Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Khóa luận: Xu hướng và giải pháp phát triển nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

I: Kinh Nghiệm phát triển nhượng quyền kinh doanh trên thế giới và bài học cho việt nam

1. Một số điển hình về nhượng quyền kinh doanh trên thế giới

1.1. Chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh McDonald’s

McDonald’s được biết đến là chuỗi cửa hàng bán thức ăn nhanh lớn nhất thế giới. Với 30.220 cửa hàng tại hơn 120 quốc gia, mỗi ngày McDonald’s cung cấp sản phẩm cho gần 54 triệu khách hàng trên thế giới. Ngày nay, trung bình cứ 3 tiếng lại có thêm một cửa hàng McDonald’s được mở ra ở đầu đi trong số 120 quốc gia mà McDonald’s có.

Trong số hơn 30.000 cửa hàng nói trên, McDonald’s chỉ trực tiếp điều hành khoảng 15%, còn lại 85% số cửa hàng của hãng này được điều hành bởi hơn 4.500 đối tác nhận quyền ở các nước khác nhau. McDonald’s đã trở thành một biểu tượng của toàn cầu hóa và một hình mẫu kinh doanh của Hoa Kỳ. Bắt đầu nhân rộng mô hình kinh doanh từ năm 1955, cho tới nay McDonald’s là một điển hình trong ngành công nghiệp nhượng quyền kinh doanh. Theo bảng xếp hạng 200 hệ thống nhượng quyền kinh doanh hàng đầu thế giới do tạp chí The Franchise Time (Thời báo Nhượng quyền kinh doanh) thì McDonald’s được xếp hạng nhất về tổng doanh thu cũng như tổng số cửa hàng đang hoạt động. Danh tiếng của McDonald’s không chỉ đến từ chuỗi cửa hàng lớn nhất thế giới mà còn bởi nó đã tạo ra một cuộc cách mạng trong việc tìm ra một phương thức nhượng quyền kinh doanh đặc thù và hiệu quả nhất. Và Ray Kroc – chủ sáng lập hệ thống nhượng quyền kinh doanh của McDonald’s là nhân vật huyền thoại trong lịch sử nhượng quyền kinh doanh trên thế giới.

• Bảng 4: Chỉ số tài chính của McDonald’s

Theo hợp đồng đại lý nhượng quyền kinh doanh, mỗi bên nhận quyền phải trả một khoản phí ban đầu là 45.000 đô la Mỹ và phí hàng tháng với tỉ lệ 1,9% doanh thu của bên nhận quyền. Ngoài khoản thu từ phí nhượng quyền kinh doanh, McDonald’s còn độc quyền cung cấp cho cả hệ thống nhượng quyền kinh doanh của mình một số mặt hàng chiến lược như máy xay sinh tố đa năng, khoai tây chiên, phó-mát và bánh táo chiên. Những mặt hàng này cũng đem lại một nguồn lợi đáng kể cho McDonald’s. Tuy nhiên, bảng công bố tài chính của tập đoàn này cho thấy nguồn lợi nhuận to lớn nhất của McDonald’s lại nằm ở lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Thay vì thuê các địa điểm để mở cửa hàng thì McDonald’s lại luôn cố gắng đầu tư mua bất động sản và sau đó cho đối tác nhận quyền thuê lại. Ngoài thu nhập từ tiền cho thuê nhà, McDonald’s còn thu được lợi nhuận từ các biến động tăng giá bất động sản. Đồng thời, việc sở hữu bất động sản ở những nơi cố định nhằm mục đích mở các cửa hàng McDonald’s là một trong những chiến lược của McDonald’s trong nỗ lực luôn luôn đảm bảo tính chất lượng và ổn định của hệ thống, không chỉ ở chất lượng mà còn ở hình thức. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Có nhiều câu hỏi đặt ra là với một hệ thống khổng lồ trên khắp thế giới thì làm sao McDonald’s có thể duy trì sự kiểm soát chất lượng của mình tới toàn bộ được. Trong kinh doanh nhượng quyền, sự sụp đổ của cả hệ thống có thể bắt nguồn từ sự thất tín của những cửa hàng nhận quyền bộ phận. Hiểu rõ điều này hơn ai hết, Ray Kroc – chủ tịch tập đoàn luôn duy trì các tiêu chuẩn mang tính đồng bộ của cả hệ thống nhượng quyền kinh doanh một cách hết sức nghiêm ngặt, đến mức mà nhiều người cho rằng đường lối kinh doanh của McDonald’s là xen vào việc điều hành nhà hàng của đối tác nhận quyền. Tuy nhiên, không ai có thể phủ nhận rằng cách làm của McDonald’s đã mang lại thành công vang dội.

Trong những năm đầu nhượng quyền, McDonald’s đào tạo và huấn luyện nhân viên các cửa hàng nhượng quyền kinh doanh thông qua hình thức thực tập trực tiếp tại các cửa hàng McDonald’s đang hoạt động. Nhận thấy các nhân viên của từng cửa hàng McDonald’s nói riêng và của cả hệ thống nói chung cần được đào tạo chuyên sâu hơn nữa, McDonald’s đã cho xây dựng một trung tâm huấn luyện chuyên nghiệp vào năm 1961. Đây là trung tâm huấn luyện bài bản đầu tiên trên thế giới được áp dụng cho chuỗi nhà hàng nhượng quyền kinh doanh. Trung tâm này đã được phát triển thành Đại học McDonald’s nổi tiếng với quy mô khoảng 1.000 học viên, không chỉ là nơi đào tạo và còn là một kênh quảng bá xuất sắc hình ảnh của McDonald’s trước công chúng và các đối tác nhận quyền tiềm năng. Các đối thủ cạnh tranh của McDonald’s và các nhà nhượng quyền khác trên thế giới cũng đã nhận ra lợi ích của việc lập trường huấn luyện nghiệp vụ riêng và làm theo mô hình của McDonald’s.

• Bảng 5: Phần trăm doanh thu tăng trong 7 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025 trong chuỗi cửa hàng McDonald’s toàn cầu

1.2. Chuỗi cửa hàng tiện ích 7-Eleven Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

7-Eleven là hệ thống các cửa hàng cung cấp hàng tạp phẩm và đồ gia dụng, khách hàng thường bắt gặp các cửa 7-Eleven thường được bắt gặp ở những góc đường, từ các thành phố lớn cho tới các khu dân cư ngoại ô, từ những nước phát triển cho tới những quốc gia đang phát triển.

Chỉ đứng ở vị trí thứ 2 sau McDonald’s trong danh sách bình chọn của tạo chí The Franchise Time (Thời báo nhượng quyền kinh doanh), tập đoàn 7-Eleven hiện có khoảng gần 26.000 cửa hàng trên khắp thế giới sau 80 năm hoạt động. Với phương châm bán “cái khách hàng cần, khi họ cần và ở nơi họ cần” (“what customer need, when they need and where they need”), hệ thống 7-Eleven là biểu tượng gần gũi và thân thuộc với khách hàng trên toàn thế giới. Hai đặc điểm đáng lưu tâm trong hệ thống nhượng quyền kinh doanh của 7-Eleven là phí nhượng quyền kinh doanh và chương trình đào tạo cho bên nhận quyền.

Cũng như những mô hình nhượng quyền khác, phí nhượng quyền kinh doanh của 7-Eleven gồm có phí nhượng quyền kinh doanh ban đầu và phí hàng tháng. Theo ước tính, chi phí đầu tư cho một cửa hàng nhượng quyền kinh doanh của 7-Eleven là 77.000 đô la Mỹ, trong đó đã có phí nhượng quyền kinh doanh ban đầu là 61.000 đô la Mỹ, tức là khoảng 79% tổng chi phí ban đầu. Sở dĩ khoản phí này lại được tính cao đến như vậy là vì trong đó đã bao gồm các trang thiết bị được nhà nhượng quyền cung cấp. Đây là những trang thiết bị bắt buộc và quan trọng tạo nên đặc trưng của một cửa hàng nhượng quyền trong hệ thống 7-Eleven. Trả một mức phí tương đối cao nhưng đổi lại bên nhận quyền sẽ có đủ điều kiện và khả năng để kinh doanh, thu lợi nhuận từ hệ thống 7-Eleven.

