thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam. Các loại hình công ty là khá đa dạng từ nhà nước, cổ phần, liên doanh đến 100% vốn nước ngoài, đã nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường, buộc các doanh nghiệp phải phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường tiếp cận khách hàng, cải tiến công nghệ quản lý. Sản phẩm hiện nay trên thị trường được đánh giá là có tiến bộ hơn và đa dạng hơn, nếu như trước năm 1993 tổng số sản phẩm trên thị trường chỉ là 22 thì đến năm 2005 số sản phẩm này đã nên 500 sản phẩm.

Với số lượng sản phẩm này các công ty càng ngày càng đáp ứng hơn nhu cầu của khách hàng. Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng góp phần nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, giải quyết bồi thường. Nhận thức của người dân về sự cần thiết của bảo hiểm cũng được cải thiện đáng kể.

Bảo hiểm phi nhân thọ đã thực hiện tốt vai trò là kênh huy động vốn quan trọng cho sự phát triển kinh tế và ổn định kinh tế. Tính cho đến cuối năm 2005 các doanh nghiệp bảo hiểm đã đầu tư 4.469 tỷ đồng. Công tác đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ngày càng được cải thiện và đi vào chiều sâu nhằm đảm bảo sự lựa chọn được các dự án đầu tư thích hợp, an toàn cho nguồn vốn và mang lại hiệu quả kinh tế cao như góp vốn liên doanh, tham gia thành lập các công ty cổ phần, cho vay, tham gia vào các dự án đầu tư, mua trái phiếu Chính phủ,, mua cổ phiếu gửi tiết kiệm ngân hàng. Hiệu quả và an toàn trong công tác đầu tư ngày càng được trú trọng. Bên cạnh đó bảo hiểm phi nhân thọ cũng góp phần tạo được thêm nhiều công ăn việc làm cho xã hội. Riêng đội ngũ đại lý bảo hiểm phi nhân thọ là 36,760 với thu nhập ổn định.

Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động bảo hiểm đã được chỉnh sửa nhiều lần, ngày càng “tiệm cận” với các tiêu chuẩn quốc tế. Đánh giá khung pháp lý bảo hiểm của Việt Nam từ nhiều góc độ như: cấp giấy phép và quản lý, đảm bảo khả năng thanh toán, đầu tư. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trong những năm gần đây môi trường pháp lý không ngừng được hoàn thiện, ngày càng gần với các tiêu chuẩn quốc tế. Về cơ bản thì Chính phủ cũng đã tạo được hành lang pháp lý cho hoạt động của thị trường, bao quát được các vấn đề trong ngành với hàng loạt văn bản luật và dưới luật (xem phụ lục 4). Đây là kết quả của nỗ lực của các nhà hoạch định chính sách, các hiệp hội, các doanh nghiệp, và người tiêu dùng, một phần vì sự phát triển lành mạnh của bản thân thị trường BHPNT Việt Nam, một phần đáp ứng đòi hỏi của các yêu cầu trong nước cũng như quốc tế trong bối cảnh nền kinh tế mở như hiện nay.

4.2 Những vấn đề bất cập

Tuy có những bước phát triển mạnh mẽ và vững chắc, thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam vẫn tồn tại những bất cập:

4.2.1 Các quy định pháp luật vẫn còn thiếu, chồng chéo, mâu thuẫn, chưa theo kịp tốc phát triển của ngành bảo hiểm.

Hệ thống pháp luật chưa thực sự hoàn thiện và đồng bộ. Vẫn còn tồn tại sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản khác nhau. Cùng một vẫn đề như bảo hiểm bắt buộc, cạnh tranh, quan hệ hợp đồng vừa được quy định trong luật bảo hiểm vừa được quy định trong các văn bản chuyên ngành khác nhưng lại có sự chưa có các quy định rõ ràng về nguyên tắc áp dụng khiến cho cả việc thực thi pháp luật lẫn việc giám sát thực hiện pháp luật đều gặp khó khăn. Nhiều vấn đề quan trọng như bảo hiểm bắt buộc, quản lý đại lý, thu nhập lưu trữ và báo cáo số liệu thống kê, kiểm soát và mức tái bảo hiểm ra nước ngoài, bảo vệ quyền lợi khách hàng … vẫn chưa được quy định cụ thể và có cơ chế giám sát thực hiện.

4.2.2. Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ chưa có chiến lược phát triển dài hạn, thiếu kinh nghiệm quản lý, kỹ thuật chuyên ngành lẫn khả năng ứng dụng thông tin.

  • Về chiến lược phát triển

Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nhà nước chưa có chiến lược phát triển rõ ràn, trừ Bảo Việt Chính phủ đã định hướng phát triển thành tập đoàn tài chính lớn của Việt Nam, các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước đều cạnh tranh nhau trên cơ sở đối phó, chủ yếu dựa vào quan hệ cá nhân hơn là có một chiến lược phát triển lâu dài. Các công ty đều chưa đầu tư thích đáng vào phát triển nguồn nhân lực và cơ sở vật chất.

Về mặt tổ chức và quản lý: Nhìn chung thì các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước có bộ máy cồng kềnh, công nghệ quản lý lạc hậu hơn nhiều so với các công ty bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài. Ngoài việc thiếu những quy định cụ thể về phạm vi công việc, giới hạn trách nhiệm, hiệu quả hoạt động, lương, thưởng …, đa số các doanh nghiệp trong nước còn chưa chuẩn hóa được tác phong phục vụ khách hàng, văn hóa ứng sử với khách hàng, mà chủ yếu dựa trên sự nhạy bén của từng cá nhân. Điều này không những ảnh hưởng tới chất lượng phục vụ khách hàng mà còn ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của chính công ty đó. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Về nhân sự: Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước có sự thiếu hụt về đội ngũ cán bộ quản quản lý có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm trong ngành bảo hiểm. Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước, đặt biệt là các công ty nhà nước còn thường xuyên phải đối mặt với tình trạng chảy máu chất xám do các quy định về chế độ lương, thưởng đối với người lao động phải tuân thủ các quy định của nhà nước. Ngoài ra, nhân sự phục vụ các lĩnh vực chuyên môn như tính phí bảo hiểm, quản lý rủi ro, thẩm định về bảo hiểm còn quá ít về số lượng và chưa có khả năng đảm nhận các công việc phức tạp đòi hỏi chuyên môn sâu.

Ứng dụng công nghệ thông tin: Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế đối với với hầu hết các doanh nghiệp trong nước và đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ thông tin được áp dụng chủ yếu là để quản lý hồ sơ khách hàng. Rất nhiều hoạt động yêu cầu phải áp dụng công nghệ thông tin thì đều bỏ ngỏ, như tính phí bảo hiểm, trích lập dự phòng nghiệp vụ…Chưa có công ty nào là đầu tư phần mềm chuyên biệt cho hoạt động của công ty mình.

4.2.3 Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong nước chưa có tiềm lực tài chính mạnh

Quy mô và khả năng bổ sung tài chính của các công ty bảo hiểm trong nước còn hết sức hạn chế, đặc biệt là các doanh nghiệp cổ phần. Mặc dù các doanh nghiệp nhà nước có số vốn được coi là lớn nhưng cũng chỉ là mức trung bình trong khu vực. Số vốn đăng ký của các doanh nghiệp mới chỉ đạt mức tối thiểu theo quy định của pháp luật. Nhưng trong trương lai gần khi những rào cản về phạm vi hoạt động đối với doanh ngiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài được xóa bỏ thì tình hình sẽ khác.