7-Eleven sẽ chịu trách nhiệm hướng dẫn đối tác nhận quyền có những am hiểu cần thiết về công việc kinh doanh hàng ngày cũng như cách thức vận hành và quản lý cửa hàng. 7-Eleven thực hiện đào tạo cho đối tác nhận quyền ngay tại các cửa hàng đang hoạt động của mình. Mỗi nhà nhận quyền mới sẽ đều có 2 tuần thực tập tại một trong những cửa hàng của 7-Eleven trong khu vực. Tại đây, bên nhận quyền sẽ được chỉ dẫn cách bán hàng, nhất là cách bán những mặt hàng không thể tồn kho lâu ngày chẳng hạn như thuốc lá. Sau đó bên nhận quyền sẽ tiếp tục được huấn luyện trong 4 – 5 tuần cũng tại các cửa hàng đang hoạt động để biết cách đặt hàng, các kỹ năng thao tác tại quầy, báo cáo bằng máy tính và thực hiện các dịch vụ khách hàng khác… Việc tư vấn và hỗ trợ các bên nhận quyền vẫn luôn được duy trì trong suốt quá trình hoạt động của cửa hàng. Có thể nhận thấy chương trình đào tạo và hướng dẫn của 7-Eleven rất cụ thể và chi tiết cùng với tiềm năng kinh doanh từ hệ thống này mà ngày càng có nhiều đối tác mong muốn nhận quyền tìm đến với 7-Eleven, và hệ thống nhượng quyền kinh doanh do đó, ngày càng thành công hơn.

2. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Từ kinh nghiệm của các nhà nhượng quyền kinh doanh quốc tế và so sánh với thực tiễn nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam chúng ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm để việc thực hiện nhượng quyền kinh doanh được hiệu quả hơn.

2.1. Kinh nghiệm về qui định phí nhượng quyền

Một trong những yếu tố vô cùng quan trọng của hợp đồng nhượng quyền kinh doanh là điều khoản phí nhượng quyền. Tình trạng thường thấy ở các doanh nghiệp nhượng quyền Việt Nam là điều khoản này rất khó tìm, và thường không được công khai hóa cho những nhà đầu tư có quan tâm. Cách duy nhất để những nhà nhận quyền tiềm năng này có thể biết thông tin là phải liên lạc trực tiếp tới nhà nhượng quyền. Điều này sẽ thực hiện dễ dàng nếu nhà nhượng quyền và nhận quyền đều nằm trong cùng một quốc gia nhưng nếu hai bên ở những nước khác nhau thì việc bên nhận quyền thu thập được những thông tin trên là rất khó khăn khi mà bên nhượng quyền không chủ động tự marketing mình. Việc hạn chế về đối tác nhận quyền cũng có nghĩa là bên nhượng quyền đã tự mình làm giảm những cơ hội có thể nhượng quyền ra nước ngoài.

Với những nhà nhượng quyền tầm cỡ như McDonald’s, KFC, 7-Eleven, Five Star Chicken, Jollibee, Hilton,… các đối tác muốn nhận quyền chỉ cần tìm kiếm những thông tin chung và phổ biến đã có thể nắm bắt được những điều khoản cơ bản về yêu cầu đối với bên nhận quyền, những thông tin này thậm chí có thể tìm thấy trên các website. Trong khi đó, việc tìm kiếm những thông tin cơ bản như phí nhượng quyền, điều kiện bắt buộc với bên nhận quyền ở những doanh nghiệp nhượng quyền đã có tên tuổi như cà phê Trung Nguyên, Phở 24, bánh kẹo Kinh Đô, thời trang Foci… tưởng như mò kim đáy bể nếu chỉ dựa vào các kênh truyền tin thông thường. Tất nhiên, việc các nhà nhượng quyền muốn giữ bí mật kinh doanh và tránh sự cạnh tranh không lành mạnh là hoàn toàn hợp lý nhưng nhu cầu tìm hiểu thông tin ở một chừng mực cho phép là rất cần thiết. Do vậy, các nhà nhượng quyền Việt Nam cần phải chú ý hơn nữa tới việc quảng bá hình ảnh hệ thống nhượng quyền kinh doanh của mình. Sự công khai hóa về các yêu cầu đối với đối tác nhận quyền trong đó bao gồm điều khoản phí nhượng quyền sẽ tạo cảm giác minh bạch và tin tưởng cho các những người quan tâm và muốn tham gia vào hệ thống nhượng quyền kinh doanh. Thêm vào đó, những qui định rõ ràng về điều khoản phí nhượng quyền sẽ góp phần làm giảm và tránh những tranh chấp đáng tiếc có thể xảy ra giữa các bên tham gia. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Mặt khác, đứng từ góc độ của bên nhượng quyền thì việc qui định về phí nhượng quyền cũng cần có sự nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm đạt được hiệu quả tối ưu nhất cho hệ thống nhượng quyền kinh doanh. Một mức phí nhượng quyền tối ưu là mức mà tại đó, bên nhượng quyền có thể thu lợi nhuận được từ những sự hỗ trợ về trang thiết bị và đào tạo mà họ đã dành cho bên nhận quyền và một phần lợi nhuận kinh doanh; đồng thời cũng phải khuyến khích được bên nhận quyền tham gia vào hệ thống.

Bài học này đã được Trung Nguyên tiếp nhận và áp dụng cho hệ thống nhượng quyền kinh doanh của mình. Trong thời gian đầu thực hiện nhượng quyền, mục tiêu mà Trung Nguyên ưu tiên hàng đầu là mở rộng tầm ảnh hưởng của thương hiệu Trung Nguyên. Do vậy, Trung Nguyên chỉ thu của bên nhận quyền một khoản phí khá ít ỏi để khuyến khích ngày càng nhiều đối tác tham gia vào mạng lưới. Nhưng chính sự phát triển có phần dễ dãi này đã nảy sinh những tác động tiêu cực trở lại. Mức phí thấp mà Trung Nguyên đưa ra thu hút được nhiều đối tác nhận quyền nhưng lại là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự sụp đổ của hàng loạt các cửa hàng kém chất lượng do các bên nhận quyền thiếu sự quan tâm quản lý đúng mức. Khi mức phí nhượng quyền cao, nhà nhận quyền sẽ bắt buộc phải có sự đầu tư nghiêm túc cho cửa hàng nhượng quyền mà họ tham gia. Trung Nguyên đã có những điều chỉnh trong mức phí nhượng quyền đồng thời cũng đưa thêm những qui định đối với bên nhận quyền nhằm hạn chế sự ảnh hưởng mang tính cục bộ trong hệ thống nhượng quyền chung.

Cần phải kìm nén tâm lý phát triển nóng vội như việc áp dụng mức phí thấp hoặc thông thoáng trong các qui định về thực hiện phí nhượng quyền; thay vào đó nên nghiên cứu, thực hiện một cách bài bản, cẩn thận về phí nhượng quyền là bài học cho các doanh nghiệp nhượng quyền Việt Nam.

2.2. Bài học kinh nghiệm về đào tạo trong hệ thống nhượng quyền kinh doanh Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Như đã phân tích ở phần đầu, nguồn nhân lực là yếu tố vô cùng quan trọng trong một hệ thống nhượng quyền kinh doanh, đặc biệt với những hệ thống kinh doanh nhà hàng, thức ăn nhanh, đồ uống… nơi mà sự tham gia của con người là nhân tố chiếm vị trí quan trọng. Am hiểu được điều này, các nhà nhượng quyền nổi tiếng trên thế giới luôn quán triệt việc xây dựng một chương trình đào tạo chuẩn và hiệu quả cho hệ thống nhượng quyền kinh doanh.