  • Bảng 7: Vốn đăng ký của các doanh nghiệp BHPNT – 2004

4.2.4 Hiện tượng cạnh tranh dựa trên quan hệ, giảm phí còn phổ biến

Hiện tượng cạnh tranh dựa trên quan hệ đặc biệt phổ biến đối với các rủi ro lớn, sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Các công ty bảo hiểm trong nước với cơ cấu linh hoạt giành lợi thế hơn hẳn các công ty có vốn nước ngoài về phương diện này. Quan hệ cũng được coi là một lơi thế cạnh tranh, nhưng nếu quan hệ không đi đôi với chất lượng dịch vụ thì trở thành cạnh tranh không lành mạnh. Thực tế cho thấy, có những doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ mới thành lập có năng lực tài chính thấp, trình độ chuyên môn không cao nhưng lại nhận được các hợp đồng lơn và phức tạp, còn các doanh nghiệp có đủ khả năng thì lại không nhận được các hợp đồng này. Điều này không những tạo nên một thị trường cạnh tranh không lành mạnh còn dẫn đến tình trạng là một số lượng lớn phí bảo hiểm phải tái ra nước ngoài. Bên cạnh đó việc cạnh tranh bằng việc giảm phí, mở rộng các điều khoản mà không quan tâm đến chất lượng dịch vụ đã làm cho thị trường phát triển không đúng hướng, số tiền bảo hiểm có tăng nhưng doanh thu phí lại tăng rất chậm. Hơn thế nữa làm cho thị trường BHPNT của ta dưới con mắt các nhà kinh doanh quốc tế đặc biệt là các nhà tái bảo hiểm nước ngoài sấu đi và rất khó để thu xếp một hợp tái bảo hiểm trị giá lớn ra bên ngoài.

III. Cơ hội và thách thức đối với thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Từ những phân tích về thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam qua một số năm, chúng ta cũng có thể tìm ra có hội và thách thức đối với thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong nền kinh tế ngày càng mở như hiện nay.

1. Cơ hội đối với thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

Trong lịch sử hơn 40 năm của ngành bảo hiểm bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam có lẽ chưa có thời điểm nào sôi động như hiện nay. Đất nước đang đứng trước ngưỡng cửa của một thời kỳ mới, nền kinh tế mở cửa, hội nhập toàn diện với nền kinh tế thế giới khi chúng ta trở thành thành viên của WTO vào cuối năm nay – 2006. Nền kinh tế Việt Nam đã và sẽ có những bước chuyển mình nhanh chóng, sự phát triển của kinh tế xã hội sẽ mở ra cho thị trường bảo hiểm nói chung và bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng những cơ hội mới.

Một nền kinh tế tiếp tục phát triển tích cực và đạt mức tăng trưởng kinh tế cao, cơ sở pháp lý đang dần hoàn thiện, xã hội ổn định đời sống nhân dân được cải thiện là cơ sở vững chắc cho sự phát triển của thị trưởng bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Thực hiện chính sách mở cửa, trong nhiều năm qua nền kinh tế Việt Nam đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng cao trung bình 7,5%/năm giai đoạn 2001 – 2005, năm sau cao hơn năm trước trên tất cả các lĩnh vực từ nông nghiệp, công nghiệp, đầu tư…

Thời gian qua, để tạo điều kiện để thị trường bảo hiểm nói chung và thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng phát triển, hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam đang từng bước được hoàn thiện nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động. Luật kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam ra đời có hiệu lực cùng với những văn bản khác đã tạo được hành lang pháp lý khá đầy đủ. Đây cũng chính là cơ hội để các doanh nghiệp có thể hoạt động trong một môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh, tránh được những rối loạn của thị trường do thiếu cơ sở pháp lý.

Tóm lại, tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam những năm qua không ngừng phát triển được các mục tiêu tăng trưởng với định hướng phát triển nhiều thành phần, cùng sự hoàn thiện dần của khung pháp lý và đời sống người dân được nâng cao, thu nhập của người dân cũng không ngừng được tăng cao, ý thức về bảo hiểm nói chung và bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng cũng đang được cải thiện. Từ đó tạo ra nhiều có hội cho sự phát triển của bảo hiểm phi nhân thọ. Những đô thị mới, khu chế xuất, khu công nghiệp không ngừng được hình thành và phát triển là cơ hội cho sự phát triển của bảo hiểm xây dựng và lắp đặt, hàng không, vẫn tải… Sự phát triển của các hoạt động kinh tế, xã hội và ý thức về bảo hiểm của người dân đang tăng lên đã mở ra cho sự phát sinh nhu cầu bảo hiểm phi nhân thọ mới, các sản phẩm mới sẽ được xuất hiện trên thị trường.