Đại học McDonald’s hay các chương trình huấn luyện rất thực tế của 7-Eleven là những ví dụ cụ thể và sinh động về việc phải tiến hành đào tạo như thế nào cho hiệu quả. Các nhà nhượng quyền kinh doanh Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi kinh nghiệm này nhằm từng bước đồng nhất hóa chất lượng của hệ thống nhượng quyền kinh doanh của mình, đồng thời tiếp cận dần tới cách thức nhượng quyền kinh doanh quốc tế thông qua học tập cách làm của những người khổng lồ nhượng quyền trên thế giới.

Phần lớn những hệ thống nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam hiện nay vẫn đang phải giải quyết bài toán duy trì một chất lượng đồng nhất ở tất cả các cửa hàng nhượng quyền. Ngay với cà phê Trung Nguyên – nhà nhượng quyền lâu đời nhất Việt Nam cho tới thời điểm này vẫn còn phải đối mặt với việc làm thế nào để đưa một chương trình đào tạo tốt vào trong hệ thống cửa hàng cà phê Trung Nguyên trên cả nước. Mặc dù có một mạng lưới nhượng quyền rộng nhưng những cửa hàng nhượng quyền của Trung Nguyên vẫn tồn tại nhiều yếu điểm cần khắc phục. Đó chính là sự khác biệt mà khách hàng gặp phải khi có những cửa hàng thì chất lượng đồ uống tốt, bài trí đẹp, nhân viên cởi mở nhưng bên cạnh đó lại có những cửa hàng xập xệ, đồ uống dở, thái độ nhân viên kém nhiệt tình. Điều cần làm với cà phê Trung Nguyên nói riêng và những nhà nhượng quyền khác ở Việt Nam nói chung là xây dựng những chương trình tập huấn kinh doanh, có chương trình đào tạo kỹ thuật chung cho các bên nhận quyền. Các chương trình đào tạo cơ bản về kỹ thuật nhượng quyền kinh doanh nên được thực hiện một cách tập trung như mô hình trường học của McDonald’s. Bên cạnh đó, các chương trình tập huấn ngắn hạn cũng nên được tổ chức thường kỳ nhằm giúp bên nhận quyền có thể kinh doanh vững vàng hơn.

Sau khi đã xây dựng được một nền tảng chất lượng đồng đều ở toàn bộ hệ thống, các doanh nghiệp nhượng quyền Việt Nam cũng cần chú ý tới công việc nghiên cứu và phát triển hệ thống nhượng quyền kinh doanh của mình, đây vốn là những việc còn xa lạ với các doanh nghiệp Việt Nam nói chung. Bên nhượng quyền sẽ tiếp tục có những chương trình đào tạo cập nhật thông tin tới bên nhận quyền để giúp bên nhận quyền luôn duy trì và phát triển được chất lượng của cả hệ thống.

II. XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH Ở CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

1. Những triển vọng và thách thức

Theo các chuyên gia nước ngoài, nhượng quyền kinh doanh sẽ phát triển ở Việt Nam trong thời gian tới. Ông Albert Kong, Tổng giám đốc Công ty tư vấn về nhượng quyền kinh doanh Asia Wide Franchise (Singapore) nhận định: “nhượng quyền kinh doanh là điều không thể chậm chễ với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay”. Nhượng quyền kinh doanh không chỉ là hình thức tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp mà còn là công cụ để kiểm tra khả năng phát triển thương hiệu. Ông Patrich Ho Lock Yin, Phó Tổng giám đốc Công ty Kinh Đô thì nhận xét rằng: “nhượng quyền kinh doanh không chỉ đơn thuần là mở cửa hàng mà còn là việc bán ý tưởng cho người khác và chiếm lĩnh thị trường bằng sản phẩm của mình. Kinh tế tăng trưởng, đời sống người dân ngày một cải thiện là điều kiện tốt cho nhượng quyền kinh doanh phát triển”.

Theo Hiệp hội nhượng quyền kinh doanh quốc tế, Việt Nam hiện đang có hơn 70 hệ thống nhượng quyền kinh doanh và số lượng hệ thống nhượng quyền này sẽ còn phát triển hơn. Ngày càng có nhiều doanh nghiệp trong nước nhận thức được ích lợi của việc kinh doanh nhượng quyền và có chiến lược tham gia vào hệ thống nhượng quyền kinh doanh. Với một cơ cấu hơn 90% các doanh nghiệp có qui mô vừa và nhỏ, mô hình nhượng quyền kinh doanh là một hình thức phù hợp và thích đáng để các doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn. Đây là một triển vọng tươi sáng cho hoạt động nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam.

Trung Nguyên – nhà nhượng quyền thành công nhất ở nước ta hiện nay cho biết, có hơn 90% đối tác nhận quyền quay trở lại ký hợp đồng nhượng quyền với cà phê Trung Nguyên. Bên cạnh cà phê Trung Nguyên, các hệ thống nhượng quyền kinh doanh khác như Phở 24, bánh kẹo Kinh Đô, chuỗi siêu thị HaproMart… cũng đang ngày càng có nhiều đối tác tiềm năng tìm đến với vai trò là bên nhận quyền kinh doanh. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Không chỉ hoạt động nhượng quyền kinh doanh nội địa mới sôi động mà hoạt động nhượng quyền kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam ở thị trường nước ngoài cũng đầy hứa hẹn. Điển hình là sự thành công của các cửa hàng nhượng quyền cà phê Trung Nguyên ở Trung Quốc, Singapore, Nhật Bản… các cửa hàng Phở 24 ở Indonexia và Philippines. Công ty tranh thêu tay XQ Silk – một thương hiệu hàng thủ công nổi tiếng ở thị trường trong nước cũng đã chuyển nhượng thành công nhãn hiệu của mình tại Mỹ với giá 100.000 đô la Mỹ. Có thể nói, các nhà nhượng quyền Việt Nam ngày nay đã không còn e dè trước việc thâm nhập vào thị trường quốc tế nữa, mà trái lại đang tích cực tìm kiếm và mạnh dạn thử nghiệm nhượng quyền tại các thị trường tiềm năng. Việc sẵn sàng chấp nhận rủi ro như trường hợp của cà phê Trung Nguyên tại thị trường Nhật Bản là một minh chứng cho thấy sự chủ động hội nhập một cách hết sức lạc quan của các doanh nghiệp nước ta trong thị trường nhượng quyền kinh doanh quốc tế.

Tuy nhiên, việc phát triển nhượng quyền kinh doanh nói chung và phát triển nhượng quyền kinh doanh ở các thị trường nước ngoài nói riêng của các doanh nghiệp Việt Nam không phải là không có những khó khăn.

Khung pháp lý về nhượng quyền kinh doanh chưa thật sự hoàn thiện là một trong những rào cản trong việc các nhà nhượng quyền Việt Nam nhân rộng mô hình kinh doanh của mình, đồng thời là mối bất an của các nhà nhượng quyền nước ngoài khi muốn đầu tư vào thị trường Việt Nam. Cả hai yếu tố này đều dẫn tới một kết quả chung là hạn chế sự phát triển của nhượng quyền kinh doanh ở nước ta. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Các qui định pháp lý về nhượng quyền kinh doanh thiếu chi tiết và việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ thiếu hiệu quả là những yếu tố dễ phát sinh tranh chấp về vấn đề chuyển nhượng quyền sử dụng thương hiệu hoặc hệ thống kinh doanh. Tên tuổi và hệ thống kinh doanh của bên nhượng quyền có thể bị suy giảm về uy tín hoặc thậm chí bị tổn thất là điều dễ xảy ra khi có tranh chấp. Thêm vào đó, với tình hình bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp “tranh tối tranh sáng” như hiện nay thì cả nhà nhượng quyền Việt Nam và nước ngoài cũng đều lo ngại về tính an toàn của hệ thống kinh doanh một khi đã trao lại bí quyết cho bên nhận quyền. Không ai mong muốn phải đối mặt với tình trạng giả mạo thương hiệu hoặc giả danh hệ thống của mình. Đây là một rủi ro rất lớn đối với bất cứ hệ thống nhượng quyền kinh doanh nào, và là cản trở lớn nhất đối với sự phát triển của nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam.

Được đánh giá là một thị trường tiềm năng, Việt Nam đang là điểm đến của nhiều nhà nhượng quyền nước ngoài. Sự xuất hiện của các tên tuổi lớn trong lĩnh vực nhà hàng, thức ăn nhanh, thời trang, khách sạn… sẽ mang lại nhiều cơ hội tiếp cận với hàng hóa chất lượng quốc tế cho người dân, nhưng đồng thời cũng mang đến sự cạnh tranh khốc liệt hơn cho các doanh nghiệp trong nước cùng ngành. Cùng với hiệp định thương mại Việt – Mỹ, Hiệp định bảo hộ đầu tư Việt – Nhật và cam kết mở cửa hoàn toàn trong lĩnh vực phân phối khi Việt Nam gia nhập WTO, Việt Nam sẽ cho phép thành lập doanh nghiệp 100% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất thương mại và phân phối. Với sự mở cửa này, hàng loạt các tập đoàn bán lẻ đồ ăn nhanh, siêu thị sẽ thâm nhập vào thị trường Việt Nam. Thông qua kênh nhượng quyền kinh doanh, các tập đoàn khổng lồ này hoàn toàn có thể chiếm lĩnh thị trường Việt Nam. Khởi đầu là Metro & Carry (Đức), nhà phân phối lớn thứ 5 trên thế giới đã nhanh chóng xây dựng 6 trung tâm phân phối ở thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ và Đà Nẵng. Vừa qua Metro cũng đã mở tiếp một siêu thị thứ hai tại Hà Nội. Tập đoàn Bourbon của Pháp đã phát triển ở Việt Nam gần 10 năm nay hiện đang có 3 siêu thị lớn tại thành phố Hồ Chí Minh và siêu thị Big C Thăng Long tại Hà Nội – siêu thị bán lẻ lớn nhất Việt nam hiện nay với tổng số vốn đầu tư là 12 triệu USD. Bourbon vừa ra thông báo từ nay đến năm 2027 sẽ mở thêm 7 siêu thị mới trong đó có 2 siêu thị ở Hà Nội và 5 siêu thị ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tập đoàn Parkson (Malaysia) đã chính thức tham gia thị trường Việt Nam với sự khai trương Trung tâm mua sắm đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh và kế đến là tại Hải Phòng trong hệ thống 10 trung tâm mà tập đoàn này dự kiến đầu tư tại Việt Nam. Parkson được đánh giá là một đối thủ nặng ký đối với doanh nghiệp Việt Nam bởi tập đoàn này có kinh nghiệm điều hành hệ thống 36 trung tâm thương mại và hơn 40 siêu thị bán lẻ tại Trung Quốc. Trong khi đó, trong số các doanh nghiệp hoạt động nhượng quyền trong lĩnh vực siêu thị cũng chỉ mới có hệ thống siêu thị HaproMart đang trên đà gây dựng và phát triển. Tuy nhiên, qui mô cũng như tiềm lực của HaproMart vẫn còn rất hạn chế so với những đại gia như Big C, Metro hay Co-op Mart… Thách thức đặt ra với các doanh nghiệp Việt Nam nói chung là phải có sự đầu tư, nghiên cứu và kinh doanh chuyên nghiệp để khẳng định được vị trí của mình trên thị trường. Làm được điều này cũng có nghĩa là các doanh nghiệp nước ta đã tự đủ tầm đến tiến bước xa hơn chứ không chỉ dừng lại ở trong nước.

Với các doanh nghiệp nhượng quyền kinh doanh ở thị trường nước ngoài, một khó khăn lớn là làm sao để cạnh tranh được với các thương hiệu ở nước bạn. Tìm kiếm được đối tác để nhượng quyền mới chỉ là thành công ở bước đầu, quan trọng hơn là phải kiểm soát và duy trì được sự phát triển của mô hình nhượng quyền ấy trước sự cạnh tranh của những thương hiệu ở nước ngoài.

2. Xu hướng phát triển của nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

“Nhượng quyền kinh doanh sẽ bùng nổ ở Việt Nam trong thời gian tới” – đó là đánh giá của các chuyên gia kinh tế học uy tín trên thế giới trong buổi Hội thảo đầu tiên về nhượng quyền kinh doanh được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 28/6/2024. Sau hơn hai năm được kiểm nghiệm bởi thực tiễn, cho tới nay nhận định này vẫn còn giữ nguyên giá trị.

Ngày càng có nhiều doanh nghiệp nhượng quyền nước ngoài bày tỏ thông điệp rằng Việt Nam sẽ là một thị trường của nhượng quyền kinh doanh bên cạnh các nước láng giềng trong khu vực như Thái Lan, Malaysia… Các tập đoàn bán lẻ khổng lồ trên thế giới như McDonald’s, Wal-Mart,… đã vừa tiến hành những nghiên cứu mới nhất về thị trường Việt Nam và quyết định rằng sẽ thực hiện nhượng quyền ở Việt Nam trong năm nay. Rất nhiều doanh nghiệp trong nước đang chờ đợi cơ hội được là một trong những đối tác nhận quyền của các hãng tên tuổi này bởi lẽ điều ấy có nghĩa là các doanh nghiệp đã bước chân vào những hệ thống có doanh thu lớn nhất thế giới, đây là lý do vô cùng hấp dẫn cho bất kỳ nhà đầu tư nào. Với sự kiện Việt Nam gia nhập vào Tổ chức Thương mại thế giới (WTO – World Trade Organisation) trong năm 2025, thị trường Việt Nam ngày càng dễ dàng và thông thoáng hơn cho các nhà nhượng quyền nước ngoài. Các doanh nghiệp Việt Nam với tiềm lực khiêm tốn sẽ chọn con đường nhận quyền như một giải pháp khôn ngoan nhất. Chi phí để xây dựng một hệ thống nhượng quyền kinh doanh chuẩn là rất lớn, đồng thời để thực hiện thành công nhượng quyền kinh doanh, doanh nghiệp nhất thiết phải có những kiến thức vững vàng về kỹ thuật nhượng quyền. Cả hai điều này đều là những khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam. Trong khi đó, phí nhượng quyền kinh doanh tương đương hoặc thậm chí còn ít hơn số tiền phải bỏ ra khi muốn thành lập một cơ sở kinh doanh riêng. Những rủi ro cũng được hạn chế khi doanh nghiệp tham gia nhận quyền. Như vậy, một trong những xu hướng nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới là sẽ ngày càng có nhiều doanh nghiệp nhận quyền từ những hệ thống nhượng quyền kinh doanh quốc tế. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Theo chính sách của Nhà nước ta, sự mở cửa của Việt Nam luôn được thực hiện theo hai chiều. Việt Nam mở cửa để đón nhận các nhà đầu tư nước ngoài và đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ được chào đón tại những thị trường quốc tế. Các nhà đầu tư nói chung và các nhà nhượng quyền nước ta nói riêng sẽ có những sự ưu tiên, khuyến khích từ phía Nhà nước và sự cởi mở hơn từ phía nước ngoài nhằm thực hiện chuyển nhượng kinh doanh. Những tên tuổi Trung Nguyên, Phở 24, Kinh Đô, Foci, XQ Silk… có thể trở nên gần gũi ở các nước trong khu vực trong một tương lai không xa.