  • Hợp tác quốc tế phát triển, mở của thị trường, đã tạo điều kiện lớn, cơ hội lớn cho sự phát triển của thị trưởng bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Quan hệ hợp tác quốc tế phát triển là một cơ hội lớn cho sự phát triển thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam. Do mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, các quá trình chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực, việc ứng dụng các quy trình quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế được khuyến khích… đã đưa đến một diện mạo mới cho quy trình sản xuất kinh doanh ở Việt Nam. Kinh nghiệm, công nghệ mới được áp dụng trong sản xuất kinh doanh đã tạo ra một năng xuất lao động với một hiệu quả kinh tế cao đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế xã hội. Cùng với quá trình đó là quá trình bảo hiểm trên phạm vi quốc tế được hình thành và sẽ không ngừng phát triển. Quá phát triển quan hệ hợp tác, học hỏi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ sẽ là một cơ hội lớn cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.

Mở cửa thị trường, hội nhập vào nền kinh tế thế giới cụ thể là trở thành thành viên chính thức của WTO đã tạo ra một sức sống mới cho hoạt động sản xuất kinh doanh ở Việt Nam.Mở cửa thị trường, hội nhập kinh té quốc tế đã giúp chúng ta mở rộng được thị trường xuất khẩu hàng hóa dịch vụ, tăng cường thu hút vốn và công nghệ từ các nước phát triển. Đây là cơ hội lớn để các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ có thể mở rộng quan hệ, tiếp thu được trình độ quản lý đặc biệt là quản lý rủi ro nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Tóm lại, phát triển hợp tác quốc tế sẽ là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp là làm ăn có hiệu quả hơn, nâng lực tài chính và năng lực cạnh tranh để phục vụ nhu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa của đất nước.

  • Tự do hóa – động lực phát triển cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.

Trước đây, các nhà đầu tư nước ngoài luôn “ca thán” rằng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ là một thị trường được nhà nước bảo hộ quá chặt, hạn chế về cả số vốn đầu tư, phạm vi kinh doanh của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với lý do là đây là một thị trường nhạy cảm, thì nay dưới tác động của tự do hóa, của việc Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO vào cuối năm 2006 đã làm cho những rào cản của Chính phủ với thị trường này sẽ là không còn. Chính phủ sẽ phải tạo sân chơi bình đẳng hơn cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

Nếu như sự ra đời của nghị định 100 CP đã xóa bỏ đi độc quyền kinh doanh bảo hiểm, thì đến năm 1997 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đầu tiên được thành lập ở Việt Nam, tất cả đó chỉ có thể coi là bước đầu của việc hội nhập thị trường bảo hiểm phi nhân thọ vào thị trường quốc tế. Nhưng khi Việt Nam tham gia vào sân chơi lớn như WTO thì thị trường sẽ có nhiều bước biến chuyển. Mức độ cạnh tranh trên thị trường sẽ khốc liệt hơn tạo ra một cơ hội mới cho các doanh nghiệp kinh doanh phát huy hết khả năng và tiềm lực của mình trong việc hoàn thiện và nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển sản phẩm mới, phát triển kênh phần phối không chỉ dừng lại ở kênh phân phối truyền thống là đại lý mà phát triển các kênh phân phối qua ngân hàng, bưu điện, mạng internet…Như một nhà lãnh đạo một công ty bảo hiểm có nói rằng “Những lãnh thổ tự do hóa thị trường chắc chắn sẽ được lợi nhiều và sẽ phát triển vì có nhiều cơ hội kinh doanh mới và lớn hơn. Mới đầu có thể sẽ có những hạn chế vì các sản phẩm truyền thống sẽ tỏ ra cạnh tranh hơn. Tuy nhiên càng nhiều thị trường mở cửa, càng có nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia vào thị trường, cả các công ty bản xứ và các công ty nước ngoài, cạnh tranh tạo ra sự tiến bộ vươn lên của các doanh nghiệp trong nước, sự thành công của các doanh nghiệp nước ngoài và sau cùng người được hưởng lợi thực sự chính là người tiêu dùng sản phẩm bảo hiểm”. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

  • Sự hoàn thiện dần của thị trường tài chính mở ra cơ hội mới cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.