Nhượng quyền kinh doanh tại Việt Nam có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có một số lĩnh vực có triển vọng phát triển mạnh ở Việt Nam như thức ăn nhanh, đồ uống, quần áo, giày dép, mỹ phẩm, dịch vụ sửa chữa ô tô/xe máy tự động, dịch vụ viễn thông, các dịch vụ về giáo dục và đào tạo… Với một dân số hơn 80 triệu người, Việt Nam luôn có nhu cầu cao về những hàng hóa và dịch vụ này. Dự đoán trong thời gian tới sẽ xuất hiện nhiều hệ thống kinh doanh khai thác những lĩnh vực này ở nước ta.

Một số nghiên cứu về nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam đã cho thấy rằng phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam làm nhượng quyền không theo bài bản, trừ trường hợp Phở 24 là đơn vị nhượng quyền kinh doanh hệ thống ngay từ đầu đã đưa ra những chiến lược rõ ràng và đầy đủ. Ngay cả cà phê Trung Nguyên cũng không đi theo một trình tự nhượng quyền kinh doanh chuẩn. Mặc dù không hoàn toàn thực hiện nhượng quyền kinh doanh theo lý thuyết nhưng những hệ thống nhượng quyền kinh doanh ở nước ta vẫn đang thu được thành công nhất định. Sở dĩ có điều này là vì nhượng quyền kinh doanh thâm nhập vào Việt Nam cũng chưa lâu, do vậy những hiểu biết của doanh nghiệp Việt Nam còn ít nhiều hạn chế. Các doanh nghiệp chỉ nhận thấy rằng nhượng quyền kinh doanh là một miền đất hứa về lợi nhuận và từ đó làm theo chứ chưa thật sự bắt nguồn từ việc nghiên cứu mang tính lý luận và thực tiễn. Trong quá trình kinh doanh, các nhà nhượng quyền Việt Nam mới có những điều chỉnh mô hình này cho phù hợp với đặc thù sản phẩm và thị trường. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cách làm đơn giản này chỉ có thể giữ được thành công khi thị trường nhượng quyền kinh doanh vẫn còn mới mẻ. Chừng nào thị trường có sự cạnh tranh của những chuyên gia nhượng quyền nước ngoài hoặc có sự tham gia của những doanh nghiệp Việt Nam thật sự nghiên cứu kỹ càng về nhượng quyền kinh doanh như Phở 24 thì phương thức nửa vời ấy không còn an toàn nữa. Hiện tượng Trung Nguyên là một ví dụ. Trong thời gian đầu áp dụng mô hình nhượng quyền, Trung Nguyên đã thực hiện nhượng quyền theo hướng “nhập gia tùy tục”, có nghĩa là mỗi cửa hàng Trung Nguyên đều có những nét riêng bên cạnh những tiêu chuẩn chung của cả hệ thống. Thực chất ở giai đoạn này Trung Nguyên đã làm nhượng quyền kinh doanh thương hiệu một cách không trọn vẹn. Việc các cửa hàng không hoàn toàn đồng nhất với lý do tránh tạo tâm lý nhàm chán cho khách hàng thực chất lại là một cách thức kinh doanh thiếu đi tính chuyên nghiệp mà sau này Trung Nguyên đã tự nhận thấy. Cung cách kinh doanh này đã khiến cho có hàng trăm cửa hàng giả mạo mang biển hiệu Trung Nguyên. Hiện nay, Trung Nguyên đang nỗ lực chuyển dần mô hình gần 1000 cửa hàng cà phê của mình trở thành nhượng quyền kinh doanh hệ thống. Đây cũng là một bước chuyển hướng hợp lý và kịp thời trong xu thế chung ở Việt Nam và trên thế giới.

Xu hướng của nhượng quyền kinh doanh trên thế giới và ở Việt Nam là nhượng quyền kinh doanh hệ thống. Xu hướng này xuất phát xuất phát từ lợi ích và ưu điểm của nhượng quyền kinh doanh hệ thống so với nhượng quyền kinh doanh thương hiệu. Thị trường nhượng quyền kinh doanh và các nhà nhượng quyền Việt Nam cũng sẽ không nằm ngoài chiều hướng này.

III. MỘT Số GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH TRONG XU THẾ HỘI NHẬP

1. Nhóm giải pháp vĩ mô

1.1. Xây dựng một hành lang pháp lý hiệu quả hơn cho hoạt động nhượng quyền kinh doanh

Xét từ góc độ quản lý Nhà nước, bất kỳ một phương thức kinh doanh nào cũng cần có một cơ chế chính sách phù hợp của Nhà nước để phát triển và nhượng quyền kinh doanh cũng không phải là một ngoại lệ.

Nhượng quyền kinh doanh đã được ghi nhận trong khá nhiều văn bản luật ở nước ta nhưng vẫn chưa thực sự giải quyết được hết những vấn đề quan trọng. Một trong những việc cần làm để hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhượng quyền kinh doanh là thống nhất những qui định pháp lý. Mặc dù nhượng quyền kinh doanh đã được qui định trong Luật Thương mại 2024 nhưng Bộ luật Dân sự 2024 lại xem nhượng quyền kinh doanh là một nội dung của chuyển giao công nghệ dưới hình thức “cấp phép đặc quyền kinh doanh”. Hai luật này đều có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Như vậy hiện tại đang có sự tranh chấp về thẩm quyền giữa hai luật về cùng một vấn đề. Nếu coi nhượng quyền kinh doanh là một nội dung của chuyển giao công nghệ thì điều này sẽ cản trở rất lớn tới sự phát triển của nhượng quyền kinh doanh sau này. Các doanh nghiệp thực hiện nhượng quyền kinh doanh sẽ phải tuân theo Luật Thương mại hay Bộ luật Dân sự? Vướng mắc này có thể được giải quyết khi áp dụng Điều 4 Luật Thương mại 2024, với qui định rõ ràng hơn rằng đối với loại hình nhượng quyền kinh doanh sẽ “áp dụng Luật Thương mại và pháp luật có liên quan” tức là hoạt động nhượng quyền kinh doanh phải tuân theo Luật Thương mại và pháp luật có liên quan và khi hoạt động nhượng quyền kinh doanh không được qui định trong Luật Thương mại và trong các luật khác thì áp dụng qui định của Bộ luật Dân sự. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Hoạt động nhượng quyền kinh doanh luôn gắn với một đối tượng của sở hữu công nghiệp. Trên thực tế ở Việt Nam, việc thực thi luật bảo hộ những đối tượng thuộc sở hữu công nghiệp (Luật Sở hữu trí tuệ) còn yếu kém, do dó dẫn tới những vi phạm tràn lan về quyền sở hữu công nghiệp và gây ra tâm lý e ngại cho các bên nhượng quyền Việt Nam cũng như nước ngoài. Những yếu tố này là nguyên nhân hạn chế cơ hội nhượng quyền cũng như nhận quyền cho các doanh nghiệp Việt Nam. Do vậy, một yêu cầu đặt ra cho việc hoàn thiện các văn bản pháp lý về nhượng quyền kinh doanh là củng cố các văn bản pháp luật về sở hữu trí tuệ, đưa ra các chế tài nghiêm khắc.

Cũng cần lưu ý rằng nhượng quyền kinh doanh là một hoạt động dễ nảy sinh tranh chấp. Những tranh chấp có thể phát sinh trong việc chứng minh quyền sở hữu công nghiệp đối với thương hiệu, bí quyết kỹ thuật giữa bên nhượng quyền với bên giả mạo thương hiệu hoặc hệ thống kinh doanh của bên nhượng quyền, hoặc tranh chấp trong việc khai báo doanh thu, các điều kiện chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, các qui định về chuyển giao nhượng quyền kinh doanh cho một bên thứ ba… giữa bên nhượng quyền và bên nhận quyền. Vì lẽ đó, một vấn đề cũng không kém phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của nhượng quyền kinh doanh là hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp. Một kinh nghiệm rất đáng học tập của Australia là trong Bộ luật về Qui tắc ứng xử trong nhượng quyền kinh doanh, Australia đưa ra qui định về thủ tục hòa giải. ở Australia, 65% tranh chấp được giải quyết thông qua hòa giải, nhờ vậy mà tiết kiệm được án phí và giữ được mối quan hệ. Hiện tại pháp luật về nhượng quyền kinh doanh của Việt Nam chưa có qui định về hòa giải giữa các bên, đây có thể xem là một điểm đáng để học hỏi trong những lần điều chỉnh để Luật trở nên hiệu quả hơn.

1.2. Hỗ trợ và xúc tiến hoạt động nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp trong nước Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Từ những lợi ích mà nhượng quyền kinh doanh mang lại và dựa trên những điều kiện thị trường Việt Nam, chúng ta có thể xem nhượng quyền kinh doanh là một trong những phương thức hữu hiệu nhằm thực hiện tăng trưởng kinh tế. Theo kinh nghiệm của các nước có nhượng quyền kinh doanh phát triển mạnh mẽ, sự hỗ trợ ở tầm vĩ mô của Nhà nước sẽ mang lại những hiệu quả lớn hơn rất nhiều so với những nỗ lực mà tự thân các doanh nghiệp nhỏ lẻ tập hợp lại với nhau.

Nhà nước có thể can thiệp bằng nhiều hình thức nhằm thúc đấy nhượng quyền kinh doanh trong nước phát triển. Chẳng hạn như việc đưa nhượng quyền kinh doanh thành một vấn đề thuộc Ban nghiên cứu của Chính phủ và từ đó đưa nhượng quyền kinh doanh vào chương trình phát triển quốc gia nhằm gia tăng số lượng các doanh nghiệp nhượng và nhận quyền ở Việt Nam.

Các cơ quan Bộ hoặc ngang Bộ cũng có thể xây dựng những chương trình hỗ trợ cho các doanh nghiệp tham gia nhượng quyền kinh doanh. Theo qui định, các doanh nghiệp muốn thực hiện nhượng quyền kinh doanh phải đăng ký với Bộ Công thương. Thông qua mối quan hệ này Bộ Công thương có thể thành lập các trung tâm tư vấn hoặc tổ chức các buổi hội thảo, hội chợ để giúp đỡ các doanh nghiệp gặp gỡ và thu thập thông tin, từ đó hạn chế những rủi ro có thể gặp phải trong việc ký kết các hợp đồng nhượng quyền.

Chính phủ và các Bộ ngành có thể cân nhắc tới việc đưa các chương trình huấn luyện, tổ chức những buổi hội thảo chuyên đề với qui mô lớn nhằm giúp đỡ các doanh nghiệp đang có nhu cầu tìm hiểu về nhượng quyền kinh doanh, có những khóa học về nhượng quyền kinh doanh vào giảng dạy ở một số trường thuộc khối kinh tế, khoa kinh tế, quản trị ở một số trường đại học nhằm tăng cường nhận thức cho thế hệ tương lai về những mô hình kinh doanh mới. Thực chất, nhượng quyền kinh doanh đã phát triển lâu dài trên thế giới, và ở một số nước, nhượng quyền kinh doanh là một ngành học có lịch sử khá dài nhưng ở Việt Nam nhượng quyền kinh doanh vẫn còn là một mô hình kinh doanh đòi hỏi nhiều sự đầu tư nghiên cứu nếu muốn thu được thành công. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

1.3. Xây dựng và thực hiện các chương trình xúc tiến hoạt động nhượng quyền kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác nước ngoài

Trong mối quan hệ ở tầm quốc gia – quốc gia, Chính phủ có thể thành lập một cơ quan chuyên trách về các vấn đề nhượng quyền kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài. Bên cạnh Cục xúc tiến thương mại quản lý những vấn đề chung, cơ quan này sẽ làm cầu nối giữa các doanh nghiệp có ý định nhượng quyền ở nước ngoài với những nhà đối tác nước ngoài có nhu cầu nhận quyền từ phía Việt Nam. Thêm vào đó, đây cũng sẽ là nơi tư vấn và giải quyết những vướng mắc về thủ tục hành chính, pháp lý… cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc kinh doanh ở các thị trường nước ngoài.

Thông qua các kênh quan hệ Bộ ngành giữa các nước, Bộ Công thương nên có những chương trình khuyến khích và quảng bá nhượng quyền kinh doanh của các nhà nhượng quyền Việt Nam với các đối tác nước ngoài nhằm tăng cường uy tín của các sản phẩm Việt trên thương trường quốc tế.

Ngoài ra, chúng ta cũng có thể học tập kinh nghiệm từ các nước bạn trong việc khuyến khích hoạt động nhượng quyền kinh doanh. Một trong những biện pháp mà Chính phủ Malaysia đã áp dụng và mang lại kết quả rất tốt là giảm thuế kinh doanh có thời hạn cho những doanh nghiệp nhượng quyền kinh doanh, bên cạnh đó cho phép người lao động trong các nhà máy chế tạo sản phẩm công nghiệp vay vốn với lãi suất thấp để mua nhượng quyền kinh doanh của chính nhà máy họ tham gia sản xuất, và trợ giúp họ về nghiệp vụ nhượng quyền kinh doanh…

2. Nhóm giải pháp vi mô Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

2.1. Đối với các doanh nghiệp nhượng quyền

• Xây dựng một chiến lược nhượng quyền kinh doanh chuẩn

Điều kiện cần cho các doanh nghiệp có thể làm nhượng quyền kinh doanh là phải có một mô hình kinh doanh chuẩn. Doanh nghiệp có thể thực hiện nhượng quyền kinh doanh thương hiệu hoặc hệ thống, nhưng dù ở hình thức nào thì việc đầu tiên cần làm đều là có chiến lược đầu tư và xây dựng cho mình một mô hình kinh doanh theo những bước đi bài bản từ giai đoạn chuẩn bị, tới khi ký hợp đồng nhượng quyền và sau là duy trì, phát triển hệ thống. Có như vậy, hệ thống nhượng quyền kinh doanh được tạo ra mới có đủ nền tảng để tồn tại và đứng vững.

Để có những kiến thức về nhượng quyền kinh doanh chuẩn, các chủ doanh nghiệp có thể chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và học tập mô hình nhượng quyền kinh doanh nổi tiếng trên thế giới. Đồng thời tham khảo ý kiến các chuyên gia để thực hiện nhượng quyền kinh doanh. Việc qui chuẩn mô hình kinh doanh không chỉ bao gồm những hoạt động kinh doanh diễn ra hàng ngày mà còn bao hàm cả việc chuẩn hóa những qui định mà bên nhượng quyền đặt ra với bên nhận quyền, ví dụ như những qui định về giá cả, thông tin liên quan đến nghĩa vụ bên mua, sổ sách kế toán, phương thức kiểm tra, hay thậm chí là tiêu chí chọn mặt bằng kinh doanh… Đây sẽ là những tài liệu điều hành quan trọng góp phần tạo nên sự đồng bộ cho cả hệ thống.

Tuy nhiên, mô hình nhượng quyền kinh doanh của McDonald’s đã thành công trên thế giới và được xem là một hệ qui chiếu đối với các doanh nghiệp nhượng quyền nhưng cũng không có nghĩa là nó sẽ đảm bảo thành công 100% ở tất cả những thị trường mới thâm nhập. Do đặc thù thị trường ở mỗi nước khác nhau và tiềm năng kinh tế của các doanh nghiệp không giống nhau nên không thể có một mô hình nhượng quyền kinh doanh chuẩn nhất cho tất cả những ai làm nhượng quyền. Nói một cách khác, nghiên cứu và xây dựng một mô hình kinh doanh chuẩn phụ thuộc rất nhiều vào bản thân các doanh nghiệp. Việc cá nhân hóa và thay đổi một cách phù hợp các mô hình học tập được là cần thiết để đạt hiệu quả tối ưu nhất.