Sự hoàn thiện dần của thị trường tài chính Việt Nam đặc biệt là thị trường chứng khoán, khi hai trung tâm giao dịch chứng khoán ở thành phố Hồ Chí Minh (2000) và ở Hà Nội (2005) có ý nghĩa rất quan trọng với thị trường bảo hiểm nói chung và thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng. Vì khi thị trường chứng khoán chưa ra đời hầu hết vốn nhàn rỗi của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm Việt Nam trong đó có các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ sẽ không có lựa chọn nào khác là gửi ngân hàng hay mua trái phiếu chính phủ nhưng khi thị trường chứng khoán ra đời thì thì nguồn vốn nhàn rỗi trên có thể được sử dụng để mua cổ phần, hay tham gia vào thi trường tín dụng… Mặc dù tỷ lệ rủi ro khi tham gia vào thị trường có cao hơn nhưng lợi nhuận mà nó đem lại là rất lớn. Ngoài ra các doanh nghiệp này cũng có thể tham gia vào thị trường tài chính như là các nhà đầu tư trên thị trường tiền tệ.

Thị trường tài chính ở Việt Nam hiện nay phát triển chưa cao xong cũng hứa hẹn là một địa điểm đầu tư đầy triển vọng cho các doanh nghiệp bảo hiểm. Mở ra cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ.

Tóm lại, việc các quốc gia thực hiện chính sách mở của nền kinh tế, tham gia vào các định chế kinh tế tài chính quốc tế, thực hiện tự do hóa và thuân lợi hóa thương mại và đầu tư, cụ thể như: cắt giảm thuế quan, giảm và bỏ các hàng rào phi thuế quan và chuẩn mặc hóa các biện pháp phi thuế quan, giảm hạn chế với thương mại dịch vụ, giảm hạn chế đối với đầu tư, thuận lợi hóa thương mại … mở cửa, hội nhập đã tạo ra những cơ hội lớn cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam như cấu trúc lại thị trường, mở rộng thị trường, phong phú và đa dạng hóa sản phẩm, tranh thủ được vốn và công nghệ, giải quyết được công ăn việc làm, tăng thu nhập và phát triển dân trí, học hỏi được kinh nghiệm quản lý của các thị trường đã phát triển… Nhưng bên cạnh những cơ hội càng lớn thì thách thức cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ lại càng không nhỏ.

2 Thách thức đối với thi trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Mở cửa, hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu đã tạo ra nhiều cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam trong đó có bảo hiểm phi nhân thọ. Nhưng trong quá trình phát triển, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế, thị trường bảo hiểm Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ cần nhận diện để tìm ra những giải pháp khắc phục. Trên thực tế, để tìm ra một ranh giới rõ ràng nhằm phân biệt giữa cơ hội và thách thức là một điều khó, bởi vì trong quá trình phát triển cơ hội và thách thức là 2 yếu tố luôn song hành cùng nhau. Mở cửa đã và đang tạo nhiều cơ hội phát triển cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nhưng cũng tạo ra những thách thức. Nắm bắt được cơ hội đồng thời cũng phải biết vượt qua thử thách thì nền kinh tế mới phát triển thực sự, thị trường mới tăng trưởng bền vững. Cụ thể trong quá trình mở của nền kinh tế thị trường bảo hiểm phi nhân thọ phải đối mặt với những thách thức sau đây.

2.1 Nền kinh tế hoạt động chưa hiệu quả, hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm chưa hoàn thiện.

Nhìn tổng thể nền kinh tế những năm qua, chúng ta cảm thấy rất tự hào khi tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam luôn là một trong 10 nước có tốc độ nhanh nhất thế giới, đặc biệt năm 2005 đạt 8,4% và bình quân của cả thời kỳ 2001 – 2005 là 7,5%. Nhưng với những nguồn lực mà chúng ta đã bỏ ra để phát triển thì quả thật con số trên còn chưa xứng.

Đầu tư còn quá dàn trải, chưa thể hiện được ưu tiên trong đầu tư và chưa phát huy hết được hiệu quả. Thêm vào đó là chỉ số giá tiêu dùng tăng cao, kéo theo đó là tỷ lệ lạm phát tăng mà cụ thể là năm 2005 là 9,4% cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng GDP.

Mặt khác hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm trong đó có bảo hiểm phi nhân thọ còn thiếu và chưa đầy đủ. Từ đó gây không ít các khó khăn, cho doanh nghiệp, trong quá trình kinh doanh trên thị trường, thậm chí có những quy định chưa phù hợp với tập quán, điều kiện kinh doanh. Hoặc có rất nhiều luật cùng quy định về một vấn đề gây ra sự chồng chéo, khó hiểu cho người đọc.

2.2. Cạnh tranh không lành mạnh ngày càng gia tăng. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Một trong những vấn đề nổi lên trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong thời gian qua là cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp. Các hình thức cạnh tranh rất đa dạng với nhiều thủ pháp là một thách thức rất lớn đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ. Tình trạng này thể hiện rõ ở 2 mặt đó là: hạ phí, mở rộng các điều khoản và điều kiện, và độc quyền theo ngành.

  • Hạ phí, mở rộng các điều khoản và điều kiện và điều khoản

Trên thị trường, cạnh tranh là một yếu tố không thể thiếu, không những thế cạnh tranh còn là động lực để thị trường phát triển hơn người tiêu dùng được hưởng lợi nhiều hơn. Các nhà kinh doanh phải áp dụng nhiều biện pháp để cạnh tranh nhằm tăng thị phần. Trong đó cạnh tranh bằng giá là một trong những biện pháp truyền thống và dễ hấp dẫn khách hàng nhất. Còn đối với bảo hiểm phi nhân thọ thì cạnh tranh góp phần đưa phí bảo hiểm về mức hợp lý, có lợi cho khách hàng. Nhưng vấn đề ở đây là vì cạnh tranh giành giật khách hàng các doanh nghiệp đã hạ tỷ lệ xuống qúa thấp gây ảnh hưởng không tốt cho sự phát triển thị trường trong đó có doanh nghiệp, nhất là khi doanh nghiệp đó phải tái ra nước ngoài. Theo Ông Phùng Đắc Lộc – Tổng thư ký hiệp hội bảo hiểm Việt Nam “Với phí thu thấp hơn quốc tế, khi tổn thất tăng thì các nhà tái bảo hiểm sẽ đánh giá kết quả thị trường xấu và ép phí cao hoặc thậm chí không nhận tái. Điều này dẫn đến việc buộc các doanh nghiệp trong nước phải tái sang thị trường bảo hiểm chất lượng thấp, không đảm bảo an toàn”.

  • Độc quyền theo ngành

Sau Nghị định 100 CP, độc quyền kinh doanh đã bị phá bỏ trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đã tạo ra một thị trường phát triển rất sôi động theo đúng nghĩa là một thị trường. Nhưng khi thị trường phát triển thì một kiểu độc quyền mới xuất hiện đó là độc quyền ngành.

Trên thị trường hiện nay có nhiều doanh nghiệp trở thành cổ đông lớn của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ và thế là các doanh nghiệp này trở thành các doanh nghiệp độc quyền khai thác trong lĩnh vực kinh doanh đó ví dụ như trong lĩnh vực dầu khí là công ty bảo hiểm dầu khí (PVIC sau đổi là PVI), còn trong lĩnh ngành xăng dầu là PIJCO và trong bưu điện là PTI. Chính vấn đề trên làm mất đi tính năng động, sáng tạo của thị trường. Và là thách thức lớn của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong quá trình mở cửa. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

2.3 Thách thức từ phía người tiêu dùng

  • Khách hàng ngày càng yêu cầu chất lượng dịch vụ tốt hơn

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế xã hội, thu nhập và mức sống cũng đang ngày một tăng lên, kéo theo nhận thức của khách hàng về bảo hiểm ngày càng đầy đủ và sâu sắc hơn. Vì thế, thay vì như trước kia khách hàng rất thụ động về sản phẩm bảo hiểm mà mình muốn tiêu dùng thì bây giờ khách hàng luôn đặt ra những yêu cầu cao hơn và khắt khe hơn rất nhiều với các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trước khi họ lựa chọ nhà bảo hiểm cho bản thân. Điều này được thấy rõ qua những yêu cầu về mở rộng phạm vi bảo hiểm, gia tăng quyền lợi bảo hiểm, gia tăng các tiện ích bảo hiểm, đơn giảm hóa các thủ tục và rút ngắn thời gian giải quyết bồi thường…

  • Gian lận, trục lợi bảo hiểm từ phía khách hàng ngày càng ra tăng.