Từ nhu cầu của thị trường, ngày nay có nhiều công ty ra đời chuyên về hoạt động tư vấn nhượng quyền kinh doanh cho các doanh nghiệp. Với sự tư vấn từ các chuyên gia này, các doanh nghiệp có thể bớt lúng túng hơn trong việc định hình một hướng đi nhượng quyền phù hợp cho mình. Thậm chí, doanh nghiệp có thể giao trọn công việc nghiên cứu và lập kế hoạch kinh doanh cho các công ty tư vấn nhượng quyền danh tiếng. ở Việt Nam, Công ty thương hiệu LANTABRAND đang nổi lên với vị trí là công ty tư vấn nhượng quyền uy tín và được nhiều doanh nghiệp tin tưởng tìm đến.

• Có chiến lược bảo vệ tài sản trí tuệ cho hệ thống nhượng quyền kinh Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ trong và ngoài nước là điều đầu tiên mà bất cứ nhà nhượng quyền nào cũng phải nghĩ tới trước khi làm nhượng quyền kinh doanh. Bài học về trường hợp cà phê Trung Nguyên ở thị trường Nhật Bản vẫn còn là một kinh nghiệm đắt giá cho các doanh nghiệp Việt Nam ta khi xâm nhập vào thị trường các nước khác. Do bị một nhà đầu tư Nhật Bản đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu Trung Nguyên – “khơi nguồn sáng tạo” mà cà phê Trung Nguyên đã gặp không ít khó khăn và tốn kém khi phải đương đầu với vụ kiện về quyền sở hữu thương hiệu này. Rõ ràng Trung Nguyên là thương hiệu thuộc về cà phê Trung Nguyên ở Việt Nam nhưng việc chậm chễ trong đăng ký bảo hộ và để cho nhà đầu tư Nhật Bản đăng ký trước đã dẫn tới hàng loạt điều bất lợi của Trung Nguyên ở thị trường Nhật Bản.

Do vậy, ngay từ đầu doanh nghiệp cần có chiến lược bảo vệ thương hiệu và hệ thống kinh doanh của mình bằng việc đăng ký sở hữu trí tuệ, bản quyền… Điều này đặc biệt quan trọng ở các doanh nghiệp Việt Nam khi muốn làm nhượng quyền bởi thói quen chưa chú ý tới vấn đề sở hữu trí tuệ vẫn còn khá ăn sâu trong tâm trí những người kinh doanh Việt Nam. Doanh nghiệp có thể dựa vào chiến lược kinh doanh của mình để đăng ký hoặc xin bảo hộ tại một số nước quan trọng và có tiềm năng xuất khẩu thương hiệu hay mô hình kinh doanh của mình. ở Việt Nam hiện nay, doanh nghiệp có thể đăng ký bảo vệ tài sản trí tuệ với Cục Sở hữu công nghiệp có trụ sở chính tại Hà Nội. Tuy nhiên trên thực tế việc triển khai đăng ký thương hiệu hay quyền sở hữu công nghiệp đối với mô hình kinh doanh không dễ dàng gì với những doanh nghiệp thiếu kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn về lĩnh vực sở hữu công nghiệp. Để hiệu quả thì các doanh nghiệp nên tìm đến các công ty tư vấn để được hướng dẫn.

• Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống nhượng quyền kinh doanh

Việc dành một sự đầu tư thích đáng để đào tạo đội ngũ nhân viên quản lý chủ chốt có năng lực chuyên muôn trong lĩnh vực kinh doanh nhượng quyền là vô cùng quan trọng. Theo Howard Schultz, Chủ tịch tập đoàn cà phê Starrbuck’s – một trong số 200 hệ thống nhượng quyền kinh doanh lớn nhất thế giới: “bạn không thể xây một tòa nhà chọc trời trên nền móng thiết kế cho tòa nhà chỉ có hai tầng. Và trong cái nền móng đó, yếu tố con người luôn đóng vai trò hàng đầu”. Việc kiểm soát chất lượng của hệ thống nhượng quyền kinh doanh có tốt hay không, sự phát triển hệ thống nhượng quyền kinh doanh có bền vững hay không được quyết định phần lớn bởi chính đội ngũ quản lý này. Doanh nghiệp phải xác định yếu tố con người là quan trọng nhất trong quá trình tồn tại và mở rộng kinh doanh. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Đi đôi với việc đào tạo nguồn lực bên trong, doanh nghiệp cũng cần nhanh chóng xây dựng chương trình đào tạo cho các bên nhận quyền tùy theo đặc điểm ở từng địa bàn, từng quốc gia. Một ví dụ là Phở 24 bắt nguồn từ miền Nam nên những hương vị của Phở 24 mang đậm màu sắc Nam Bộ. Phở cũng là một món ăn truyền thống và được ưa chuộng ở miền Bắc, nhưng hương vị phở ở hai miền lại có một vài khác biệt, chẳng hạn như người Bắc thích bỏ tương ớt cay vào phở chứ không thích tương ớt ngọt như khẩu vị người miền Nam, người Bắc không thích mùi ngũ vị và không muốn nước phở có quá nhiều mì chính… Nắm bắt được tâm lý này, Phở 24 đã có những sự điều chỉnh nhất định về sản phẩm sao cho thích nghi được với vị giác của người miền Bắc, đồng thời phong cách phục vụ của nhân viên cũng có những thay đổi nhỏ để phù hợp với văn hóa từng miền… dù đây chỉ là những điểm rất nhỏ nhưng chính những sự thay đổi một cách tinh tế và hài hòa này lại là chìa khóa chiếm được sự cảm tình của khách hàng đối với hệ thống nhượng quyền kinh doanh ở từng khu vực địa lý khác nhau. Khi thực hiện nhượng quyền kinh doanh ở nước ngoài thì sự khác biệt về văn hóa lớn hơn rất nhiều, do vậy các doanh nghiệp càng cần phải chú ý hơn nữa trong việc làm hài hóa hóa mô hình nhượng quyền kinh doanh của mình mà vẫn không đi chệch hướng so với mô hình tiêu chuẩn.

• Những giải pháp khác

Doanh nghiệp nên thường xuyên có những hoạt động hội thảo, giao lưu giữa các nhà nhượng quyền nhằm chia sẻ kinh nghiệm và quảng bá dịch vụ. Đặc biệt việc tham gia vào các hội thảo nhượng quyền kinh doanh quốc tế sẽ là một cách hiệu quả để các doanh nghiệp Việt Nam vừa học hỏi vừa tìm hiểu thăm dò thị trường nước ngoài. Thông qua các website của Hiệp hội nhượng quyền kinh doanh quốc tế hoặc Hội đồng nhượng quyền kinh doanh thế giới, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tự tìm thấy những thông tin về hội chợ, triển lãm nhượng quyền kinh doanh tổ chức thường xuyên trong cả năm.

Đồng thời, các doanh nghiệp nhượng quyền kinh doanh cần biết đoàn kết thành một khối tổng thể để gia tăng sức mạnh và vị thế của các nhà nhượng quyền Việt Nam so với thế giới. Kinh nghiệm từ các nước cho thấy, các vấn đề tranh chấp giữa nhà nhượng quyền nội địa với các bên nhận quyền nước ngoài sẽ được giải quyết dễ dàng hơn nếu nhà nhượng quyền nội địa được bảo đảm và che chở bởi một Hiệp hội những người cùng ngành. Và một qui luật tất yếu là “một cây làm chẳng nên non. Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, nhượng quyền kinh doanh sẽ chỉ có thể phát triển theo hướng chuyên nghiệp và hiệu quả khi đó là sự phát triển của cả cộng đồng chứ không phải của riêng một trường hợp đơn lẻ nào trong nền kinh tế.