Hiện nay vấn đề trục lợi bảo hiểm đã trở thành một vấn đề nhức nhối, một thách thức với các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam. Trục lợi bảo hiểm đã và đang diễn ra ở nhiều nghiệp vụ bảo hiểm. Trong việc cấp đơn bảo hiểm, do tính minh bạch chưa cao nên người tham gia bảo hiểm có xu hướng muốn trục lợi. Do vô tình hay cố ý các nhân viên bảo hiểm có thể ghi sai ngày tham gia bảo hiểm trên giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc do thiếu trách nhiệm đã không đánh giá được đầy đủ, chính xác mức độ trầm trọng của rủi ro. Cũng có thể nhân viên hoặc đại lý bảo hiểm thông đồng với khách hàng trục lợi bảo hiểm: đánh giá mức độ tổn thất cao hơn thực tế hoặc “vẽ đường…” cho khách hàng lợi dụng kẽ hở về giấy tờ, thủ tục giám định để trục lợi…

2.4 Thách thức từ chính bản thân các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

  • Cơ cầu và quy mô thị trường còn nhỏ, hẹp

Thực hiện chủ trương mở cửa thị trường, thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam đã có hơn 17 doanh nghiệp tham gia thị trường, với tổng doanh thu phí là gần 4,5 nghìn tỷ đồng. Nếu so sánh với Inđônêxia nước được coi là có cùng trình độ phát triển thì con số này còn quá nhỏ, khi Inđônêxia có những hơn 200 doanh nghiệp tham gia thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, với tổng doanh thu phí là hơn 1,7 tỷ đôla(1) (2004) tương đương khoảng gần 28 nghìn tỷ VND(2). Đây là mức doanh thu mà thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam sẽ còn phải phần đầu nhiều trong nhiều năm tới. Còn nếu so sánh với thị trường đã phát triển như Luân Đôn của Anh hay New York của Mỹ thì quả thật con số trên là quá, quá nhỏ bé.

  • Khả năng tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ còn hạn chế

Đối một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính thì khả năng tài chính là một yếu tố hàng đầu, vì qua đây khách hàng có thể biết độ tin cậy của doanh nghiệp này là nhiều hay ít. Điều này lại càng đúng với doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm trong đó có bảo hiểm phi nhân thọ. Nhưng ở thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam thì khả năng tài chính của các doanh nghiệp trong lĩnh bực này là rất hạn chế. Chỉ có 2 doanh nghiệp là có vốn đăng ký trên 50 triệu đôla Mỹ, còn lại có tới 11 doanh nghiệp có vốn rất thấp mở mức tối thiểu cho phép là 5-7 triệu đôla Mỹ. Điều này gây không ít trở ngại cho các doanh nghiệp khi nhận bảo hiểm có giá trị lớn. Và kết quả tất yếu là tỷ lệ tái bảo hiểm ở thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam là rất cao lên đến trên 95%. Khi những rào cản về vốn đăng ký của các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài khi tham gia vào thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam bị rỡ bỏ do lộ trình thực hiện BTA với Mỹ và lộ trình tham gia vào WTO thì các doanh nghiệp trong nước sẽ yếu thế trong cạnh tranh.

Tóm lại, trong quá trình mở của nền kinh tế đồng thời là mở cửa thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, rất nhiều cơ hội lớn đã được tạo ra như cơ cấu thị trường luôn thay đổi, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường hơn, quy mô thị trường cũng lớn dần, sản phẩm trên thị trường đa dạng, chất lượng sản phẩm được năng cao. Nhưng bên cạnh những cơ hội lớn những những thách thức không nhỏ. Mà nếu vượt qua được những thách thức này thì thị trường bảo hiểm phi nhân thọ sẽ còn tiến xa hơn nữa, sẽ là một thị trường xứng với tầm vóc nền kinh tế đứng thứ 25 thế giới vào năm 2025. Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>> Khóa luận: Giải pháp phát triển thị trường bảo hiểm phi nhân thọ

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

1 Bình luận
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
trackback

[…] ===>> Khóa luận: Thực trạng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam […]

Contact Me on Zalo
0877682993
1
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x