Hiện nay các doanh nghiệp nhượng quyền kinh doanh Việt Nam đã tập hợp trong Câu lạc bộ các nhà nhượng quyền Việt Nam. Để trở thành thành viên của Câu lạc bộ này, các doanh nghiệp phải có đơn xin gia nhập. Nhưng Câu lạc bộ các nhà nhượng quyền kinh doanh cũng chỉ mới được thành lập, cần có thời gian và sự góp sức nhiều hơn nữa của các doanh nghiệp thì Câu lạc bộ mới có thể thực sự hỗ trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp nhượng quyền kinh doanh Việt Nam.

2.2. Đối với doanh nghiệp nhận quyền Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Như đã phân tích ở trên, cơ hội nhận quyền đối với các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng nhiều. Tuy nhiên để có được sự phát triển vững chắc và lâu dài thì các doanh nghiệp nước ta cũng cần có bước đi thận trọng trước những sự lựa chọn đầy tiềm năng đó.

• Tìm hiểu kỹ càng về khả năng thành công khi nhận quyền

Trước hết, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt những doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm cần tìm hiểu kỹ lưỡng liệu hình thức kinh doanh mà mình sẽ tham gia có mang lại thành công hay không. Việc nhượng quyền kinh doanh của thương hiệu hay mô hình đó thành công ở nhiều nước, nhiều doanh nghiệp khác không thể khẳng định là nó chắc chắn thành công 100%. Cần phải cân nhắc những điều kiện của doanh nghiệp với những yêu cầu đặt ra của bên nhượng quyền trước khi có quyết định đầu tư.

• Tìm hiểu kỹ về hợp đồng nhượng quyền kinh doanh

Doanh nghiệp nhận quyền nên nghiên cứu kỹ về từng điều khoản và chú trọng vào phí nhượng quyền. Nhiều hợp đồng nhượng quyền kinh doanh yêu cầu bên nhận quyền phải trả một khoản phí nhượng quyền cố định ngay cả khi doanh nghiệp kinh doanh chưa có lãi. Đây là điều mà doanh nghiệp nhận quyền cần cân nhắc xem liệu khả năng tài chính dự phòng của mình có đáp ứng đủ nghĩa vụ này hay không. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Bên nhận quyền cũng phải có sự đàm phán kỹ lưỡng về điều khoản chấm dứt hợp đồng, tránh việc nhận bất lợi về mình khi bên nhượng quyền được phép đơn phương hay chủ động trong việc chấm dứt hoặc không gia hạn hợp đồng.

Thêm một điều quan trọng là bên nhận quyền nên kiểm tra rõ động cơ của bên nhượng quyền, tránh trường hợp bên nhượng quyền chỉ muốn khoản tiền phí trước mắt mà không quan tâm đến lợi tích lâu dài của cả hệ thống hay của bên nhận quyền.

• Đúc rút kinh nghiệm và học hỏi cách thức kinh doanh từ hệ thống nhượng quyền kinh doanh

Bản thân nhượng quyền kinh doanh là một phương thức kinh doanh có khả năng sinh lời cao đối với bên nhượng quyền. Đây là động lực để các doanh nghiệp có chiến lược xây dựng cho mình một hệ thống nhượng quyền riêng. Việc có cơ hội thực hành trong một hệ thống nhượng quyền kinh doanh đang hoạt động là kinh nghiệm quí báu và vô cùng hữu ích cho các doanh nghiệp.

Từ thực tế kinh doanh trong hệ thống nhượng quyền, bên nhận quyền có thể học hỏi kinh nghiệm quản lý, cách thức điều hành một hệ thống kinh doanh, cách thức đối phó với những biến động của thị trường… Từ đó biến thực tiễn kinh doanh thành kiến thức và nền tảng kinh doanh cho mình, đặc biệt là những doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận với phương pháp và tư duy kinh doanh từ các nhà nhượng quyền nước ngoài.

Nhận quyền kinh doanh thường được cân nhắc là bước đi đầu tiên mang tính học tập và trưởng thành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam. Thu thập kiến thức và học hỏi kinh nghiệm là những yếu tố có giá trị lâu dài, góp phần tạo nên sự vững vàng cho các doanh nghiệp Việt Nam trên thương trường để chuẩn bị cho một tương lai xa hơn.

KẾT LUẬN Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

Qua những nội dung được trình bày trong đề tài này, tác giả đã phần nào làm rõ được những vấn đề sau:

• Trình bày một cách hiểu thống nhất về nhượng quyền kinh doanh, đồng thời làm rõ các khái niệm có ngoại diên nhỏ hơn như nhượng quyền kinh doanh thương hiệu và đặc biệt là nhượng quyền kinh doanh hệ thống. Trên cơ sở đó tìm hiểu về kỹ thuật thực hiện một qui trình nhượng quyền kinh doanh hoàn chỉnh.
• Phân tích những cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động nhượng quyền kinh doanh trên thế giới và ở Việt Nam. Tổng hợp những kết quả từ thực tiễn để đưa ra một bức tranh khái quát về tình hình áp dụng nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian qua, trong đó nhấn mạnh vào việc triển khai triển khai hoạt động này ở thị trường nước ngoài.
• Đưa ra những giải pháp ở cả tầm vĩ mô và vi mô để giúp định hướng và phát triển hoạt động nhượng quyền kinh doanh ở các doanh nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế.

Trước ngưỡng cửa của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, nhượng quyền kinh doanh nói chung và nhượng quyền kinh doanh hệ thống nói riêng sẽ là sự lựa chọn hợp lý cho các doanh nghiệp Việt Nam. Sự mở rộng nhượng quyền kinh doanh sang các thị trường nước ngoài sẽ là xu thế tất yếu của các nhà nhượng quyền Việt Nam. Để chuẩn bị cho những bước đi dài trong tương lai, các doanh nghiệp Việt Nam còn phải hoàn thành khá nhiều công việc. Trong đó những việc phải làm được đầu tư trước mắt là xây dựng cho mình một chiến lược nhượng quyền kinh doanh bài bản và chuẩn hóa, đào tạo nguồn nhân lực, có kế hoạch bảo vệ tài sản trí tuệ cho hệ thống nhượng quyền kinh doanh, tìm hiểu và nghiên cứu về các mô hình nhượng quyền kinh doanh thành công trên thế giới… Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải dành sự quan tâm thích đáng tới những việc phải làm trong dài hạn như kêu gọi tập hợp sức mạnh của các nhà nhượng quyền kinh doanh trong Hiệp hội các nhà nhượng quyền kinh doanh Việt Nam, xây dựng các mối quan hệ với các nhà nhượng quyền kinh doanh quốc tế…

Mặc dù còn phải đối mặt với những khó khăn không nhỏ nhưng với những triển vọng đầy tươi sáng, ngành công nghiệp nhượng quyền kinh doanh ở nước ta sẽ thật sự khởi sắc. Thông qua đề tài này, tác giả thực sự mong muốn sẽ có những đổi mới tích cực trong môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh và đặc biệt là trong nhận thức và tư duy kinh doanh của các doanh nghiệp để Việt Nam có thể tự hào với những hệ thống nhượng quyền sánh ngang tầm thế giới của mình. Khóa luận: Giải pháp nhượng quyền kinh doanh ở doanh nghiệp.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>> Khóa luận: Nhượng quyền kinh doanh trong quá trình thâm nhập

Viethue

Dịch Vụ Viết Luận Văn Thạc Sĩ 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietthuethacsi.com/ – Hoặc Gmail: dicvuluanvanthacsi@gmail.com